آسیانیوز ایران؛ سرویس فرهنگی هنری:
شهرنوش پارسیپور، نویسنده و مترجم سرشناس معاصر ایران، روز جمعه ۱۲ تیر ۱۴۰۵ (۳ ژوئیه ۲۰۲۶) در بیمارستانی در حومه سانفرانسیسکو درگذشت. این خبر تلخ، جامعه ادبی و فرهنگی ایران را در سوگ یکی از تأثیرگذارترین نویسندگان زن معاصر نشاند. او که متولد ۱۳۲۴ در تهران بود، با خلق آثاری ماندگار، جایگاهی ویژه در ادبیات فارسی به دست آورد. پارسیپور با انتشار آثاری همچون «سگ و زمستان بلند»، «زنان بدون مردان»، «طوبا و معنای شب» و «عقل آبی» به یکی از برجستهترین نویسندگان زن ایران تبدیل شد. بسیاری از آثار او به زبانهای دیگر ترجمه شده و در سطح بینالمللی نیز مورد توجه قرار گرفتهاند. «زنان بدون مردان» که بلافاصله پس از انتشار در ایران ممنوع شد، بارها در خارج از کشور به زبانهای مختلف ترجمه و چاپ شد.
پارسیپور در اوایل دهه پنجاه از دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران فارغالتحصیل شد و پس از ادامه تحصیلات در پاریس، در سال ۱۳۵۹ به ایران بازگشت. اما مدت کوتاهی پس از بازگشت، بازداشت شد و چهار سال از عمر خود را در زندان قزلحصار سپری کرد. در همین دوران بود که رمان ماندگار «طوبا و معنای شب» را خلق کرد و پس از آزادی، آن را بازنویسی و در سال ۱۳۶۸ منتشر کرد. «طوبا و معنای شب» یکی از شناختهشدهترین و پرفروشترین آثار پارسیپور است که با نگاهی زنانه و روایتی جادویی، به بررسی تاریخ معاصر ایران و نقش زنان در آن میپردازد. این رمان، پارسیپور را به عنوان یکی از مهمترین صداهای ادبیات زنان در ایران معرفی کرد و جایگاه او را در ادبیات معاصر تثبیت نمود.
پس از انتشار «زنان بدون مردان» و ممنوعیت آن در ایران، فشارهای امنیتی و قضایی بر پارسیپور تشدید شد و او ناگزیر به مهاجرت اجباری از ایران شد. او سالها در شمال کالیفرنیا زندگی کرد و در همانجا نیز به فعالیتهای ادبی خود ادامه داد. با این حال، دلبستگی او به ایران و فرهنگ فارسی، هرگز کمرنگ نشد و او همواره با آثار خود، پیوندی عمیق با سرزمین مادریاش داشت. خانواده پارسیپور ضمن اعلام خبر درگذشت او، این اتفاق را ضایعهای بزرگ برای جامعه فرهنگی و ادبی ایران خواندند و اعلام کردند که جزئیات مراسم خاکسپاری متعاقباً اعلام خواهد شد. او از چند روز پیش به علت سکته قلبی و نفس تنگی در بیمارستان بستری شده بود و سرانجام در ۸۰ سالگی دار فانی را وداع گفت.
درگذشت این نویسنده برجسته، واکنشهای گستردهای را در میان اهالی ادب، هنرمندان و فعالان فرهنگی به دنبال داشته است. بسیاری از چهرههای شناختهشده با انتشار پیامهای تسلیت، فقدان این نویسنده تأثیرگذار را به خانواده و جامعه فرهنگی کشور تسلیت گفتهاند و از او به عنوان یکی از ستونهای ادبیات معاصر ایران یاد کردهاند. با درگذشت شهرنوش پارسیپور، یکی از بزرگترین نویسندگان زن ایران خاموش شد. یاد و خاطره او و آثار ماندگارش، همواره در تاریخ ادبیات فارسی زنده خواهد ماند و نسلهای آینده، او را به عنوان یکی از صداهای ماندگار ادبیات زنان ایران خواهند شناخت.
جایگاه پارسیپور در ادبیات معاصر ایران
شهرنوش پارسیپور یکی از برجستهترین نویسندگان زن معاصر ایران است که با خلق آثاری ماندگار، جایگاهی ویژه در ادبیات فارسی به دست آورد. او با نگاهی زنانه و روایتی جادویی، به بررسی تاریخ معاصر ایران و نقش زنان در آن پرداخت و به یکی از مهمترین صداهای ادبیات زنان در ایران تبدیل شد. آثار او به زبانهای مختلف ترجمه شده و در سطح بینالمللی نیز مورد توجه قرار گرفتهاند.
خلق «طوبا و معنای شب» در زندان
پارسیپور چهار سال از عمر خود را در زندان قزلحصار سپری کرد و در همین دوران بود که رمان ماندگار «طوبا و معنای شب» را خلق کرد. این رمان که پس از آزادی بازنویسی و منتشر شد، یکی از شناختهشدهترین و پرفروشترین آثار اوست که با نگاهی جادویی و روایتی زنانه، به بررسی تاریخ معاصر ایران میپردازد.
ممنوعیت «زنان بدون مردان» و مهاجرت اجباری
رمان «زنان بدون مردان» که بلافاصله پس از انتشار در ایران ممنوع شد، بارها در خارج از کشور به زبانهای مختلف ترجمه و چاپ شد. انتشار این رمان، فشارهای امنیتی و قضایی بر پارسیپور را تشدید کرد و او ناگزیر به مهاجرت اجباری از ایران شد. این مهاجرت، اگرچه او را از وطن دور کرد، اما فعالیتهای ادبی او را متوقف نکرد و او در کالیفرنیا به خلق آثار جدید ادامه داد.
تأثیر پارسیپور بر ادبیات زنان ایران
پارسیپور با نگاه زنانه خود، به یکی از مهمترین صداهای ادبیات زنان در ایران تبدیل شد. او با خلق شخصیتهای زن قوی و روایتهای جادویی، به بررسی مسائل زنان در جامعه ایرانی پرداخت و الگویی برای نسلهای بعدی نویسندگان زن ایران شد. آثار او، نشان از عمق نگاه او به مسائل زنان و جامعه دارد.
واکنشها به درگذشت پارسیپور
درگذشت شهرنوش پارسیپور، واکنشهای گستردهای را در میان اهالی ادب، هنرمندان و فعالان فرهنگی به دنبال داشته است. بسیاری از چهرههای شناختهشده با انتشار پیامهای تسلیت، فقدان این نویسنده تأثیرگذار را به خانواده و جامعه فرهنگی کشور تسلیت گفتهاند و از او به عنوان یکی از ستونهای ادبیات معاصر ایران یاد کردهاند. یاد و خاطره او و آثار ماندگارش، همواره در تاریخ ادبیات فارسی زنده خواهد ماند.
آسیانیوز ایران(روزنامه آسیا سابق)، درگذشت این عزیز گرانسنگ را
به خانواده محترم ایشان، و تمامی هنردوستان ایران زمین، تسلیت گفته
و آرزوی صبر برای بازماندگان محترم ایشان دارد.
یادش گرامی