به گزارش آسیانیوز ایران، بارش شهابی اسدی یا لئونیدها (Leonids) از فرصتهای رصد آسمان در روزهای پایانی آبان است. راهنمای ماهانه ناسا برای نوامبر ۲۰۲۶، بامداد ۱۷ و ۱۸ نوامبر، برابر با سهشنبه ۲۶ و چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵، را برای تماشا پیشنهاد میکند. این یک راهنمای پیش از رویداد است؛ نه گزارش مشاهده بارش در ایران و نه وعده آسمانی پر از شهاب.
چه زمانی به آسمان نگاه کنیم؟
توصیه ناسا، ساعتهای پیش از سپیدهدم و پس از غروب ماه است. برای برنامهریزی در ایران، منظور بامداد روزهای یادشده است، نه شامگاه همان روز. زمان روشنشدن آسمان و وضعیت ابر را باید برای شهر محل رصد جداگانه بررسی کرد؛ یک ساعت یکسان برای سراسر کشور قابل توصیه نیست.
در منابع، تاریخ اوج کاملاً یکدست نیست: تقویم انجمن شهاب آمریکا شب ۱۶ به ۱۷ نوامبر را درج کرده، در حالی که گزارش فعالیت این انجمن، منتشرشده در ۲ نوامبر، از بیشینه ۱۸ نوامبر نام میبرد. بنابراین در این گزارش دقیقهای قطعی بهعنوان «اوج به وقت تهران» اعلام نمیکنیم. پیشنهاد دو بامداد، پنجره تماشای راهنمای ماهانه ناساست و با تعیین لحظه دقیق بیشینه تفاوت دارد.
آیا باید منتظر طوفان شهابی باشیم؟
نه؛ سابقه درخشان اسدیها به معنی تکرار طوفان در هر سال نیست. انجمن شهاب آمریکا برای این بارش سابقه فورانهای استثنایی، از جمله در ۱۹۶۶ و سالهای آغازین دهه ۲۰۰۰، را توضیح میدهد؛ چنین پیشینهای بهتنهایی پیشبینی امسال نیست. راهنمای نوامبر ناسا حدود ۱۵ شهاب در ساعت را در شرایط ایدئال مطرح میکند و هشدار میدهد بیشتر تماشاگران تعداد کمتری میبینند.
- نور شهر و آسمان ابری میتوانند شهابهای کمنور را پنهان کنند.
- تعداد ساعتی، سهم تضمینشده هر تماشاگر نیست.
- دیدن چند شهاب پراکنده با «طوفان شهابی» تفاوت دارد.
اسدیها از کجا میآیند؟
بر اساس توضیح علمی ناسا، منشأ این بارش ذرات بهجامانده از دنبالهدار تمپل–تاتل (55P/Tempel-Tuttle) است. با ورود این ذرات به جو، ردهای نورانی ایجاد میشود؛ ستارهای از آسمان سقوط نمیکند. نام اسدی نیز به صورت فلکی اسد، یا شیر، اشاره دارد که امتداد ظاهری مسیر شهابها به آن ناحیه میرسد. این بارش با جباریها و ثوریها یکی نیست؛ در راهنمای بارش شهابی جباری درباره فرصت رصد ماه گذشته توضیح دادهایم.
سه قدم برای رصد ساده و کمهزینه
- محلی امن و مجاز با افق باز و نور مزاحم کمتر انتخاب کنید؛ برای تاریکی بیشتر وارد مسیر یا محوطه ناامن نشوید.
- حدود نیم ساعت به چشمها فرصت سازگاری با تاریکی بدهید و مدام به صفحه روشن تلفن نگاه نکنید.
- با چشم غیرمسلح بخش بزرگی از آسمان را تماشا کنید؛ تلسکوپ برای این کار لازم نیست. لباس گرم و جای نشستن مناسب، انتظار را راحتتر میکند.
منابع: راهنمای نوامبر ۲۰۲۶ ناسا، بهروزرسانی ۳ نوامبر؛ مدخل علمی اسدی ناسا؛ تقویم و گزارش فعالیت ۲ نوامبر انجمن شهاب آمریکا. این راهنما پیشبینی محلی هوا یا تضمین مشاهده نیست.