آسیانیوز ایران؛ سرویس علم و تکنولوژی:
وضعیت اینترنت ایران در ساعات اخیر بار دیگر به یکی از بحرانی‌ترین مقاطع خود بازگشته است. بر اساس داده‌های کلودفلر، ترافیک بین‌الملل ایران که پیش‌تر در سطوح بالایی قرار داشت، به ۵۹ درصد کاهش یافته است. این کاهش محسوس، یادآور روزهای تلخ قطعی ۸۸ روزه اینترنت در سال‌های گذشته است. کاربران در سراسر کشور از اختلالات بسیار سنگین و کندی بی‌سابقه اینترنت خبر می‌دهند. اینترنت ایران در بامداد دوشنبه ۲۶ مردادماه ۱۴۰۵، دقیقا مثل روزهای قبل از قطعی ۸۸ روزه اینترنت شده است. اختلالات بسیار سنگین اینترنت، دسترسی کاربران به سرویس‌های بین‌المللی را با مشکل جدی مواجه کرده است. بسیاری از وب‌سایت‌ها و سرویس‌های خارجی با کندی شدید یا عدم دسترسی کامل روبرو هستند.
بر اساس داده‌های کلودفلر رادار، حجم ترافیک اینترنت ایران طی شبانه‌روز گذشته افت قابل توجهی داشته است . این کاهش ترافیک، نشان از اعمال محدودیت‌های جدید یا اختلال گسترده در شبکه اینترنت کشور دارد. با این حال، کلودفلر در تحلیل‌های خود اعلام کرده که «نشان‌های از محدودیت جدید در اینترنت ایران دیده نمی‌شود» . این تناقض، نشان از پیچیدگی وضعیت فعلی دارد. در ماه‌های اخیر، اینترنت ایران دستخوش تحولات پیچیده‌ای شده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که ترافیک اینترنت ایران از طریق مسیرهای غیرمستقیم و با استفاده از پروکسی‌های مستقر در کشورهای همسایه، به شبکه جهانی متصل می‌شود . این موضوع، نشان از یک تغییر ساختاری در نحوه اتصال ایران به اینترنت جهانی دارد که می‌تواند بر کیفیت و پایداری آن تأثیر بگذارد.
همزمان، جنگ و حملات نظامی نیز به زیرساخت‌های مخابراتی ایران آسیب جدی وارد کرده است. وزیر ارتباطات ایران اعلام کرده که در جریان جنگ، بیش از ۵۰۰ سایت مخابراتی مورد حمله قرار گرفته و برخی از آنها پس از تعمیر، دوباره هدف گرفته شده‌اند . این حملات، به طور مستقیم بر کیفیت و پایداری اینترنت در کشور تأثیر گذاشته است. با توجه به این شرایط، کاربران ایرانی بار دیگر با چالش‌های جدی در دسترسی به اینترنت مواجه شده‌اند. اختلالات گسترده و کاهش شدید سرعت اینترنت، فعالیت‌های روزمره، کسب‌وکارهای آنلاین و دسترسی به اطلاعات را با مشکل جدی روبرو کرده است.
کاهش شدید ترافیک بین‌الملل ایران و علل آن
بر اساس داده‌های کلودفلر، ترافیک بین‌الملل ایران به ۵۹ درصد کاهش یافته است که نشان از یک افت قابل توجه و بی‌سابقه دارد. این کاهش، می‌تواند ناشی از عوامل مختلفی باشد. از جمله این عوامل، حملات نظامی به زیرساخت‌های مخابراتی کشور است که بیش از ۵۰۰ سایت را تحت تأثیر قرار داده است . همچنین، اعمال محدودیت‌های جدید بر روی پروتکل‌ها و سرویس‌های خاص، می‌تواند در این کاهش نقش داشته باشد.
با این حال، کلودفلر اعلام کرده که «نشان‌های از محدودیت جدید در اینترنت ایران دیده نمی‌شود» . این تناقض، نشان می‌دهد که ممکن است کاهش ترافیک ناشی از عوامل دیگری مانند آسیب فیزیکی به زیرساخت‌ها یا تغییر در مسیرهای ارتباطی باشد. همچنین، ممکن است اختلالات به گونه‌ای باشد که در داده‌های کلودفلر به طور کامل منعکس نشود. در مجموع، کاهش ۳۱ درصدی ترافیک بین‌الملل، یک زنگ خطر جدی برای پایداری و کیفیت اینترنت ایران محسوب می‌شود. این موضوع، می‌تواند تأثیرات منفی بر فعالیت‌های اقتصادی، آموزشی و اجتماعی کشور داشته باشد و نیازمند بررسی دقیق و اقدامات فوری برای رفع مشکل است.
شباهت وضعیت فعلی به دوران قطعی ۸۸ روزه
کاربران و کارشناسان، وضعیت فعلی اینترنت ایران را با دوران قطعی ۸۸ روزه اینترنت در سال‌های گذشته مقایسه می‌کنند. در آن دوره، اینترنت ایران با اختلالات گسترده و محدودیت‌های شدید مواجه بود و دسترسی به سرویس‌های بین‌المللی به شدت کاهش یافته بود. شباهت‌های موجود، نگرانی‌ها را در مورد تکرار آن شرایط افزایش داده است. تجربه قطعی ۸۸ روزه نشان داد که چنین اختلالاتی، تأثیرات مخربی بر اقتصاد، آموزش، کسب‌وکار و ارتباطات اجتماعی دارد.
بسیاری از شرکت‌ها و کسب‌وکارهای آنلاین با کاهش شدید فعالیت و حتی تعطیلی مواجه شدند. همچنین، دسترسی به اطلاعات و ارتباط با جهان خارج به شدت محدود شد. با توجه به شباهت وضعیت فعلی، ضرورت دارد که مسئولان با شفاف‌سازی در مورد علت این اختلالات و ارائه راهکارهای عملی برای رفع آنها، از تکرار تجربه تلخ گذشته جلوگیری کنند. همچنین، باید با ارائه راهکارهای جایگزین، مانند تقویت شبکه ملی اطلاعات و توسعه زیرساخت‌های داخلی، وابستگی به اینترنت بین‌الملل را کاهش دهند.
تأثیر حملات نظامی بر زیرساخت‌های اینترنت ایران
جنگ و حملات نظامی، تأثیر مستقیمی بر زیرساخت‌های مخابراتی و اینترنت ایران داشته است. وزیر ارتباطات ایران اعلام کرده که بیش از ۵۰۰ سایت مخابراتی در جریان جنگ مورد حمله قرار گرفته و برخی از آنها پس از تعمیر، دوباره هدف گرفته شده‌اند . این حملات، به طور مستقیم بر کیفیت و پایداری اینترنت در کشور تأثیر گذاشته و باعث قطعی‌های مکرر و کاهش سرعت اینترنت شده است. علاوه بر آسیب‌های فیزیکی، حملات سایبری نیز تهدید جدی برای زیرساخت‌های اینترنت ایران محسوب می‌شوند.
در ماه‌های اخیر، گزارش‌هایی از حملات سایبری به سیستم‌های حیاتی کشورهای دیگر منتشر شده است که ایران را به عنوان عامل اصلی معرفی کرده‌اند . این موضوع، نشان از یک جنگ سایبری تمام‌عیار در منطقه دارد که می‌تواند بر پایداری و امنیت شبکه‌های ارتباطی تأثیر بگذارد. برای مقابله با این تهدیدات، نیاز به سرمایه‌گذاری جدی در حوزه امنیت سایبری و مقاوم‌سازی زیرساخت‌های مخابراتی وجود دارد. همچنین، باید با تنوع‌بخشی به مسیرهای ارتباطی و ایجاد زیرساخت‌های پشتیبان، از آسیب‌پذیری شبکه اینترنت در برابر حملات نظامی و سایبری کاست.
تغییرات ساختاری در نحوه اتصال ایران به اینترنت جهانی
تحلیل‌های فنی نشان می‌دهد که ساختار اتصال ایران به اینترنت جهانی در ماه‌های اخیر تغییر کرده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که بخش قابل توجهی از ترافیک اینترنت ایران از طریق مسیرهای غیرمستقیم و با استفاده از پروکسی‌های مستقر در کشورهای همسایه، به شبکه جهانی متصل می‌شود . این تغییر ساختاری، می‌تواند بر کیفیت و پایداری اینترنت تأثیر بگذارد. استفاده از مسیرهای غیرمستقیم، معمولاً با افزایش تأخیر و کاهش سرعت همراه است.
همچنین، این روش می‌تواند باعث ایجاد نقاط آسیب‌پذیر جدید در شبکه شود و امکان اعمال محدودیت‌های بیشتر را فراهم کند. با این حال، این تغییرات ممکن است به عنوان یک راهکار برای دور زدن تحریم‌ها و دسترسی به سرویس‌های تحریم‌شده نیز مورد استفاده قرار گیرد. با توجه به این تغییرات، ضرورت دارد که دولت و نهادهای مسئول، شفاف‌سازی لازم را در مورد نحوه اتصال ایران به اینترنت جهانی انجام دهند. همچنین، باید با سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های داخلی، از جمله توسعه شبکه ملی اطلاعات و افزایش ظرفیت پهنای باند داخلی، وابستگی به مسیرهای غیرمستقیم را کاهش دهند.
پیامدهای اختلال اینترنت بر اقتصاد و زندگی روزمره
اختلالات گسترده اینترنت، تأثیرات منفی قابل توجهی بر اقتصاد و زندگی روزمره مردم داشته است. کاهش شدید سرعت و قطعی‌های مکرر اینترنت، فعالیت کسب‌وکارهای آنلاین، آموزش مجازی، تجارت الکترونیک و ارتباطات روزمره را با مشکل جدی مواجه کرده است. بسیاری از کسب‌وکارهای کوچک و متوسط که به اینترنت وابسته هستند، با کاهش درآمد و حتی تعطیلی مواجه شده‌اند. همچنین، اختلال اینترنت، دسترسی به اطلاعات و خدمات ضروری را با مشکل مواجه کرده است.
بسیاری از سرویس‌های بانکی، دولتی و درمانی به اینترنت وابسته هستند و اختلال در آنها، می‌تواند به مشکلات جدی برای مردم منجر شود. علاوه بر این، محدودیت در دسترسی به شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌ها، ارتباطات اجتماعی و دسترسی به اطلاعات را با چالش مواجه کرده است. با توجه به این پیامدها، ضرورت دارد که دولت با اتخاذ تدابیر فوری، نسبت به رفع اختلالات اینترنت اقدام کند. همچنین، باید با ارائه راهکارهای جایگزین، مانند تقویت شبکه ملی اطلاعات و توسعه زیرساخت‌های داخلی، از وابستگی به اینترنت بین‌الملل کاسته و پایداری شبکه را افزایش دهد. در غیر این صورت، این اختلالات، می‌تواند به بحران‌های اقتصادی و اجتماعی جدی منجر شود.