آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، بار دیگر با سخنانی جنجالی و پر از کنایه، توجه رسانههای جهانی را به خود جلب کرد. او در بخشی از سخنانش، یک دریافتکننده اینترنت ماهوارهای استارلینک را در دست گرفت و ادعا کرد که مقامات جمهوری اسلامی از «اینترنت آزاد هراس دارند». این صحنه، که به سرعت در شبکههای اجتماعی و رسانههای بینالمللی دستبهدست شد، تنها یک ژست تبلیغاتی نبود؛ بلکه نشاندهنده یک راهبرد رسانهای حسابشده برای تاثیرگذاری بر افکار عمومی داخل ایران و همزمان، فشار بر مقامات تهران در سطح بینالمللی بود. نتانیاهو در ادامه سخنانش خطاب به رئیس جلسه گفت: «آقای رئیس، من این استارلینک را اینجا میگذارم تا وقتی هیات نمایندگی ایران پناهنده شد، بتواند از اینترنت استفاده کند.» این جمله، ترکیبی از تمسخر، تهدید و پیشبینی فروپاشی بود که با واکنشهای گستردهای روبهرو شد.
او همچنین مدعی شد که «دیر یا زود اتفاق شگفتانگیزی در ایران روی میدهد» و مردم ایران «این حکومت را ساقط خواهند کرد.» این اظهارات، در حالی مطرح میشود که تنشهای منطقهای بر سر برنامه هستهای ایران و تحولات سیاسی خاورمیانه، به بالاترین سطح خود در سالهای اخیر رسیده است. نخستوزیر اسرائیل در بخش دیگری از سخنانش، به تخریب تاسیسات هستهای ایران اشاره کرد و گفت: «تخریب تاسیسات هستهای ایران سخت بود، اما برای من یکی از سادهترین تصمیماتی بود که گرفتم.» او ادعا کرد که بسیاری از کشورها سالن را ترک میکنند، اما در خفا به خاطر ضربه زدن به تاسیسات اتمی از او تشکر میکنند.
نتانیاهو همچنین با انتقاد از فرانسه و انگلیس، آنها را «استعمارگر واقعی» خواند و گفت: «فرانسه و انگلیس به من میگویند استعمارگر، واقعا چون خودشان استعمار را ایجاد کردند.» این اظهارات، بار دیگر تنشهای دیپلماتیک اسرائیل با متحدان اروپاییاش را آشکار کرد. او در بخش دیگری از سخنانش به موضوع بلندیهای جولان و اظهارات ابومحمد الجولانی، رهبر هیئت تحریر الشام، پرداخت و گفت: «جولانی میگوید بلندیهای جولان متعلق به ماست. من به او میگویم اگر جرات داری، بیا بگیرشون. این بلندیها از اولش مال یهودیا بودند و هستند.» این سخنان، که ترکیبی از تهدید، تمسخر و پیشبینی فروپاشی نظام جمهوری اسلامی است، در شرایطی مطرح میشود که ایران با چالشهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی متعددی روبهروست و بحث بر سر اینترنت آزاد و محدودیتهای اینترنتی، به یکی از مطالبات اصلی بخشی از جامعه ایران تبدیل شده است.
راهبرد رسانهای نتانیاهو و جنگ روانی
نتانیاهو در سالهای اخیر، به شکلی سیستماتیک از تریبونهای بینالمللی برای انتقال پیامهای خود به افکار عمومی ایران استفاده کرده است. نمایش استارلینک در دست، نه یک اقدام تصادفی، بلکه بخشی از یک راهبرد رسانهای چندلایه است که هدف آن، ایجاد شکاف بین جامعه و حاکمیت در ایران است. او با این کار، هم به محدودیتهای اینترنتی در ایران اشاره میکند و هم خود را به عنوان حامی «اینترنت آزاد» معرفی میکند.
این راهبرد، در چارچوب جنگ روانی گستردهتری قرار میگیرد که اسرائیل در سالهای اخیر علیه ایران به کار گرفته است. از یک سو، فشار نظامی و اطلاعاتی بر برنامه هستهای ایران اعمال میشود و از سوی دیگر، تلاش میشود تا با استفاده از ابزارهای رسانهای، مشروعیت نظام جمهوری اسلامی در نزد افکار عمومی داخلی و بینالمللی تضعیف شود. نکته قابل توجه این است که نتانیاهو با اشاره به «پناهنده شدن هیات نمایندگی ایران»، عملاً سناریویی را پیشبینی میکند که در آن، مقامات ایرانی مجبور به ترک کشور میشوند. این نوع پیشبینیها، اگرچه در ظاهر تمسخرآمیز به نظر میرسد، اما در عمل میتواند بر روحیه و اعتماد به نفس بخشی از جامعه ایران تاثیر بگذارد.
استارلینک و مسئله اینترنت آزاد در ایران
استارلینک، پروژه اینترنت ماهوارهای شرکت اسپیسایکس به رهبری ایلان ماسک، در سالهای اخیر به یکی از نمادهای مقاومت در برابر سانسور اینترنت در کشورهای مختلف تبدیل شده است. در ایران، محدودیتهای اینترنتی و فیلترینگ گسترده، به یکی از چالشهای اصلی جامعه تبدیل شده و بسیاری از کاربران به دنبال راههایی برای دسترسی به اینترنت آزاد هستند. نتانیاهو با نمایش استارلینک، عملاً به این مطالبه اشاره میکند و خود را در کنار مردمی قرار میدهد که خواهان اینترنت آزاد هستند. این اقدام، از یک سو میتواند برای بخشی از جامعه ایران جذاب باشد، اما از سوی دیگر، میتواند واکنش مقامات ایرانی را برانگیزد و به عنوان دخالت در امور داخلی ایران تلقی شود.
از منظر فنی، استارلینک در ایران با چالشهای قانونی و فنی متعددی روبهروست. مقامات ایرانی استفاده از تجهیزات استارلینک را غیرقانونی اعلام کردهاند و هرگونه تلاش برای واردات و استفاده از آن، با واکنش قضایی و امنیتی روبهرو میشود. با این حال، در صورت گسترش استفاده از این فناوری، میتواند به عنوان یک ابزار برای دور زدن سانسور اینترنت عمل کند.
تخریب تاسیسات هستهای و ادعاهای نتانیاهو
نتانیاهو در سخنانش، تخریب تاسیسات هستهای ایران را «سخت اما یکی از سادهترین تصمیمات» خود خواند. این ادعا، در حالی مطرح میشود که برنامه هستهای ایران، یکی از پیچیدهترین و حساسترین موضوعات امنیت بینالمللی است. اسرائیل در سالهای اخیر، با حملات سایبری، ترور دانشمندان هستهای و عملیات خرابکاری، تلاش کرده است تا برنامه هستهای ایران را متوقف کند. ادعای نتانیاهو درباره «تشکر مخفیانه» کشورها از او، نشاندهنده یک واقعیت پیچیده در سیاست بینالمللی است: بسیاری از کشورها، به ویژه در غرب، علناً از اقدامات اسرائیل انتقاد میکنند، اما در پشت صحنه، از تضعیف برنامه هستهای ایران استقبال میکنند. این دوگانگی، بخشی از سیاست واقعگرایانه در قبال ایران است که در آن، منافع امنیتی بر ملاحظات اخلاقی و حقوقی غلبه میکند. با این حال، ادعای نتانیاهو درباره «ساده بودن» تخریب تاسیسات هستهای ایران، اغراقآمیز به نظر میرسد. تاسیسات هستهای ایران در اعماق زمین و در مکانهای مختلف پراکندهاند و هرگونه حمله نظامی، با واکنش شدید ایران و پیامدهای منطقهای گسترده روبهرو خواهد شد. بنابراین، این اظهارات را باید در چارچوب جنگ روانی و تبلیغاتی نتانیاهو تفسیر کرد.
تنش با متحدان اروپایی و مسئله استعمار
نتانیاهو در بخش دیگری از سخنانش، فرانسه و انگلیس را «استعمارگر واقعی» خواند و گفت که آنها به او میگویند استعمارگر، در حالی که خودشان استعمار را ایجاد کردهاند. این اظهارات، نشاندهنده تنشهای عمیق بین اسرائیل و متحدان اروپاییاش است که در سالهای اخیر بر سر مسائل مختلف، از جمله برنامه هستهای ایران و مسئله فلسطین، تشدید شده است. اتهام استعمار، یکی از حساسترین موضوعات در روابط بینالملل است.
فرانسه و انگلیس، به عنوان قدرتهای استعماری سابق، در تاریخ خود سابقه طولانی در استعمار کشورهای مختلف دارند. نتانیاهو با یادآوری این تاریخ، تلاش میکند تا انتقادات اروپا از اسرائیل را بیاعتبار کند و آنها را به ریاکاری متهم کند. با این حال، این اظهارات میتواند به روابط اسرائیل با اروپا آسیب بزند. فرانسه و انگلیس، از متحدان سنتی اسرائیل هستند و هرگونه تنش در این روابط، میتواند بر همکاریهای امنیتی و اقتصادی دو طرف تاثیر بگذارد. بنابراین، نتانیاهو باید بین نیاز به حفظ این اتحادها و تمایل به استفاده از rhetoric تند، تعادل برقرار کند.
بلندیهای جولان و آینده تحولات منطقهای
نتانیاهو در بخش دیگری از سخنانش، به موضوع بلندیهای جولان و اظهارات ابومحمد الجولانی اشاره کرد و گفت: «جولانی میگوید بلندیهای جولان متعلق به ماست. من به او میگویم اگر جرات داری، بیا بگیرشون. این بلندیها از اولش مال یهودیا بودند و هستند.» این اظهارات، در حالی مطرح میشود که بلندیهای جولان، از سال ۱۹۶۷ در اشغال اسرائیل است و جامعه بینالمللی، آن را بخشی از خاک سوریه میداند.
اظهارات نتانیاهو درباره «مال یهودیا بودن» جولان، یک ادعای تاریخی و مذهبی است که با قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل متحد و حقوق بینالملل در تضاد است. این ادعا، نشاندهنده رویکرد نتانیاهو به مسائل منطقهای است که در آن، زور و قدرت بر حقوق بینالملل غلبه میکند. در شرایط کنونی، که سوریه با بحران داخلی و حضور گروههای مختلف مسلح روبهروست، اظهارات نتانیاهو درباره جولان میتواند به افزایش تنشها در منطقه منجر شود. از یک سو، اسرائیل تلاش میکند تا کنترل خود بر جولان را تثبیت کند و از سوی دیگر، گروههای مقاومت و کشورهای حامی آنها، بر بازپسگیری این منطقه تاکید دارند. بنابراین، مسئله جولان، یکی از نقاط بحرانی در آینده تحولات منطقهای خواهد بود.