پیروز مجتهدزاده، پژوهشگر جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک، درگذشت؛ چهره‌ای که بخش مهمی از کارش به ایران، مرزهای آن و خلیج فارس اختصاص داشت. خبر درگذشت او امروز جمعه ۲۴ مهر ۱۴۰۵ منتشر شد. ایرنا با نقل پیام افشین علا، شاعر و از بستگان او، زمان درگذشت را پنجشنبه ۲۳ مهر اعلام کرده است.
به گزارش آسیانیوز ایران، نورنیوز نیز خبر درگذشت این پژوهشگر را منتشر کرده است. تفاوت میان تاریخ انتشار خبر و روز درگذشت اهمیت دارد: در این گزارش، روز پنجشنبه بر پایه اطلاع‌رسانی خانوادگیِ نقل‌شده در ایرنا آمده است.
پیروز مجتهدزاده و پژوهش درباره مرزهای ایران
مجتهدزاده متولد ۲۰ بهمن ۱۳۲۴ در نور بود. جغرافیای سیاسی ایران، مسائل خلیج فارس و تنگه هرمز از موضوعات اصلی پژوهش‌های او بود. نام او برای مخاطبان بحث‌های مربوط به مرز، هویت سرزمینی و نام تاریخی خلیج فارس آشناست؛ موضوعاتی که فراتر از خبرهای روز، به مطالعه اسناد و تاریخ مناسبات منطقه نیاز دارند.
پیروز مجتهدزاده؛ تصویر آرشیوی منتشرشده در ایرنا. چهره و محتوای عکس تغییر نکرده است.
«بازیگران کوچک بازی بزرگ»؛ نگاه به مرزهای شرقی
یکی از آثار انگلیسی او، «بازیگران کوچک بازی بزرگ»، با عنوان فرعیِ بررسی سامان‌یافتن مرزهای شرقی ایران و شکل‌گیری افغانستان، در انتشارات راتلج منتشر شده است. این کتابِ سال ۲۰۰۴، نقش بازیگران منطقه‌ای را در بستر رقابت قدرت‌های بزرگ بررسی می‌کند.
توجه به چنین آثاری، وجه پژوهشی کارنامه او را از اظهارنظرهای روزمره سیاسی جدا می‌کند. برای شناخت یک پژوهشگر، رجوع به پرسش‌ها و استدلال‌های آثارش اهمیت بیشتری از بازنشر چند جمله کوتاه دارد.
خلیج فارس؛ موضوعی ماندگار در کارنامه او
بحث درباره نام‌ها و مرزها همچنان در فضای عمومی ایران حضور دارد. برای مرور یکی از نمونه‌های اخیر این بحث، گزارش پیشین ما درباره واکنش به تحریف نام خلیج فارس در عراق را بخوانید. این پیوند، زمینه موضوعی پژوهش‌های مجتهدزاده را دنبال می‌کند و به معنای انتساب مواضع آن گزارش به او نیست.
اطلاعات تأییدشده درباره درگذشت
مبنای خبر حاضر، گزارش ایرنا از اعلام افشین علا و انتشار خبر در نورنیوز است. علت پزشکی درگذشت، محل دقیق آن و برنامه مراسم در این گزارش تأیید نشده‌اند؛ بنابراین از نسبت‌دادن علت یا اعلام جزئیات تأییدنشده خودداری می‌کنیم.
تحریریه آسیانیوز ایران درگذشت پیروز مجتهدزاده را به خانواده، دوستان، همکاران و جامعه پژوهشگران ایران تسلیت می‌گوید و یاد او را گرامی می‌دارد.