آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
ماجرای یک بلاگر اینستاگرامی که با انتشار مطالبی درباره ابتلا به سرطان در مدت کوتاهی صدها هزار دنبال کننده جدید جذب کرده بود، با ورود پلیس سایبری به مرحله تازه ای رسید. بر اساس گزارشی که از اعلام پلیس تهران منتشر شده، گرداننده یک صفحه اینستاگرامی با ادعای ابتلا به بیماری سخت و انتشار محتوای مرتبط با آن، احساسات کاربران را تحت تاثیر قرار داده و از این طریق مخاطب قابل توجهی به دست آورده است. گزارش های منتشر شده در فضای مجازی نام این بلاگر را «امیر سلیمانی» عنوان کرده اند و مدعی شده اند که او پس از چند ماه دوری از فضای مجازی، با انتشار مطلبی درباره ابتلا به سرطان دوباره فعالیت خود را آغاز کرده است. بر اساس همین گزارش ها، در چند هفته حدود ۷۰۰ هزار دنبال کننده به صفحه او اضافه شده و تعداد دنبال کننده های صفحه به حدود ۲.۲ میلیون نفر رسیده بود. با این حال، این اعداد در اعلام رسمی پلیس که در منابع قابل دسترس پیدا شد، ذکر نشده اند.
آنچه در گزارش منتسب به پلیس اهمیت بیشتری دارد، ادعای ساختگی بودن بیماری است. بر اساس اعلام منتشر شده، کارشناسان پلیس سایبری در جریان رصد فضای مجازی به صفحه ای برخورد کردند که مدیر آن با طرح ادعاهای کذب درباره وضعیت جسمانی خود و تظاهر به ابتلا به بیماری های سخت، احساسات عمومی را هدف قرار داده بود. در گزارش های غیررسمی حتی ادعا شده است که ظاهر مربوط به بیماری با گریم ایجاد شده بود. با این حال، این جزئیات باید در چارچوب ادعاهای مطرح شده درباره پرونده بیان شود و نمی توان فراتر از اطلاعات رسمی موجود، جزئیات بیشتری را قطعی دانست.
ماجرای سرطان چگونه شروع شد؟
بر اساس روایت منتشر شده در شبکه های اجتماعی، این بلاگر پس از مدتی دوری از فضای مجازی با انتشار تصاویری از وضعیت ظاهری خود و اعلام ابتلا به سرطان به اینستاگرام بازگشت. محتوای منتشر شده با واکنش گسترده کاربران همراه شد و در مدت کوتاهی تعداد دنبال کننده های صفحه افزایش قابل توجهی پیدا کرد. همین افزایش ناگهانی مخاطب باعث شد ماجرا مورد توجه قرار بگیرد. بر اساس گزارش های غیررسمی، حدود ۷۰۰ هزار نفر در فاصله کوتاهی صفحه را دنبال کردند؛ رقمی که در صورت صحت، نشان دهنده تاثیر شدید محتوای احساسی و مرتبط با بیماری بر رفتار کاربران شبکه های اجتماعی است. با این حال، این رقم نیز در اطلاعیه رسمی پلیس که در دسترس است تایید نشده است.
پلیس چه می گوید؟
بر اساس گزارش منتشر شده از اعلام مرکز اطلاع رسانی فرماندهی انتظامی تهران بزرگ، پلیس سایبری در جریان پایش مستمر فضای مجازی با صفحه ای مواجه شد که گرداننده آن ادعاهای کذب درباره وضعیت سلامتی خود مطرح می کرد. پلیس گفته است این فرد با تظاهر به ابتلا به بیماری های سخت و صعب العلاج، احساسات و عواطف عمومی را تحت تاثیر قرار داده است. در ادامه این گزارش، از متوقف شدن فعالیت صفحه و برخورد با گرداننده آن خبر داده شده است. گزارش های بازنشر شده در شبکه های اجتماعی نیز از بازداشت این فرد خبر داده اند، اما در منبع رسمی قابل دسترسی، جزئیات حقوقی پرونده، عنوان اتهام و روند قضایی به طور کامل تشریح نشده است.
چرا داستان بیماری در شبکه های اجتماعی مخاطب می گیرد؟
ماجرای اخیر یک نمونه قابل توجه از تاثیرگذاری محتوای احساسی در شبکه های اجتماعی است. بیماری های سخت، روایت مبارزه با مرگ و داستان های مربوط به رنج شخصی معمولا واکنش عاطفی بالایی ایجاد می کنند و همین ویژگی می تواند باعث افزایش سریع بازدید و دنبال کننده شود. در چنین شرایطی، مرز میان روایت شخصی و استفاده تبلیغاتی از احساسات مخاطب اهمیت زیادی پیدا می کند. اگر ادعای بیماری واقعیت نداشته باشد، اعتماد مخاطبان نیز مستقیما تحت تاثیر قرار می گیرد؛ به ویژه زمانی که افزایش مخاطب به درآمد تبلیغاتی یا افزایش شهرت منجر شود.
یک صفحه با میلیون ها مخاطب
حسابی با نام امیر سلیمانی و شناسه کاربری «amir_soleymani_» در پایگاه های تحلیل صفحات اینستاگرامی با حدود ۱.۹ میلیون دنبال کننده ثبت شده است. این موضوع نشان می دهد که صفحه مورد اشاره پیش از ماجرای اخیر نیز مخاطبان گسترده ای داشته است. با این حال، تعداد دقیق دنبال کننده های این صفحه در زمان شروع ماجرای سرطان و میزان افزایش آن در هفته های بعد، در منابع رسمی پلیس اعلام نشده است. به همین دلیل، رقم ۷۰۰ هزار دنبال کننده جدید باید به عنوان عدد منتشر شده در گزارش های غیررسمی تلقی شود.
مسئله اصلی؛ اعتماد مخاطب
ماجرا فقط درباره افزایش تعداد دنبال کننده ها نیست. وقتی یک چهره شناخته شده در فضای مجازی درباره یک بیماری جدی صحبت می کند، مخاطبان ممکن است با نگرانی و همدلی واکنش نشان دهند و حتی برای کمک یا حمایت از او اقدام کنند. به همین دلیل، ادعای ساختگی بودن چنین داستانی می تواند آسیب بیشتری از یک محتوای معمولی دروغین ایجاد کند. در این پرونده نیز آنچه اهمیت دارد، نتیجه بررسی پلیس و روند قضایی است؛ زیرا تنها بر اساس واکنش های شبکه های اجتماعی نمی توان درباره صحت یا نادرستی همه جزئیات پرونده قضاوت کرد.
پایان یک سناریوی پرحاشیه؟
بر اساس گزارش منتشر شده، فعالیت صفحه این بلاگر متوقف شده و پلیس سایبری با گرداننده آن برخورد کرده است. گزارش های غیررسمی نیز از بسته شدن صفحه و بازداشت او خبر می دهند. با این حال، جزئیات پرونده همچنان محدود است و برای مشخص شدن اتهام دقیق، مستندات پرونده و نتیجه رسیدگی قضایی باید منتظر اطلاعات رسمی بیشتر ماند. آنچه در حال حاضر می توان با اطمینان بیشتری گفت این است که پلیس تهران از برخورد با صفحه ای خبر داده که گرداننده آن متهم به ارائه ادعاهای کذب درباره بیماری خود شده است.