آسیانیوز ایران؛ «فریتین فیس» (Ferritin Face) اصطلاحی در شبکههای اجتماعی است، نه نام یک بیماری یا تشخیص پزشکی. ویدیوهای این ترند سیاهی زیر چشم، رنگپریدگی یا ریزش مو را به کمبود ذخیره آهن نسبت میدهند. این تغییرات میتوانند علتهای دیگری داشته باشند و هیچ سلفی یا معاینهای در آینه مقدار فریتین خون را نشان نمیدهد.
فریتین چیست و آزمایش آن چه میگوید؟
فریتین پروتئینی است که آهن را در بدن ذخیره میکند. سنجش فریتین خون به برآورد ذخیره آهن کمک میکند. فریتین پایین میتواند نشانه کاهش ذخیره آهن باشد، حتی وقتی هموگلوبین هنوز افت نکرده است. در مقابل، چون التهاب یا عفونت میتواند فریتین را بالا ببرد، عدد طبیعی یا بالا در همه شرایط کمبود را رد نمیکند. نتیجه باید در کنار علائم و سایر آزمایشها تفسیر شود.
آیا سیاهی زیر چشم و رنگپریدگی از کمبود آهن است؟
طبق راهنمای خدمات سلامت بریتانیا، خستگی، رنگپریدگی، احساس تنگی نفس و تپش قلب از نشانههای احتمالی کمخونی فقر آهناند، اما بهتنهایی تشخیص را قطعی نمیکنند. سیاهی زیر چشم، پف صورت و ریزش مو نیز نشانه اختصاصی کمبود آهن نیستند. برای همین، تصاویر «قبل و بعد» یک ویدیو علت تغییر ظاهر را ثابت نمیکنند.
آزمایش فریتین و شمارش کامل سلولهای خون به دو سؤال متفاوت پاسخ میدهند.
چه وقت بررسی پزشکی لازم است؟
اگر خستگی یا رنگپریدگی ماندگار است، یا با تنگی نفس هنگام فعالیت، تپش قلب یا خونریزی قاعدگی شدید همراه است، برای بررسی به پزشک مراجعه کنید. پزشک در صورت نیاز شمارش کامل سلولهای خون (CBC) و فریتین را بررسی میکند و بهدنبال علت، مانند خونریزی یا مشکل جذب، میگردد. در صورت تنگی نفس شدید، درد قفسه سینه یا غش، فوراً از خدمات اورژانس کمک بگیرید.
فقط به دلیل سیاهی زیر چشم یا توصیهٔ یک ویدیو قرص آهن شروع نکنید. مصرف بیدلیل آهن میتواند عوارض داشته باشد و بررسی علت اصلی را عقب بیندازد. در راهنمای آسیانیوز ایران درباره مصرف خودسرانه مکملها نیز به این نکته پرداختهایم.
منابع پزشکی: مدلاینپلاس، راهنمای ۲۰۲۶ انجمن هماتولوژی آمریکا، راهنمای فریتین سازمان جهانی بهداشت و خدمات سلامت بریتانیا (NHS). زمینه ترند: گزارش نوامبر ووگ درباره «فریتین فیس».
تصویر شاخص: بررسی یک نمونه خون در آزمایشگاه، عکس آرشیوی رودا بائر / مؤسسه ملی چشم آمریکا، CC BY 2.0، تغییر اندازه داده شده است.