پیش بینی وضع هوا چهارشنبه 4 شهریورماه 1405

آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:

تهران این روزها حال و هوای دیگری دارد؛ نه هوای خنک پاییزی، نه گرمای سوزان تابستان، بلکه وزش بادهای شدید که هر لحظه ممکن است گرد و خاک را به آسمان پایتخت بفرستد. اداره کل هواشناسی استان تهران، از ادامه وزش باد نسبتاً شدید تا شدید در مناطق مختلف استان خبر داده است. بر اساس آخرین نقشه‌های پیش‌یابی، مناطق جنوبی و غربی تهران بیش از سایر نقاط در معرض خیزش گرد و خاک قرار دارند و احتمال کاهش کیفیت هوا در این مناطق، بسیار جدی است.

در ارتفاعات استان تهران، اما شرایط متفاوت است؛ رگبار باران و گاهی رعد و برق پیش‌بینی شده که می‌تواند لحظاتی خنک و مطبوع را برای کوهنوردان و ساکنان مناطق مرتفع به همراه داشته باشد. همچنین، در شمال غرب استان، احتمال بارش پراکنده وجود دارد. سازمان هواشناسی کشور نیز پیش‌بینی کرده است که طی ۲۴ ساعت آینده، شمال استان‌های آذربایجان شرقی و غربی، اردبیل و ارتفاعات البرز مرکزی، شاهد افزایش ابر، بارش پراکنده و گاهی رعد و برق باشند و وزش باد موقت، یکی دیگر از ویژگی‌های جوی این مناطق خواهد بود.

در ساعات بعدازظهر، شرایط برای رشد ابرهای همرفتی و رگبار و رعد و برق در ارتفاعات جنوبی سیستان و بلوچستان، کرمان، هرمزگان و جنوب فارس نیز مهیا است. یعنی بارندگی، در نقاط مختلف کشور به صورت پراکنده و گاه غافلگیرکننده ظاهر می‌شود. اما خبر جدی‌تر، پیش‌بینی وزش باد شدید در پنج روز آینده برای برخی مناطق شمال شرق، شرق، جنوب شرق، مرکز و جنوب کشور است. این وزش باد، می‌تواند با گرد و خاک و کاهش کیفیت هوا همراه باشد و برای گروه‌های حساس، شرایط ناسالمی ایجاد کند. با توجه به این هشدارها، به شهروندان تهرانی و ساکنان مناطق یادشده توصیه می‌شود که در ساعات اوج وزش باد، از تردد غیرضروری خودداری کنند و در صورت خروج از منزل، از ماسک مناسب استفاده نمایند. سالمندان، کودکان و بیماران تنفسی، گروه‌های آسیب‌پذیر این شرایط هستند.

علت‌شناسی وزش باد شدید و خیزش گرد و خاک در تهران

ورود سامانه‌های کم‌فشار از سمت غرب و جنوب غرب کشور، یکی از اصلی‌ترین دلایل وزش بادهای شدید در تهران و سایر مناطق مرکزی است. این سامانه‌ها با ایجاد گرادیان فشار شدید، جریان هوای گرم و خشک را به سمت پایتخت هدایت می‌کنند و باعث می‌شوند که گرد و خاک از مناطق بیابانی اطراف، به ویژه از سمت ورامین، ری و جنوب تهران، به هوا برخاسته و کیفیت هوا را به شدت کاهش دهد. همچنین، خشکی خاک و کمبود پوشش گیاهی در حاشیه‌های جنوبی و غربی استان، به تشدید این پدیده دامن می‌زند. وزش بادهای شدید، علاوه بر ایجاد ناراحتی تنفسی، می‌تواند به سازه‌های موقت، تابلوهای تبلیغاتی و درختان آسیب برساند و نیازمند احتیاط شهروندان است.

تأثیر بر کیفیت هوا و گروه‌های حساس

با توجه به پیش‌بینی خیزش گرد و خاک در مناطق جنوبی و غربی تهران، شاخص کیفیت هوا در این مناطق احتمالاً به مرز «ناسالم برای گروه‌های حساس» خواهد رسید. ذرات معلق گرد و غبار که عمدتاً با قطر کمتر از ۱۰ میکرون هستند، می‌توانند وارد مجاری تنفسی شوند و برای افراد مبتلا به آسم، آلرژی، بیماری‌های قلبی و عروقی، سالمندان و کودکان، خطرآفرین باشند. توصیه می‌شود که این گروه‌ها در ساعات اوج وزش باد (معمولاً ظهر تا عصر) از منزل خارج نشوند و در صورت ضرورت، از ماسک‌های استاندارد N۹۵ استفاده کنند. همچنین، بیمارستان‌ها و مراکز درمانی باید آمادگی لازم برای پذیرش بیماران تنفسی را داشته باشند.

وضعیت بارندگی در ارتفاعات و مناطق شمالی

در حالی که پایتخت با گرد و خاک دست و پنجه نرم می‌کند، ارتفاعات البرز مرکزی و شمال استان تهران، از بارش‌های پراکنده و گاهی رعد و برق بهره‌مند می‌شوند که می‌تواند تا حدودی از شدت گرمای این مناطق بکاهد. این بارش‌ها، اگرچه چندان گسترده و پایدار نیستند، اما برای کوهنوردان و طبیعت‌گردان، نشان از تغییرات ناگهانی جوی دارد و می‌تواند با رعد و برق و تگرگ همراه شود. بنابراین، از علاقه‌مندان به طبیعت خواسته می‌شود که در این روزها، از صعود به ارتفاعات بلند خودداری کنند و در صورت حضور در مناطق کوهستانی، تجهیزات ایمنی کافی همراه داشته باشند.

پیش‌بینی پنج روز آینده برای دیگر مناطق کشور

طی پنج روز آینده، بخش‌های وسیعی از کشور درگیر پدیده وزش باد شدید و گرد و خاک خواهند بود. مناطق شمال شرق (خراسان‌های شمالی، رضوی و جنوبی)، شرق (سیستان و بلوچستان)، جنوب شرق، مرکز (اصفهان، یزد، سمنان) و جنوب (خوزستان، بوشهر) در برخی ساعات، شاهد وزش باد شدید و کاهش کیفیت هوا خواهند بود. این پدیده، در برخی مناطق، می‌تواند به توفان گرد و خاک تبدیل شود و دید افقی را به شدت کاهش دهد. سازمان هواشناسی به رانندگان در جاده‌های این مناطق توصیه کرده است که با احتیاط کامل رانندگی کنند و در صورت کاهش شدید دید، در مکان‌های امن توقف نمایند.

توصیه‌های مدیریتی و پیشگیرانه برای شهروندان

با توجه به این پیش‌بینی‌ها، شهرداری‌ها و سازمان‌های مدیریت بحران استان‌های درگیر، باید تمهیدات لازم را برای مقابله با گرد و خاک فراهم کنند. از جمله این اقدامات، شستشوی معابر و خیابان‌ها برای کاهش گرد و غبار نشسته روی زمین، افزایش نظارت بر کارگاه‌های ساختمانی برای جلوگیری از پراکندگی گرد و خاک و اطلاع‌رسانی به موقع به شهروندان از طریق رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی است. همچنین، به کشاورزان توصیه می‌شود که از انجام هرگونه عملیات خاکورزی در روزهای وزش باد شدید خودداری کنند تا از فرسایش خاک و تشدید گرد و خاک جلوگیری شود. این اقدامات، هرچند که ساده به نظر می‌رسند، اما می‌توانند به کاهش قابل‌توجه اثرات زیان‌بار این پدیده کمک کنند.