آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
پس از ۱۶ سال، پرده از یک دروغ بزرگ برداشته شد. خبرنگاری که در سال ۲۰۱۰ در روزنامه گاردین مدعی انتشار یک مصاحبه اختصاصی با سکینه محمدی آشتیانی، زن محکوم به سنگسار در ایران، شده بود، حالا با انتشار یک پیام صریح، اعتراف کرده است که کل این مصاحبه را خودش جعل کرده و هیچگاه چنین گفتوگویی انجام نشده است. او در اعتراف خود نوشته است: «آن مصاحبه هرگز اتفاق نیفتاد. من کل مطلب را جعل کردم؛ داستانی دروغین و کاملاً غیرواقعی بود و مسئولیت کامل آن را میپذیرم.»
این اعتراف، در حالی منتشر میشود که گزارش ساختگی او در آن زمان، بازتاب گستردهای در رسانههای بینالمللی داشت و به یکی از مستندترین روایتها درباره پرونده آشتیانی تبدیل شد. این گزارش جعلی، نه تنها در روزنامه گاردین منتشر شد، بلکه به عنوان منبعی معتبر در فیلم «سنگسار ثریا» و همچنین در بسیاری از مقالات و تحلیلهای حقوق بشری علیه ایران، مورد استفاده قرار گرفت.
خبرنگار سابق گاردین که هویت او هنوز به طور رسمی اعلام نشده، ضمن عذرخواهی از خوانندگان و همکارانش در گاردین، گفته است که دلیل اصلی این اعتراف، ادامه انتشار روایتهای گمراهکننده درباره ایران است که دیگر نمیتوانسته در برابر آن سکوت کند. او در ادامه نوشته است: «من ۱۶ سال سکوت کردم، اما دیگر نمیتوانم شاهد باشم که یک دروغ، بارها و بارها به عنوان حقیقت تکرار شود.» انتشار این اعتراف، بار دیگر بحث درباره نقش رسانههای غربی در بازتولید روایتهای غیرواقعی از ایران و تأثیر آنها بر افکار عمومی جهان را زنده کرده است.
ابعاد جعل و تأثیر آن بر افکار عمومی جهان
این پرونده، یکی از نمونههای بارز «خبرنگاری کارگزاری» است که در آن، یک روایت از پیش طراحیشده، با هدف تخریب چهره یک کشور، از طریق رسانههای معتبر به خورد افکار عمومی داده میشود. این جعل، مستقیماً بر روند شکلگیری افکار عمومی درباره نظام قضائی ایران تأثیر گذاشت.
مسئولیت رسانهها در انتشار اخبار و بازنگری در استانداردها
روزنامه گاردین، به عنوان یکی از معتبرترین روزنامههای جهان، با انتشار این گزارش بدون راستیآزمایی کافی، به اعتماد عمومی نسبت به رسانه خدشه وارد کرد. اعتراف خبرنگار، پرسشهای جدی درباره فرآیندهای تأیید اخبار در این رسانه و همچنین نحوه بازخواست از او مطرح کرده است.
تأثیر اعتراف بر روایتهای رسانهای علیه ایران
این اعتراف، میتواند به موج جدیدی از بازنگری در گزارشهای قبلی رسانههای غربی درباره ایران منجر شود و به سود ایران در عرصه دیپلماسی عمومی و حقوقی تمام شود، هرچند که ۱۶ سال تأخیر در این اعتراف، خسارتهای جبرانناپذیری را به همراه داشته است.