آسیانیوز ایران؛ سرویس افغانستان:
در هولناکترین و تأسفبارترین گزارش از افغانستان پس از تسلط طالبان، روزنامهی معتبر گاردین پرده از فجیعترین پیامدهای فقر و بیقانونی در این کشور برداشته است. بر اساس این گزارش، فروش و معاملهی دختران در مناطق تحت کنترل این گروهک تروریستی به شدت افزایش یافته و حتی پای نوزادان را نیز به این بازار شوم باز کرده است. آنچه که در این گزارش میخوانیم، نه یک داستان تخیلی، بلکه روایتی تلخ از واقعیتی است که در سایهی سکوت جامعهی جهانی، در حال وقوع است.
گاردین در گزارشی مفصل، به نقل از منابع محلی و شاهدان عینی، از معاملات شرمآوری پرده برداشته که در آن، انسانها، به ویژه دختران، به عنوان یک کالا و برای تسویهی بدهیهای مالی، به فروش میرسند. یکی از پرمخاطبترین و پشیمانکنندهترین این معاملات، مربوط به خانوادهای در غرب افغانستان است که نوزاد دختر خود را به عنوان وثیقهی بدهیشان به طلبکار وعده دادهاند و قرار است این کودک در هشت سالگی، یعنی زمانی که به سن خرید و فروش میرسد، به او تحویل داده شود. اما این گزارش تنها به معاملات مالی ختم نمیشود. در بخش دیگری از این گزارش، به جنایت هولناکتری اشاره شده است که ابعاد تاریک این گروهک را بیش از پیش آشکار میکند. یکی از اعضای ارشد طالبان که سنی در حدود ۶۳ سال دارد، با پرداخت پول، کودکی ۱۴ ساله را خریداری کرده و تنها چند روز بعد، او را با خفگی به قتل رسانده است. این جنایت، که نشان از بیارزشترین نگاه به جان انسانها دارد، تنها یکی از هزاران نمونهی وحشیگری و جنایت در افغانستان است که در سایهی تسلط طالبان، به عادیترین اتفاق تبدیل شده است.
فقر و گرسنگی، دو عامل اصلی این بحران انسانی هستند. اقتصاد افغانستان که با خروج نیروهای خارجی و توقف کمکهای بینالمللی، به طور کامل فلج شده است، بسیاری از خانوادهها را در تنگنای شدید مالی قرار داده و آنها را مجبور به انجام این معاملات شرمآور و غیرانسانی کرده است. در چنین شرایطی، بسیاری از خانوادهها برای تأمین غذای خود و جلوگیری از مرگ بر اثر گرسنگی، مجبور به فروش فرزندان خود میشوند تا بتوانند از عهدهی بدهیها و هزینههای زندگی خود برآیند. گروهک تروریستی طالبان، که با ادعای برقراری نظم و اجرای قوانین اسلامی بر افغانستان مسلط شده، نه تنها در برابر این جنایتها سکوت کرده، بلکه در بسیاری از موارد، خود عامل و حتی محرک اصلی این بیقانونیها بوده است. گزارشها نشان میدهد که اعضای این گروه، به ویژه افراد متمول آن، از این فرصت برای سوءاستفاده از فقر مردم استفاده کرده و با خریداری دختران و زنان، آنها را به بردگی و بدترین اشکال بیحرمتی میکشانند.
این گزارش، موجی از انزجار و خشم را در سطح جهان ایجاد کرده است. فعالان حقوق بشر و سازمانهای بینالمللی، از جمله سازمان ملل متحد، بارها نسبت به نقض گستردهی حقوق بشر در افغانستان و به ویژه حقوق زنان و کودکان هشدار دادهاند، اما این هشدارها تاکنون هیچ تأثیری بر رفتار طالبان نداشته است. جامعهی جهانی، که در سالهای اخیر به دلیل جنگها و درگیریهای دیگر، توجه خود را از افغانستان منحرف کرده، بار دیگر با این فاجعهی انسانی روبرو شده است که نیازمند یک واکنش فوری و قاطع است.
در این میان، دولتهای مختلف و سازمانهای مدنی، باید با فشار بر طالبان و قطع کامل روابط اقتصادی و سیاسی با این گروهک، آنها را به پاسخگویی در برابر این جنایتها وادار کنند. همچنین، کمکهای بشردوستانهی فوری برای جلوگیری از ادامهی این فاجعه، ضرورتی انکارناپذیر است. اما تا زمانی که ریشههای این بحران، یعنی فقر و بیقانونی، از بین نرود، این جنایتها ادامه خواهد یافت. این گزارش تکاندهنده، پرده از یکی از تاریکترین لایههای طالبان برداشته است. اگر جامعهی جهانی در برابر این جنایات سکوت کند، این کشتار و بردهداری در افغانستان، به عنوان یکی از شرمآورترین بخشهای تاریخ بشریت ثبت خواهد شد. زمان آن فرا رسیده که جهان یک بار دیگر علیه این بیعدالتی و فجایع، فریاد برآورد.
نقش فقر و بحران اقتصادی در افزایش فروش دختران
بحران اقتصادی عمیقی که پس از تسلط طالبان بر افغانستان به وجود آمده، یکی از مهمترین عوامل این فاجعهی انسانی است. با خروج نیروهای خارجی و توقف کمکهای بینالمللی که بخش عمدهای از اقتصاد این کشور را تشکیل میداد، اقتصاد افغانستان به طور کامل فروپاشید. میلیونها نفر بیکار شدند و خانوادهها با چالش شدید تأمین غذا و نیازهای اولیهی زندگی مواجه شدند. در چنین شرایطی، فروش فرزندان به عنوان یک گزینهی حیاتی برای بقا، به یک راهحل شوم و غیرانسانی تبدیل شده است.
گزارش گاردین نشان میدهد که در بسیاری از موارد، خانوادهها برای پرداخت بدهیهای خود که اغلب ناشی از قرضکردن برای خرید مواد غذایی یا دارو بوده است، مجبور به فروش یا وثیقهگذاری دختران خود میشوند. نوزادانی که تازه متولد شدهاند، در معاملات آتی فروخته میشوند و وعده داده میشود که در سنین خاص، به خریدار تحویل داده شوند. این معاملات، نشان از عمق فاجعه و ناامیدی کامل خانوادههای افغان دارد که برای چند روز غذا، آیندهی فرزندان خود را به گرو میگذارند. نکتهی جالب و تأسفبار، این است که با وجود فروپاشی کامل اقتصاد، طالبان هیچ برنامهی عملی برای کاهش فقر و بیکاری نداشته و عمدتاً بر روی سیاستهای سرکوبگرانه و محدودکننده علیه زنان و دختران متمرکز شده است. این رویکرد، نه تنها به بهبود وضعیت اقتصادی کمک نمیکند، بلکه به تشدید فقر و افزایش فروش دختران نیز دامن میزند.
نقش مستقیم طالبان در خرید و فروش کودکان
آمار و گزارشهای منتشرشده، نشان میدهد که طالبان نه تنها در برابر خرید و فروش دختران سکوت کرده، بلکه خود نیز در این معاملات شوم، نقش فعالی ایفا میکند. اعضای متمول این گروهک، به ویژه فرماندهان و مقامات ارشد، با استفاده از قدرت و نفوذ خود، دختران و زنان را با قیمتهای ناچیز خریداری کرده و به عنوان برده یا برای ازدواجهای اجباری، از آنها استفاده میکنند. قتل یک دختر ۱۴ ساله توسط یکی از اعضای ۶۳ سالهی طالبان که در گزارش گاردین به آن اشاره شده، نمونهای از این وحشیگری و بیرحمی است. این جنایت، نه یک مورد استثنایی، بلکه نشاندهندهی یک الگوی رفتاری رایج در میان طالبان است. بسیاری از دختران و زنان افغان، سالهاست که قربانی این خرید و فروشها و سوءاستفادههای جنسی و جسمی قرار میگیرند و هیچ نهادی برای حمایت از آنها وجود ندارد. دادگاههای طالبان نیز که بر اساس تفسیرهای افراطی خود از شریعت اسلام عمل میکنند، معمولاً از متهمان (که اغلب خود طالبان هستند) حمایت کرده و به ندرت علیه آنها حکمی صادر میکنند.
این رفتار طالبان، نشان میدهد که آنها به هیچ وجه به دنبال ایجاد نظم و امنیت نیستند، بلکه با سوءاستفاده از فقر مردم، به دنبال منافع شخصی و سرکوب کامل جامعه هستند. خرید و فروش دختران، به یکی از ابزارهای مهم برای حفظ قدرت و ثروت این گروهک تبدیل شده است و تا زمانی که این روند ادامه یابد، هیچ چشماندازی برای بهبود وضعیت زنان و کودکان در افغانستان وجود نخواهد داشت.
سکوت جامعهی جهانی و پیامدهای آن
یکی از دلایل اصلی تداوم این جنایتها در افغانستان، سکوت و بیتفاوتی جامعهی جهانی است. اگرچه سازمان ملل و برخی از سازمانهای حقوق بشری، بارها نقض حقوق بشر توسط طالبان را محکوم کردهاند، اما این محکومیتها هیچ اقدام عملی و مؤثری را به دنبال نداشته است. کشورهای غربی که زمانی در افغانستان حضور داشتند، اکنون یا به روابط سیاسی با طالبان روی آوردهاند یا به کلی افغانستان را فراموش کردهاند و این بیتوجهی، به طالبان این جسارت را داده که بدون ترس از مجازات، به جنایتهای خود ادامه دهند.
بسیاری از کشورها، به ویژه کشورهای همسایه افغانستان، به دلیل منافع اقتصادی و یا امنیتی خود، روابط خود را با طالبان عادی کردهاند و از این طریق، عملاً به جنایتهای این گروهک مشروعیت بخشیدهاند. این رویکرد، پیام بسیار بدی را به طالبان میدهد که آنها میتوانند هر جنایتی را مرتکب شوند و هیچ هزینهای برای آن نپردازند. در نتیجه، نه تنها وضعیت فعلی بهبود نیافته، بلکه احتمال تشدید این جنایتها نیز وجود دارد. جامعهی جهانی باید درک کند که سکوت در برابر این جنایتها، همدستی با آنها محسوب میشود. کشورهای مسئول باید با قطع کامل روابط سیاسی و اقتصادی با طالبان، اعمال تحریمهای شدید، و حمایت از سازمانهای مدنی و فعالان حقوق بشر در افغانستان، فشار جدی بر این گروهک وارد کنند و آنها را به پاسخگویی در برابر جنایتهایشان وادار نمایند.
فروپاشی کامل نظام حقوقی و قضایی افغانستان
تسلط طالبان، به معنای فروپاشی کامل نظام حقوقی و قضایی افغانستان و نابودی هرگونه حاکمیت قانون در این کشور است. دادگاههای طالبان، که از هیچگونه استقلال و بیطرفی برخوردار نیستند، بر اساس تفسیرهای سلیقهای و افراطی از شریعت اسلامی عمل میکنند و معمولاً در حمایت از اعضای خود و علیه زنان و اقلیتها رأی صادر میکنند. به همین دلیل، قربانیان جنایتهایی مانند خرید و فروش یا تجاوز، به هیچ وجه نمیتوانند از طریق سیستم قضایی به عدالت دست یابند و این یک عامل مهم در افزایش این جنایتها محسوب میشود.
نبود هیچ مرجع قدرتمندی برای رسیدگی به شکایات زنان و دختران افغان، به این معناست که عاملان این جنایتها با خیال راحت، دست به اقدامات خود میزنند و بدون هیچ ترسی از مجازات، به کار خود ادامه میدهند. همچنین، قوانین جدید طالبان که به شدت علیه زنان وضع شده، آنها را به شهروندان درجهدو مبدل کرده و عملاً از هرگونه حمایت قانونی محروم میسازد. این قوانین، زمینهساز افزایش خرید و فروش و سوءاستفاده از زنان و دختران نیز میشود. برای نجات افغانستان از این فاجعه، ضروری است که جامعهی جهانی، به بازسازی نظام قضایی این کشور کمک کند و نهادهای قانونگذار را برای حمایت از حقوق زنان و کودکان، تحت فشار قرار دهد. تا زمانی که حاکمیت قانون در افغانستان برقرار نشود، قربانیان، به ویژه زنان و کودکان، هرگز به عدالت دست نخواهند یافت و این جنایتها با قدرت ادامه خواهند یافت.
راهکارها و اقدامات لازم برای پایان دادن به این فاجعه
- برای جلوگیری از ادامهی این جنایتها و نجات زنان و کودکان افغانستان، چند راهکار کلیدی وجود دارد که باید به سرعت در دستور کار قرار گیرد:
اولین و مهمترین گام، افزایش شدید کمکهای بشردوستانه به افغانستان است. سازمانهای بینالمللی و کشورهای کمککننده، باید بودجهی خود را برای تأمین مواد غذایی، دارو و سرپناه برای خانوادههای نیازمند افزایش دهند تا خانوادهها مجبور به فروش فرزندان خود برای تهیهی نان شب نباشند. این کمکها، یک اقدام فوری و حیاتی برای نجات جان انسانها است.
- گام دوم، اعمال فشار سیاسی و اقتصادی بر طالبان است. کشورهای جهان باید با تحریمهای گسترده، قطع کامل روابط دیپلماتیک و عدم به رسمیت شناختن این گروهک، آنها را وادار به تغییر رویه کنند. همچنین، باید بازرسیهای دقیق از کمکهای بشردوستانه برای جلوگیری از سوءاستفاده طالبان از این کمکها، در دستور کار قرار گیرد. طالبان باید بدانند که تا زمانی که به نقض گستردهی حقوق بشر ادامه دهند، نمیتوانند به عنوان یک دولت قانونی در عرصهی بینالمللی شناخته شوند. در نهایت، تشکیل یک نهاد مستقل نظارت بر حقوق بشر در افغانستان، که بتواند به طور مستمر وضعیت حقوق بشر، به ویژه حقوق زنان و کودکان را رصد کرده و گزارشهای خود را به جامعهی جهانی ارائه دهد، ضروری است. این نهاد، با جمعآوری اطلاعات و اسناد جنایتهای طالبان، میتواند زمینهساز پیگرد قانونی عاملان این جنایتها در محاکم بینالمللی شود.