بیرون فضاپیما، دمایی بالاتر از دو هزار درجه؛ داخل کابین، هوایی نزدیک به دمای یک اتاق معمولی. گزارش تازه ناسا از بررسی سپر حرارتی اوریون، فاصله میان این دو وضعیت را توضیح می‌دهد؛ فاصله‌ای که برای چهار فضانورد آرتمیس ۲، معنای بازگشت سالم به زمین داشت.
به گزارش آسیانیوز ایران، ناسا در ارزیابی منتشرشده در ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶، برابر با ۲۳ مهر ۱۴۰۵، اعلام کرده است که عملکرد سامانه حفاظت حرارتی این فضاپیما با پیش‌بینی‌های مهندسی همخوانی داشته است. تصویر رسمی دیگری نیز روز ۱۶ اکتبر منتشر شد. این خبر مربوط به نتایج بررسی‌های پس از پرواز است؛ فرود آرتمیس ۲ در اقیانوس آرام، پیش‌تر در ۱۰ آوریل ۲۰۲۶ انجام شده بود.
عدد مهم گزارش؛ ۹ ناحیه در برابر ۱۰۳ ناحیه
در ارزیابی ناسا، شمار نواحی جداشدن لایه زغال‌شده سپر آرتمیس ۲، ۹ مورد گزارش شده؛ در مأموریت بدون سرنشین آرتمیس ۱، این شمار ۱۰۳ مورد بود. منظور از این اعداد، نقاطی با اندازه‌های متفاوت است، نه تعداد سوراخ‌های عبوری از سپر یا میزان کل ماده ازدست‌رفته.
این تفاوت برای فهم گزارش اهمیت دارد: کمترشدن تعداد نواحی آسیب، به‌تنهایی اندازه هر ناحیه یا وزن مواد جداشده را نشان نمی‌دهد. بنابراین نمی‌توان از تقسیم این دو عدد، نتیجه گرفت که تمام انواع آسیب دقیقاً به همان نسبت کاهش یافته‌اند. ناسا نتیجه کلی بررسی خود را کاهش چشمگیر ترک‌خوردگی و جداشدن لایه زغال‌شده توصیف کرده است.
مشکل آرتمیس ۱ چه بود و چه چیزی تغییر کرد؟
چکیده فنی منتشرشده در سامانه اسناد پژوهشی ناسا توضیح می‌دهد که هنگام بازگشت آرتمیس ۱ در دسامبر ۲۰۲۲، جداشدن غیرمنتظره بخش‌هایی از لایه زغال‌شده، بررسی تخصصی را ضروری کرد. پژوهشگران مشکل را به خروج دشوار گاز از ماده محافظ آوکوت و افزایش فشار درونی آن مرتبط دانستند؛ پدیده‌ای که در آزمون‌های زمینی نیز بازتولید شد.
برای آرتمیس ۲، مسیر ورود دوباره به جو تغییر کرد تا فضاپیما مدت کمتری در محدوده دمایی مسئله‌ساز بماند. به بیان ساده، راه‌حل فقط به جنس پوشش مربوط نبود؛ نحوه عبور فضاپیما از جو نیز بخشی از حفاظت حرارتی آن محسوب می‌شد. گزارش فنی، مسیر اصلاح‌شده را در کاهش جداشدن لایه زغال‌شده مؤثر می‌داند.
آوکوت یک ماده محافظ فرسایشی است؛ مصرف‌شدن کنترل‌شده سطح آن با خرابی غیرمنتظره یکسان نیست. مسئله مهندسان این است که فرایند واقعی تا چه اندازه با رفتار پیش‌بینی‌شده تطبیق دارد و آیا حفاظت لازم از کابین و تجهیزات حفظ شده است.
سپر اوریون هنگام بازرسی در سن‌دیگو، ۱۸ آوریل ۲۰۲۶؛ عکس: ناسا، کوین دیویس.
چرا ظاهر سوخته، به‌تنهایی نشانه شکست نیست؟
عکس‌های پس از فرود، سطحی تیره و ناهموار نشان می‌دهند. اما قضاوت درباره ایمنی یک فضاپیما با نگاه به رنگ یا شکل سطح آن ممکن نیست. برخی فرورفتگی‌های دایره‌ای که در عکس رسمی دیده می‌شود، به محل پیچ‌های اتصال و اجزای طراحی مربوط است؛ نباید هر نقش روی سپر را خسارت تازه نامید.
در عکس زیرآبی منتشرشده در ۱۶ اکتبر نیز تصویر تازه‌منتشرشده با رویداد تازه فرق دارد: غواصان نیروی دریایی آمریکا آن را بلافاصله پس از فرود ۱۰ آوریل ثبت کرده بودند. این تفکیک، مانع برداشت اشتباه از زمان مأموریت می‌شود.
چه چیزهایی هنوز در دست بررسی است؟
ناسا گفته است مقایسه اسکن‌های لیزری پیش و پس از پرواز و بررسی نمونه‌های مواد ادامه دارد. بنابراین اعلام عملکرد مطابق انتظار، به معنای پایان تمام آزمایش‌ها یا تضمین بی‌قیدوشرط مأموریت‌های بعدی نیست. نتیجه فعلی، ارزیابی خود آژانس از داده‌های این پرواز است.
اهمیت چنین گزارش‌هایی در همین جزئیات نهفته است: موفقیت مأموریت فقط لحظه فرود نیست؛ ماه‌ها بعد، قطعات بازگشته می‌توانند اطلاعاتی برای طراحی پرواز بعدی فراهم کنند. این منطق در مأموریت‌های نمونه‌برداری نیز دیده می‌شود؛ مانند طرح مأموریت MMX برای بررسی قمرهای مریخ که بازگرداندن مواد به زمین، بخشی مهم از ارزش علمی آن است.