آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
مسعود پزشکیان، در تازه‌ترین اظهارات خود، با صراحت تمام از تأثیر مستقیم تحریم‌ها بر اقتصاد ایران و افزایش تورم سخن گفت. او در اظهاراتی که شامگاه جمعه در یک گفت‌وگوی تلویزیونی بیان کرد، به صراحت اعلام کرد که ادامه تحریم‌ها، تنها به معنای افزایش بیشتر قیمت‌ها و تشدید فشار بر معیشت مردم است. رئیس‌جمهور با اشاره به کاهش ۲۵ تا ۳۵ درصدی صادرات و واردات کشور، گفت که واردات کالاها به شدت کاهش یافته و این موضوع، تأثیر مستقیمی بر قیمت‌ها داشته است. او با تأکید بر اینکه «معنی این حرف برای کسانی که اقتصاد می‌دانند معلوم است»، به این نکته اشاره کرد که برخی ادعاهای بی‌اثر بودن تحریم، خلاف واقعیت است.
پزشکیان در ادامه، با لحنی صریح و حتی کنایه‌آمیز، به کسانی که مدعی می‌شوند «تحریم هیچ اثری ندارد» واکنش نشان داد و گفت که «واقعاً عقل هم خوب چیزی است». او در ادامه، اولویت‌های سیاست خارجی دولت در سال‌های باقیمانده را چنین برشمرد: کاهش تنش، توسعه روابط با شرق و مهم‌تر از همه، رفع تحریم‌ها. پزشکیان در پاسخ به این سوال که چرا با وجود تحریم‌ها، قحطی در کشور رخ نداده است، توضیح داد که «برای اینکه خیلی کارها شکل گرفته است» و مردم و دولت با تلاش زیاد، توانسته‌اند این شرایط را مدیریت کنند.
او همچنین به هزینه‌های بالای واردات در شرایط تحریم اشاره کرد و گفت که واردکنندگان پیش از این، اجناس را با کشتی و به صورت مستقیم وارد می‌کردند، اما اکنون به دلیل تحریم‌ها، باید مسیرهای طولانی‌تری را طی کنند که این موضوع، به افزایش قیمت تمام‌شده کالاها منجر می‌شود. رئیس‌جمهور با اشاره به تجربه‌های جنگ‌های مختلف در ایران و جهان، تأکید کرد که گرانی، نتیجه طبیعی تحریم‌ها و افزایش قیمت‌های جهانی است و این واقعیتی است که نمی‌توان آن را انکار کرد. در ادامه، به تحلیل ابعاد مختلف این اظهارات، تأثیر تحریم‌ها بر اقتصاد کشور و چشم‌انداز روابط خارجی ایران در دولت پزشکیان خواهیم پرداخت.
تأثیر مستقیم تحریم بر کاهش تجارت خارجی و افزایش هزینه‌ها
اظهارات پزشکیان درباره کاهش ۲۵ تا ۳۵ درصدی صادرات و واردات، یک واقعیت انکارناپذیر درباره تأثیر تحریم‌ها بر اقتصاد ایران است. تحریم‌ها با محدود کردن دسترسی ایران به نظام بانکی بین‌المللی (سوئیفت)، بیمه‌های دریایی و کانال‌های مالی، به طور مستقیم بر کاهش واردات و صادرات کشور تأثیر گذاشته است. این کاهش، به معنای کمبود کالاهای اساسی، مواد اولیه و تجهیزات تولید است که خود به افزایش هزینه‌های تولید و در نتیجه، افزایش قیمت‌ها منجر می‌شود. همچنین، طولانی شدن مسیرهای واردات و افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل، به تشدید این فشار دامن می‌زند. پزشکیان با اشاره به این واقعیت، در واقع به یکی از مهم‌ترین چالش‌های اقتصادی کشور اشاره کرده است که تاکنون کمتر مورد اقرار رسمی قرار می‌گرفت.
نقد ادعای بی‌اثر بودن تحریم
پزشکیان با صراحت به کسانی که مدعی بی‌اثر بودن تحریم هستند، پاسخ داده و این ادعا را «غیرمنطقی» خوانده است. این واکنش، نشان از یک تغییر گفتمان در میان مقامات ارشد کشور دارد. در سال‌های اخیر، برخی از مقامات دولتی و نهادهای امنیتی، بر توانایی کشور در بی‌اثر کردن تحریم‌ها تأکید داشتند. اکنون، رئیس‌جمهور با این اظهارات، عملاً پذیرفته است که تحریم‌ها تأثیرات عمیقی بر اقتصاد کشور داشته‌اند و نیاز به یک راهکار جدی برای مقابله با آنها وجود دارد. این رویکرد، می‌تواند به عنوان پیش‌زمینه‌ای برای تغییرات جدی‌تر در سیاست خارجی و اقتصادی کشور تلقی شود.
اولویت‌های سیاست خارجی دولت پزشکیان
پزشکیان با اعلام سه اولویت اصلی دولت در حوزه سیاست خارجی، یعنی «کاهش تنش، توسعه روابط با شرق و رفع تحریم»، نقشه راه روشنی را برای آینده روابط خارجی ایران ترسیم کرده است. این اولویت‌ها، نشان از یک تغییر استراتژی در سیاست خارجی دارد که بر اساس آن، دولت به دنبال کاهش تنش‌های بین‌المللی و ایجاد تعامل مثبت با جهان، به ویژه کشورهای شرق و آسیا است. این رویکرد، همچنین به معنای پذیرش این واقعیت است که تحریم‌ها، یک تهدید جدی برای اقتصاد کشور هستند و باید هرچه سریع‌تر برای رفع آنها اقدام کرد.
هزینه‌های پنهان تحریم در زندگی روزمره مردم
رئیس‌جمهور با اشاره به افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و تغییر مسیرهای واردات، به یکی از مهم‌ترین هزینه‌های پنهان تحریم اشاره کرده است. این هزینه‌ها که به طور مستقیم بر قیمت تمام‌شده کالاها تأثیر می‌گذارند، در نهایت بر دوش مصرف‌کنندگان نهایی قرار می‌گیرند و باعث افزایش تورم و کاهش قدرت خرید مردم می‌شوند. پزشکیان با اشاره به اینکه واردکنندگان پیش از این، اجناس را با کشتی می‌آوردند، اما اکنون باید دور بزنند، در واقع به افزایش هزینه‌های لجستیکی و تأثیر آن بر قیمت‌ها اشاره کرده است. این هزینه‌ها، که در آمارهای رسمی کمتر به آنها پرداخته می‌شود، سهم قابل‌توجهی در تورم دارند.
مدیریت بحران و چشم‌انداز آینده
پزشکیان با اشاره به اینکه «برای اینکه قحطی نشده، خیلی کارها شکل گرفته است»، به تلاش‌های صورت‌گرفته برای مدیریت شرایط اشاره کرده است. این جمله، نشان می‌دهد که دولت به دنبال راهکارهایی برای کاهش وابستگی به واردات و افزایش تولید داخلی است. با این حال، او تأکید کرده که تا زمانی که تحریم‌ها ادامه داشته باشند، گرانی و تورم، همچنان به عنوان یک واقعیت اجتناب‌ناپذیر باقی خواهند ماند. چشم‌انداز آینده، به شدت به موفقیت دولت در کاهش تنش‌های بین‌المللی و رفع تحریم‌ها وابسته است. اگر دولت بتواند در این مسیر گام‌های مؤثری بردارد، می‌تواند به کاهش تورم و بهبود وضعیت معیشتی مردم امیدوار باشد.