آسیانیوز ایران؛ سرویس افغانستان:
بازار تجارت الکترونیک افغانستان این روزها شاهد رونق بیسابقهای است و هر روز پلتفرم جدیدی برای خرید و فروش آنلاین به میدان میآید. در تازهترین تحول، نسخه افغانی دیجیکالا با نام «افغان بازار» رونمایی شده است؛ پلتفرمی که تلاش دارد با الگوبرداری از مدل تجاری موفق دیجیکالا، تجربه خرید و فروش آنلاین را برای کاربران افغانستانی متحول کند. این روزها فروشگاههای آنلاین در افغانستان به شیوه جدید کسبوکار در بین نسل جوان تبدیل شده است . بسیاری از فروشندگان که پیشتر کالاهای خود را از طریق شبکههای اجتماعی به فروش میرساندند، اکنون به پلتفرمهای جامعتری روی آوردهاند که امکاناتی مانند جستجوی پیشرفته، ثبت فروشگاه رایگان و ارتباط مستقیم با مشتری را فراهم میکنند .
افغان بازار در حالی پا به عرصه رقابت گذاشته است که پلتفرمهای مشابهی مانند بازار گلبهار، مالکت و ازپگ نیز در این بازار فعال هستند . این پلتفرمها هر یک با رویکردی متفاوت سعی در جلب اعتماد کاربران دارند و بستری مطمئن برای خرید و فروش کالا در ولایات مختلف فراهم کردهاند. یکی از مهمترین ویژگیهای افغان بازار و پلتفرمهای مشابه، حذف واسطهها و ایجاد ارتباط مستقیم میان خریدار و فروشنده است . این رویکرد، هم برای فروشندگان که هزینههای کمتری پرداخت میکنند و هم برای خریداران که با قیمتهای مناسبتری مواجه میشوند، جذابیت دارد.
با وجود رشد سریع این پلتفرمها، چالشهایی نیز پیش روی تجارت الکترونیک در افغانستان وجود دارد. نبود سیستم آدرسیابی دقیق، عدم دسترسی به مشتریان در ولایات به دلیل محدودیتهای اینترنت، آزار و اذیت شماری از مشتریان و پایین بودن سطح سواد جامعه از جمله موانع توسعه این بخش محسوب میشوند. با این حال، جوانان افغان به آینده تجارت آنلاین خوشبین هستند و امیدوارند با گسترش اینترنت و افزایش سطح سواد جامعه، خرید و فروش آنلاین به یک امر معمول در زندگی روزمره شهروندان تبدیل شود.
افغان بازار نیز با تکیه بر تجربه دیجیکالا و شناخت از بازار محلی، در تلاش است تا این رویا را به واقعیت تبدیل کند. پلتفرمهای تجارت الکترونیک در افغانستان نهتنها باعث گسترش و رشد بازار اقتصادی و تجارت میشوند، بلکه در ایجاد فرهنگ تجارت دیجیتالی و افزایش اعتماد در جامعه نیز نقش مهمی دارند . افغان بازار بهعنوان جدیدترین عضو این خانواده، وعده تحولی بزرگ در نحوه خرید و فروش کالا در افغانستان داده است.
بررسی جایگاه افغان بازار در میان پلتفرمهای موجود
افغان بازار جدیدترین عضو خانواده تجارت الکترونیک در افغانستان است که با الهام از مدل تجاری دیجیکالا طراحی شده. این پلتفرم در حالی وارد بازار میشود که رقبای متعددی از جمله بازار گلبهار، مالکت، ازپگ و بازارما در این فضا فعال هستند . هر یک از این پلتفرمها با رویکردی متفاوت و با هدف پاسخگویی به نیازهای خاص بازار افغانستان فعالیت میکنند. بازار گلبهار که در پاییز سال ۱۴۰۳ شروع به کار کرده، دفتر خود را در شهر هرات قرار داده و بر شهرهای هرات، کابل، مزارشریف و قندهار تمرکز دارد.
این پلتفرم با ارائه ثبت فروشگاه رایگان، به کسبوکارهای کوچک فرصت حضور در فضای آنلاین را داده است. مالکت نیز بهعنوان یک بازار جامع خرید آنلاین، امکان خرید از طریق واتساپ و ارتباط مستقیم با فروشنده را فراهم کرده است. افغان بازار با بهرهگیری از تجربه دیجیکالا در زمینه طراحی رابط کاربری، سیستمهای جستجوی پیشرفته و ایجاد اعتماد میان خریدار و فروشنده، میتواند مزیت رقابتی قابل توجهی نسبت به سایر پلتفرمها داشته باشد. همچنین، تمرکز بر حذف واسطهها و ایجاد ارتباط مستقیم میان خریداران و فروشندگان، که در پلتفرمهایی مانند ازپگ و بازارما نیز دنبال میشود ، میتواند یکی از نقاط قوت اصلی افغان بازار باشد.
چالشهای پیش روی تجارت الکترونیک در افغانستان
با وجود رشد سریع فروشگاههای آنلاین، چالشهای متعددی پیش روی توسعه تجارت الکترونیک در افغانستان قرار دارد . یکی از مهمترین این چالشها، نبود سیستم آدرسیابی دقیق در شهرهاست که پیدا کردن آدرس مشتریان را برای فروشندگان دشوار میکند و باعث اتلاف وقت و افزایش هزینهها میشود. چالش دیگر، عدم دسترسی به مشتریان در ولایات به دلیل محدودیتهای اینترنت است. اکثر فروشگاههای آنلاین فعالیت خود را محدود به کابل کردهاند و توسعه خدمات به ولایات را دشوار میدانند.
همچنین، پایین بودن سطح سواد جامعه و عدم آگاهی کافی مردم از نحوه خرید اینترنتی، یکی دیگر از موانع جدی محسوب میشود. افزایش کلاهبرداری در شبکههای اجتماعی نیز باعث شده است که بسیاری از مردم به پلتفرمهای آنلاین اعتماد نکنند . افغان بازار برای موفقیت در این بازار، باید راهکارهای مؤثری برای ایجاد اعتماد، از جمله تأیید هویت فروشندگان و امکان گزارش آگهیهای مشکوک، ارائه دهد . همچنین، بهبود سیستمهای ارسال کالا و همکاری با شرکتهای پستی برای گسترش خدمات به ولایات، از دیگر عوامل کلیدی موفقیت این پلتفرم خواهد بود.
مدل کسبوکار و درآمدزایی افغان بازار
اگرچه اطلاعات دقیقی درباره مدل درآمدزایی افغان بازار منتشر نشده است، اما بررسی پلتفرمهای مشابه میتواند چشمانداز روشنی از مسیر احتمالی آن ارائه دهد. بازار گلبهار با ارائه ثبت فروشگاه رایگان و عدم دریافت کمیسیون از فروشندگان، سعی در جذب حداکثری کاربران دارد . مالکت نیز با تمرکز بر خرید از طریق واتساپ و ارتباط مستقیم خریدار و فروشنده، هزینههای واسطهها را حذف کرده است .
فرخنده آنلاین شاپ، یکی از فروشگاههای موفق افغانستان، با ارائه اعتبار ماهانه به مشتریان وفادار و تخفیف به کاربرانی که اپلیکیشن را معرفی میکنند، سعی در ایجاد وفاداری در مشتریان خود دارد . این رویکرد میتواند الگوی مناسبی برای افغان بازار در جذب و نگهداشت کاربران باشد. با توجه به تجربه دیجیکالا در ایران، احتمالاً افغان بازار نیز از ترکیبی از درآمدهای تبلیغاتی، دریافت کارمزد از فروشندگان حرفهای و ارائه خدمات ارزشافزوده برای کسب درآمد استفاده خواهد کرد. با این حال، موفقیت این پلتفرم در گرو ایجاد تعادلی مناسب بین جذب کاربران گسترده و ایجاد منابع درآمدی پایدار است.
نقش جوانان در توسعه تجارت الکترونیک افغانستان
جوانان افغان با ایجاد پلتفرمهای مختلف برای توسعه و ترویج تجارت دیجیتالی، نقش کلیدی در تحول بازار این کشور ایفا کردهاند . آنان با هدف آسانسازی دسترسی مردم به بازار و ایجاد ارتباط مستقیم میان خریداران و فروشندگان، پلتفرمهای متنوعی را راهاندازی کردهاند. سید مهدی حسینی، مسئول یک وبسایت تبلیغاتی برای تجارت آنلاین، میگوید این پلتفرمها خریداران را بهصورت مستقیم در بخشهای مختلف با فروشندگان وصل میکنند.
فرید ارشاد، مسئول یک بازار تجارت آنلاین دیگر، با استفاده از امکانات داخلی کشور و بهرهگیری از کارمندان افغان در داخل کشور، یک وبسایت و اپلیکیشن ویژه برای خرید و فروش آنلاین طراحی کرده است. فعالان این حوزه معتقدند که چنین فرصتهایی نهتنها باعث گسترش و رشد بازار اقتصادی و تجارت میشود، بلکه در ایجاد فرهنگ تجارت دیجیتالی و افزایش اعتماد در جامعه نیز نقش مهمی دارد . افغان بازار نیز به عنوان یکی از جدیدترین ابتکارات جوانان افغان، نشان از عزم نسل جدید برای ایجاد تحول در بازار سنتی افغانستان دارد.
چشمانداز آینده تجارت الکترونیک در افغانستان
آینده تجارت الکترونیک در افغانستان، با وجود چالشها، امیدوارکننده به نظر میرسد. کارشناسان اقتصادی معتقدند که بازاریابی آنلاین در مقایسه با بازاریابی سنتی ارزانتر و مؤثرتر است و تاجران میتوانند با هزینه کمتر کالاهای خود را به افراد بیشتری عرضه کنند . توسعه این بخش نیازمند کار منظم و مداوم است. مسوولان فروشگاههای آنلاین امیدوارند که با گسترش اینترنت و افزایش سطح سواد جامعه، فروشگاههای آنلاین رونق بیشتری بگیرد و همانند کشورهای توسعهیافته، خرید و فروش از طریق اینترنت به یک امر معمول در زندگی روزمره شهروندان تبدیل شود.
آنان تأکید میکنند که این کار در صورتی ممکن است که امنیت و ثبات در کشور وجود داشته باشد و زمینه دسترسی مردم به خدمات اینترنتی در سراسر کشور فراهم شود. افغان بازار با تکیه بر تجربه موفق دیجیکالا و شناخت عمیق از نیازها و چالشهای بازار محلی، پتانسیل بالایی برای تبدیل شدن به یکی از بازیگران اصلی تجارت الکترونیک در افغانستان دارد. با این حال، موفقیت این پلتفرم در گرو ایجاد اعتماد در میان کاربران، توسعه زیرساختهای لازم و همکاری با نهادهای دولتی و خصوصی برای رفع موانع موجود است.