نویسندهٔ معرفی کتاب: جواد لگزیان | در سرویس فرهنگی و هنری «آسیانیوز ایران»
محاصره شهر لنینگراد، سن‌پترزبورگ امروزی، از رویدادهای مهم جبهه شرقی جنگ جهانی دوم بود؛ محاصره‌ای که از ۸ سپتامبر ۱۹۴۱، برابر با ۱۷ شهریور ۱۳۲۰، تا ۲۷ ژانویه ۱۹۴۴، برابر با ۶ بهمن ۱۳۲۲، ادامه یافت و به «محاصره ۹۰۰ روزه» شهرت پیدا کرد. تصرف این شهر یکی از اهداف اصلی عملیات بارباروسا بود، اما لنینگراد با وجود تلفات سنگین غیرنظامیان، به تصرف نیروهای آلمان نازی درنیامد و سرانجام نیروهای شوروی توانستند مهاجمان را عقب برانند.
کتاب دو جلدی «محاصره لنینگراد» نوشته دیوید ام گلانتز (David M. Glantz)، مورخ نظامی، سراغ عملیات‌هایی می‌رود که زمینه‌ساز این محاصره و سرنوشت مردم شهر شدند. این اثر با ترجمه طاهره آشتیانی در انتشارات آرمان رشد منتشر شده است. کانون توجه کتاب، شرح و پیگیری نبردهاست؛ رخدادهایی که پشت نام یگان‌ها، جابه‌جایی نیروها و تصمیم فرماندهان، زندگی شهری بزرگ را زیر و رو کردند.
دو جلد «محاصره لنینگراد» چه دوره‌ای را روایت می‌کنند؟
جلد اول از ژوئن ۱۹۴۱ تا اکتبر ۱۹۴۲، در سال‌های ۱۳۲۰ و ۱۳۲۱ خورشیدی، را در بر می‌گیرد. برای ورود به این مقطع، بخشی از رویدادهای زمینه‌ساز جنگ نیز بیان می‌شود؛ بنابراین روایت به روزهای بسته‌شدن حلقه محاصره محدود نمی‌ماند و خواننده با مقدمات نظامی آن آشنا می‌شود.
جلد دوم از اکتبر ۱۹۴۲ تا ژانویه ۱۹۴۴، در سال‌های ۱۳۲۱ و ۱۳۲۲ خورشیدی، و حوادث چند ماه پس از آن را دنبال می‌کند. این تقسیم‌بندی به خواننده امکان می‌دهد شکل‌گیری محاصره و تلاش‌های بعدی برای پایان‌دادن به آن را در امتداد یکدیگر ببیند.
بخشی از کتاب؛ نبرد در محور تیخوین
در بخشی از کتاب «محاصره لنینگراد» می‌خوانیم:
«با فرارسیدن موج حملات روسیه از سرتاسر جبهه، سپاه موتوریزه اشمیت هنوز به طور مناسبی در برابر این طوفان روبه‌رشد موضع‌گیری نکرده بود. لشکر ۱۲ زرهی و لشکر ۱۸ موتوریزه در تیخوین سرکوب شده بودند، لشکر ۸ زرهی، ۲۰ موتوریزه و لشکر ۲۵۰ آبی پیاده‌نظام اسپانیا که به‌تازگی رسیده بود، همگی در زنجیره‌ای از استحکامات دفاعی در امتداد جناح طولانی راست سپاه از جنوب‌غرب تیخوین تا مالایا ویشارا در موضعی متزلزل و خطرناک مستقر شده بودند. در تمام این مدت لیب مدام سپاه زرهی‌اش را از تیخوین به عقب می‌راند و گروه بکمن را در جنوب ولخوف با بخشی از لشکر ۸ زرهی و مواضع دفاعی آسیب‌پذیر راست ارتشش تقویت می‌کرد. در سوم دسامبر لیب سپاه ۱ ارتش را از لنینگراد منتقل کرده بود و سه لشکر بکمن را تحت فرماندهی این سپاه قرار داد و آن را با اضافه کردن نیروهایی از لشکر ۸ زرهی تقویت کرد. تا این زمان نیروهای پیاده‌نظام ارتش هجدهم کوشلر خط طولانی‌ای را تا غرب پوشش داده بودند و در پهنای وسیعی از خلیج فنلاند تا شلیسلبورگ در دریاچه لادوگا و در جهت شرق تا خط راه‌آهن ولخوف تیخوین نیرو مستقر کرده بودند...»
همین قطعه نشان می‌دهد که با متنی متمرکز بر جزئیات عملیات روبه‌رو هستیم. نام یگان‌ها و مسیرهای استقرار، اجزای روایت‌اند؛ مطالعه آن برای خواننده‌ای جذاب‌تر خواهد بود که می‌خواهد پشت سرنوشت شهر، سازوکار نبرد را هم ببیند. از این منظر، کتاب می‌تواند در کنار روایت‌های شخصی و خاطرات مردم محاصره‌شده خوانده شود، نه به‌جای آن‌ها.
علاقه‌مندان به تاریخ جبهه شرقی جنگ جهانی دوم می‌توانند معرفی کتاب «نبرد استالینگراد» با ترجمه محمد قهرمانی را نیز بخوانند؛ اثری درباره نبرد شهری دیگر که نباید با محاصره لنینگراد اشتباه گرفته شود.
ترجمه طاهره آشتیانی و انتشار در آرمان رشد
«محاصره لنینگراد» در دو جلد، با نام دیوید ام گلانتز به‌عنوان نویسنده و طاهره آشتیانی به‌عنوان مترجم، در فهرست آثار انتشارات آرمان رشد قرار دارد. هنگام تهیه کتاب، نام نویسنده و مترجم و شماره جلد را بررسی کنید تا مجموعه یا جلد موردنظرتان را انتخاب کرده باشید.
برای ارتباط با انتشارات آرمان رشد، شماره واحد فروش ۰۹۲۱۴۳۸۱۷۷۳ و شماره واحد نشر ۰۹۲۱۴۳۸۱۷۷۴ اعلام شده است. بنا بر اطلاعات همراه معرفی کتاب، امکان تماس از طریق پیام‌رسان‌های ایرانی نیز وجود دارد.
در مطالعه تاریخ جنگ، روایت نبردها برای شما جذاب‌تر است یا خاطرات مردم عادی؟ دیدگاه خود را در بخش نظرات در پایین این یادداشت آسیانیوز ایران بنویسید.