آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
درحالی که بحثهای داغ درباره ناترازی بنزین و سهمیهبندی، بازار را داغ کرده، خبری از دل صنعت پالایش کشور بیرون آمده که میتواند معادلات را تغییر دهد. قرارگاه خاتمالانبیاء، از راهاندازی یک پالایشگاه جدید تولید بنزین تا پایان سال جاری خبر داده است. این پالایشگاه در مجاورت پالایشگاه غولپیکر ستاره خلیجفارس در بندرعباس در حال احداث است و با ورود به مدار تولید، گام دیگری در مسیر خودکفایی سوخت کشور برداشته خواهد شد. اقدامی که میتواند وابستگی به واردات را کاهش دهد و پایداری شبکه سوخت را افزایش دهد. عابد، فرمانده قرارگاه خاتمالانبیاء، با اشاره به نقش راهبردی این مجموعه در صنعت انرژی کشور، تأکید کرده که هدف، تکمیل زنجیره ارزش و جلوگیری از خامفروشی است.
پالایشگاه ستاره خلیجفارس که هماکنون بزرگترین تولیدکننده بنزین در ایران و بزرگترین پالایشگاه میعانات گازی جهان است، روزانه بیش از ۴۳ میلیون لیتر بنزین و ۱۶ میلیون لیتر گازوئیل تولید میکند. حالا با اضافه شدن این واحد جدید در مجاورت آن، ظرفیت تولید بنزین کشور جهش قابلتوجهی خواهد داشت. به گفته مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش، با اجرای طرحهای توسعهای، پیشبینی میشود تا پایان سال ۱۴۰۵ روزانه ۳۰ میلیون لیتر به ظرفیت تولید بنزین کشور افزوده شود . این خبر، نویدبخش روزهای روشنتری برای بازار سوخت کشور است. کارشناسان معتقدند که خودکفایی در تولید بنزین، نه تنها امنیت انرژی کشور را تأمین میکند، بلکه با کاهش وابستگی به واردات و عبور از تحریمهای نفتی، جایگاه ایران را در بازار منطقهای انرژی تقویت خواهد کرد.
ظرفیتهای پالایشگاه ستاره خلیجفارس و پروژه جدید
پالایشگاه ستاره خلیجفارس که در ۲۵ کیلومتری بندرعباس واقع شده، بزرگترین پالایشگاه میعانات گازی جهان محسوب میشود . این پالایشگاه با ظرفیت پالایش ۳۶۰ هزار بشکه میعانات گازی در روز، سهم بالای ۴۰ درصدی در تولید بنزین کشور دارد . پروژه جدید در مجاورت این پالایشگاه، میتواند ظرفیت تولید را به میزان قابلتوجهی افزایش دهد و با تکمیل فاز چهارم، تولید بنزین را به بیش از ۵۰ میلیون لیتر در روز برساند .
تأثیر بر کاهش ناترازی بنزین و امنیت انرژی
با توجه به افزایش مصرف داخلی و محدودیتهای واردات ناشی از تحریمها و تنشهای منطقهای، توسعه ظرفیت پالایشی یک ضرورت حیاتی است . حملات اخیر به تأسیسات انرژی کشور و محاصره دریایی، وابستگی به واردات بنزین را با ریسک جدی مواجه کرده است . بنابراین، هر پروژه جدید پالایشی مانند یک سپر امنیتی عمل میکند که میتواند در زمان بحران، نیاز داخلی را تأمین کند و از بروز شوکهای سوختی جلوگیری نماید.
چالشهای اجرایی و هزینههای احداث پالایشگاه در ایران
اگرچه خبر راهاندازی پالایشگاه جدید امیدوارکننده است، اما تجربه پروژههای پالایشی در ایران نشان میدهد که هزینههای احداث، به مراتب بالاتر از متوسط جهانی است. برای نمونه، هزینه احداث پالایشگاه آناهیتا به ازای هر بشکه ظرفیت، به حدود ۲۸ هزار دلار میرسد، در حالی که این رقم در پالایشگاههای مشابه در هند حدود ۱۰ تا ۱۲ هزار دلار است . این تفاوت فاحش، ناشی از محدودیتهای ارزی، تحریمها، تغییر تعرفهها و پیچیدگیهای اجرایی است که میتواند زمان بهرهبرداری و بازگشت سرمایه را تحت تأثیر قرار دهد .
چشمانداز آینده صنعت پالایش و برنامههای توسعه ای
مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش از برنامهریزی برای افزایش ۳۰ میلیون لیتری تولید بنزین تا پایان سال ۱۴۰۵ خبر داده است . این هدف از طریق تکمیل طرحهای کیفیسازی در پالایشگاههای نهگانه، راهاندازی پالایشگاه مهر خلیجفارس و پروژههای جدید محقق خواهد شد . همچنین آغاز عملیات اجرایی پتروپالایشگاه قاسم سلیمانی در بندرعباس، گام دیگری برای تغییر الگوی فرآیندی از سوختمحوری به سودمحوری و تولید محصولات پتروشیمیایی است .