آسیانیوز ایران / یزد ؛
در شهرها، انسانهایی زندگی میکنند که حضورشان همیشگی، اما تصویرشان در قاب توجه عمومی کمرنگ است. آنان پیش از بیدارشدن شهروندان، کار خود را آغاز میکنند و هنگامی که بسیاری از مردم در آرامش خانههایشان به سر میبرند، همچنان مشغول پاککردن چهره شهرند. پاکبانان از همین انسانهای پرتلاش، نجیب و کمادعایی هستند که نتیجه کارشان هر روز دیده میشود، اما خودشان کمتر مورد توجه قرار میگیرند.
تجلیل از پاکبانان منطقه چهار شهرداری یزد پس از خدمترسانی در مراسم وداع و تشییع پیکر مطهر قائد شهید، اتفاقی ارزشمند و شایسته تحسین بود. این آیین نشان داد که مدیریت شهری، افزون بر برنامهریزی، عمران و اداره امور روزمره، باید هنر دیدن انسانها و قدردانی از کوششهای آنان را نیز داشته باشد.
اقدام دکتر سید ابوالفضل کشفی، مدیر پرتلاش، مردمدار، خوشبرخورد و کاربلد منطقه چهار شهرداری یزد، از همین منظر اهمیت پیدا میکند. او با اهدای لوح تقدیر به پاکبانان و نیروهای اعزامی، این پیام روشن را به مجموعه خود منتقل کرد که هیچ خدمت صادقانهای در مدیریت شهری نباید نادیده بماند.
واکاوی و تحلیل :
نخست؛ پاکبانان، قهرمانان بیادعای زندگی شهری
پاکبانان فقط رفتگران خیابانها نیستند؛ آنان نگهبانان سلامت عمومی، آرامش اجتماعی و زیبایی محیط زندگی مردماند. خیابان پاکیزه، بوستان آراسته و مسیر آرام و آماده برای حضور شهروندان، نتیجه ساعتها تلاش نیروهایی است که در گرما، سرما، باران، آلودگی و سختترین شرایط به مسئولیت خود وفادار میمانند.
نقش پاکبانان در رویدادهای بزرگ و پرجمعیت، اهمیتی دوچندان دارد. حضور شمار زیادی از مردم در یک مسیر، تولید گسترده پسماند و ضرورت حفظ نظم محیطی، مسئولیتی سنگین بر دوش نیروهای خدمات شهری میگذارد. پاکبانان منطقه چهار یزد نیز در مأموریت اعزامی خود، با کوشش شبانهروزی به پاکسازی مسیرها و فراهمشدن شرایط مناسب برای حضور زائران کمک کردند.
این خدمت زمانی ارزشمندتر میشود که بدانیم بسیاری از این نیروها دور از خانواده، خارج از شهر محل سکونت و در فضایی پرجمعیت و دشوار به انجام وظیفه پرداختهاند. آنان بدون ادعا و بدون انتظار برای دیدهشدن، در میدان خدمت حضور یافتند و بار دیگر ثابت کردند که خدمتگزاری حقیقی، بیش از آنکه به سخن وابسته باشد، در عمل معنا پیدا میکند.
دوم؛ مدیریت انسانی و هنر دیدن نیروهای خدمتگزار
مدیریت موفق تنها با آمار، بودجه، طرح و گزارش سنجیده نمیشود. یکی از مهمترین معیارهای مدیریت کارآمد، چگونگی ارتباط مدیر با کارکنان و میزان توجه او به کرامت، انگیزه و شأن انسانی نیروهای زیرمجموعه است. مدیری که کوشش کارکنان خود را میبیند، در حقیقت سرمایه انسانی سازمان را تقویت میکند.
تجلیل دکتر سید ابوالفضل کشفی از پاکبانان منطقه چهار یزد، نمونهای روشن از مدیریت انسانی و مسئولانه است. او پس از پایان مأموریت، زحمات نیروهای اعزامی را فراموش نکرد و با برگزاری نشست قدردانی، اهمیت تلاش آنان را بهصورت رسمی و آشکار مورد تأکید قرار داد. چنین رفتاری میتواند فاصله میان مدیر و کارکنان را کاهش دهد و اعتماد درونسازمانی را افزایش دهد.
خوشرفتاری، مردمداری و توجه به کارکنان، ویژگیهایی تشریفاتی و حاشیهای نیستند؛ این ویژگیها بخشی از توانایی حرفهای مدیر محسوب میشوند. مدیری که با نیروهای خود محترمانه رفتار میکند و کوشش آنان را به رسمیت میشناسد، زمینه شکلگیری سازمانی پویا، مسئولیتپذیر و همدل را فراهم میسازد.
سوم؛ قدردانی، نیرویی برای افزایش انگیزه و کیفیت خدمت
یک لوح تقدیر شاید در ظاهر برگهای ساده باشد، اما معنای نهفته در آن میتواند بسیار عمیقتر از ارزش مادی هدایا باشد. وقتی یک پاکبان احساس میکند مدیر مجموعه تلاش او را دیده و برای کارش ارزش قائل شده است، حس تعلق، اعتماد و انگیزه بیشتری برای ادامه خدمت پیدا میکند.
قدردانی بهموقع، خستگی مأموریتهای دشوار را کاهش میدهد و به کارکنان نشان میدهد که در ساختار اداری تنها یک نام یا شماره نیستند. آنان انسانهایی مؤثر و ارزشمندند که حضورشان در موفقیت مجموعه نقش مستقیم دارد. همین احساس دیدهشدن میتواند کیفیت خدمترسانی را به شکلی پایدار افزایش دهد.
در مقابل، نادیدهگرفتن کارکنان زحمتکش ممکن است به کاهش انگیزه، فرسودگی و فاصله عاطفی آنان با مجموعه منجر شود. ازاینرو، اقدام مدیر منطقه چهار شهرداری یزد را باید فراتر از یک مراسم ساده ارزیابی کرد؛ اقدامی که میتواند زمینهساز نشاط سازمانی، افزایش همدلی و تقویت روحیه خدمت باشد.
چهارم؛ همبستگی میان شهرها در روزهای مهم ملی و اجتماعی
اعزام نیروهای منطقه چهار شهرداری یزد به تهران، جلوهای از همکاری میان مدیریتهای شهری بود. در رویدادهای گسترده و پرجمعیت، ظرفیت یک مجموعه بهتنهایی ممکن است پاسخگوی همه نیازها نباشد و حضور نیروهای پشتیبان از دیگر شهرها، میتواند نقش مهمی در حفظ نظم، پاکیزگی و آرامش محیط داشته باشد.
پاکبانان اعزامی یزد در این مأموریت، تنها نمایندگان یک منطقه شهری نبودند؛ آنان نماینده فرهنگ خدمت، مسئولیتپذیری و همدلی مردم یزد بودند. تلاش آنان در پاکسازی مسیرهای مراسم، نشان داد که مرزهای اداری نمیتواند مانعی در برابر همبستگی و انجام وظیفه اجتماعی باشد.
اینگونه همکاریها باید بهعنوان الگویی پایدار در مدیریت شهری تقویت شود. انتقال تجربه، پشتیبانی عملیاتی و حضور هماهنگ نیروهای خدماتی در رویدادهای بزرگ، میتواند توان مدیریت بحران و خدمترسانی شهری را افزایش دهد. تقدیر از نیروهای شرکتکننده نیز بخش ضروری این چرخه همکاری است؛ زیرا خدمت بدون قدردانی، ممکن است در گذر زمان به فرسودگی نیروی انسانی بینجامد.
پنجم؛ الگویی برای همه مدیران و شهرداران کشور
امید میرود اقدام شایسته دکتر سید ابوالفضل کشفی، به الگویی برای دیگر مدیران شهری و شهرداران کشور تبدیل شود. پاکبانان، کارگران فضای سبز، نیروهای آتشنشانی، کارکنان خدمات شهری و دیگر نیروهای میدانی، ستونهای اصلی اداره شهر هستند و باید سهم آنان در آرامش و آسایش مردم بهدرستی بازگو شود.
الگوگرفتن از این رفتار، تنها به معنای برگزاری مراسم یا اهدای لوح نیست. اصل ماجرا، گسترش فرهنگ احترام، گفتوگوی مستقیم با کارکنان، شنیدن مشکلات آنان، پیگیری خواستههایشان و توجه واقعی به امنیت شغلی، سلامت و رفاه خانوادههای آنان است. تجلیل زمانی ماندگار میشود که با حمایتهای عملی و مستمر همراه باشد.
رسانهها و شهروندان نیز در این زمینه مسئولیت دارند. بازتاب خدمات پاکبانان، رعایت پاکیزگی معابر، خودداری از ریختن زباله و برخورد محترمانه با نیروهای خدمات شهری، شکلهای گوناگون قدردانی اجتماعی است. اگر مردم و مدیران در کنار یکدیگر فرهنگ دیدهشدن پاکبانان را تقویت کنند، شهری انسانیتر، پاکیزهتر و مهربانتر خواهیم داشت.
واکاوی نهایی
ارزش اقدام مدیر منطقه چهار شهرداری یزد در این است که توجه عمومی را از نتیجه خدمت به خدمتگزاران معطوف میکند. مردم هر روز پاکیزگی خیابانها را میبینند، اما شاید کمتر به دستهایی فکر کنند که این پاکیزگی را پدید آوردهاند. مراسم تجلیل، فرصتی برای تغییر این زاویه نگاه و بازشناسی جایگاه پاکبانان است.
از دیدگاه مدیریتی، چنین اقداماتی موجب افزایش سرمایه اجتماعی درون سازمان میشود. کارکنانی که احساس احترام، عدالت و دیدهشدن دارند، ارتباط عمیقتری با مجموعه برقرار میکنند و در مأموریتهای دشوار، آمادگی بیشتری برای همکاری نشان میدهند. بنابراین، قدردانی فقط یک رفتار عاطفی نیست؛ راهکاری مؤثر برای افزایش انگیزه، انسجام و کارآمدی سازمانی نیز به شمار میرود.
از دیدگاه اجتماعی نیز برجستهکردن نقش پاکبانان، به اصلاح نگاه جامعه نسبت به مشاغل خدماتی کمک میکند. ارزش هر شغل باید بر پایه میزان سودمندی، مسئولیتپذیری و تأثیر آن بر زندگی مردم سنجیده شود، نه بر مبنای جایگاه ظاهری یا اداری آن. پاکبانان با سلامت، آرامش و کیفیت زندگی شهری ارتباط مستقیم دارند و شایسته بالاترین احترام اجتماعیاند.
جمعبندی
تجلیل از پاکبانان منطقه چهار شهرداری یزد، رویدادی ساده اما سرشار از پیامهای انسانی، مدیریتی و اجتماعی بود. دکتر سید ابوالفضل کشفی با قدردانی از نیروهایی که برای خدمترسانی در مراسم وداع و تشییع پیکر مطهر قائد شهید به تهران اعزام شده بودند، نشان داد که مدیریت اثربخش از شناخت و احترام به نیروی انسانی آغاز میشود.
پاکبانان در شمار مؤثرترین و زحمتکشترین نیروهای مدیریت شهری قرار دارند؛ بااینحال، خدمات ارزشمندشان گاهی کمتر از شایستگی آنان دیده میشود. توجه به این قشر پرتلاش، افزون بر پاسداشت کرامت انسانی، موجب افزایش انگیزه، احساس تعلق و کیفیت خدمترسانی خواهد شد.
امید است این اقدام پسندیده، سرآغاز گسترش فرهنگ سپاسگزاری از همه نیروهای خدمات شهری باشد و دیگر مدیران و شهرداران نیز با توجهی مستمر، صادقانه و عملی، از کارکنانی حمایت کنند که آسایش و پاکیزگی شهرها مرهون تلاش روزانه آنان است. شهری که خادمان خود را ببیند و حرمت آنان را پاس بدارد، بیتردید شهری مهربانتر، پویاتر و شایستهتر برای زندگی خواهد بود.