از نمایندگان مجلس تا چهره‌های رسانه‌ای و مذهبی؛ فهرستی که یک خبرگزاری جمهوری آذربایجان منتشر کرده، بار دیگر اختلاف‌های تهران و باکو را خبرساز کرده است. پرسش اصلی این است که محدودیت گزارش‌شده شامل چه کسانی می‌شود و درباره سفر دیگر ایرانیان چه می‌گوید.
به گزارش آسیانیوز ایران، خبرگزاری آپا، APA، سه‌شنبه ۳ نوامبر ۲۰۲۶، برابر با ۱۲ آبان ۱۴۰۵، از ممنوعیت ورود ۱۴ شهروند ایرانی به جمهوری آذربایجان خبر داد. آپا این افراد را «نامطلوب» توصیف کرده است؛ گزارش درباره نام‌های مشخص است، نه ممنوعیت عمومی ورود ایرانیان.
چه کسانی در فهرست آپا هستند؟
آذرنیوز نیز این فهرست را با انتساب به آپا بازتاب داده است. نام‌ها و معرفی کوتاه افراد، براساس همین گزارش‌ها، عبارت‌اند از:
- احسان موحدیان، تحلیلگر سیاسی و مدرس دانشگاه علامه طباطبایی.
- احمد فرشبافیان، رئیس پیشین مرکز مطالعات قفقاز و آناتولی دانشگاه تبریز.
- کامران غضنفری، نماینده مجلس.
- علیرضا بیگی، نماینده پیشین مجلس.
- ابوالفضل ظهره‌وند، نماینده مجلس.
- عباس مقتدایی خوراسگانی، نماینده مجلس.
- علیرضا سلیمی، نماینده مجلس.
- حسین شریعتمداری، مدیر روزنامه کیهان.
- محسن اراکی، عضو مجلس خبرگان و مجمع تشخیص مصلحت.
- محمدجواد فاضل لنکرانی، روحانی و رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار در قم.
- عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی.
- غلامرضا کاوشی، مسئول روابط عمومی دفتر امام جمعه تبریز و نماینده رهبر در آذربایجان شرقی.
- داریوش سفرنژاد، استاد دانشگاه و کارشناس سیاسی.
- احمدرضا موسوی، بازیگر و مجری تلویزیون.
دلیل اعلام‌شده چیست و کدام بخش روشن نیست؟
آپا علت را اظهارات و فراخوان‌های این افراد علیه حاکمیت و امنیت آذربایجان و دامن‌زدن به خصومت مذهبی عنوان کرده است. این توصیف‌ها به گزارش آن رسانه تعلق دارد؛ انتشار نام‌ها به معنای احراز مستقل اتهام یا اثبات جرم نیست.
- متن اصلی تصمیم و نام مرجع صادرکننده در گزارش ارائه نشده است.
- مدت محدودیت و شیوه اعتراض به آن مشخص نشده است.
- بازنشر آذرنیوز شاهد مستقل اجرای تصمیم برای هر یک از افراد نیست.
تا زمان تهیه این گزارش، متن مستقل تصمیم دولتی و پاسخ رسمی تازه ایران به همین فهرست در منابع قابل بررسی احراز نشده است. بنابراین، دامنه خبر باید در حد گزارش منتسب به آپا باقی بماند.
اختلاف بر سر حجاب مدارس، زمینه‌ای جداگانه
این خبر در فضایی منتشر شده که مقررات پوشش مدارس آذربایجان نیز محل اعتراض است. دیده‌بان حقوق بشر در گزارش ۲۷ اکتبر، برابر با ۵ آبان، از محروم‌شدن دختران محجبه از تحصیل انتقاد کرد و نوشت اصلاح مقررات لباس، بدون نام‌بردن صریح از حجاب، در عمل برای منع ورود برخی دانش‌آموزان به کار رفته است.
تفاوت متن مقرره و شیوه اجرا را در گزارش حجاب در مدارس آذربایجان؛ مقررات چه می‌گویند؟ بخوانید. وجود این اختلاف، به‌تنهایی دلیل حقوقی محدودیت برای تک‌تک ۱۴ نفر را ثابت نمی‌کند.
معیار، آزادی انتخاب و پاسخ‌گویی است
نقد دخالت مذهبی مقام‌های جمهوری اسلامی در سیاست کشورهای دیگر، نباید به نادیده‌گرفتن حقوق شهروندان آذربایجان بینجامد. آزادی انتخاب پوشش، هم با اجبار حکومتی به حجاب ناسازگار است و هم با محروم‌کردن دختران از آموزش به دلیل انتخاب پوشش. در این پرونده نیز انتشار سند، روشن‌کردن دامنه تصمیم و امکان پاسخ‌گویی افراد، از شعار سیاسی مهم‌تر است. به نظر شما چه اطلاعاتی برای روشن‌شدن این تصمیم کم است؟