یک عدد کشوری میتواند امیدوارکننده به نظر برسد و همزمان، نگرانی یک منطقه را پنهان کند. تازهترین گزارش بازنشرشده درباره سدهای ایران نیز چنین تصویری دارد: رشد ذخیره در مجموع، کنار مخازنی که همچنان بخش بزرگی از ظرفیتشان خالی است.
به گزارش آسیانیوز ایران، بولتننیوز سهشنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵ گزارش ایسنا به نقل از شرکت مدیریت منابع آب ایران را منتشر کرده است. بر اساس این گزارش، با دادههای منتهی به ۲۴ آبان، پرشدگی مجموع سدهای کشور ۴۵ درصد و ذخیره آنها ۲۳٫۶۵ میلیارد مترمکعب است؛ ۳۹ درصد بیشتر از دوره مشابه سال گذشته. این ارقام، آمار لحظهای امروز نیستند.
شش سد زیر ۱۰ درصد؛ تفاوتی که میانگین نشان نمیدهد
در همان گزارش، شش سد زیر ۱۰ درصد پرشدگی معرفی شدهاند:
- لار و دوستی
- طرق و پانزده خرداد
- بارزو و ساوه
در مقابل، پرشدگی سدهای جگین و ایلام حدود ۱۰۰ درصد گزارش شده است. بنابراین بهبود مجموع ذخیره، به معنای یکسانشدن وضعیت همه حوضهها نیست. برای قضاوت درباره آب یک شهر، باید وضعیت منابع همان منطقه و سهم آنها در تأمین آب را شناخت.

رشد ورودی با افزایش ذخیره یکی نیست
گزارش مورد استناد، ورودی از ابتدای مهر تا ۲۴ آبان را ۳٫۸۶ میلیارد مترمکعب و رشد آن را ۱۶۰ درصد اعلام میکند؛ خروجی نیز ۴۱ درصد افزایش یافته است. ورودی، آبی است که در یک بازه به مخزن میرسد؛ ذخیره، موجودی مخزن در تاریخ مشخص است. افزایش اولی لزوماً به همان نسبت دومی را بالا نمیبرد.
بحث مدیریت بحران کمآبی در ایران نیز با یک درصد ملی تمام نمیشود. پاسخگویی درباره مصرف، تخصیص و وضعیت هر حوضه، به دادههای محلی و قابل مقایسه نیاز دارد.
این گزارش چه چیزی را ثابت نمیکند؟
از این ارقام بهتنهایی نمیتوان پایان کمآبی، جیرهبندی یا زمان قطع آب شهری را نتیجه گرفت. نسخه اصلی گزارش ایسنا و جدول شرکت مدیریت منابع آب در بررسی حاضر مستقیماً در دسترس نبود؛ اعداد با انتساب روشن به بازنشر گزارش ارائه شدهاند، نه بهعنوان اندازهگیری مستقل این رسانه.
هنگام خواندن خبرهای سدها، سه نکته را کنار هم ببینیم: تاریخ داده، نام سد یا حوضه و تفاوت ورودی با موجودی. شما برای ارزیابی وضعیت آب منطقه خود، کدام اطلاعات را در اطلاعرسانی عمومی کم میبینید؟