آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
تحلیلگران نظامی و رسانههای بینالمللی همچنان در حال بررسی ابعاد جنگ ۱۲ روزه بین ایران و اسرائیل هستند. این درگیری که بسیاری آن را اجتنابناپذیر میدانستند، نقاط قوت و ضعف دو طرف را به وضوح نشان داد. شبکه الجزیره در گزارشی تحلیلی، به بررسی دقیق توان موشکی ایران و آثار آن بر موازنه قدرت در منطقه پرداخته است. این گزارش نشان میدهد که ایران در این جنگ، ترکیبی غیرمنتظره از موشکهای بالستیک به کار گرفت که توان دفاعی اسرائیل را با چالش جدی مواجه کرد. بر اساس این گزارش، اگرچه ایران آمار دقیقی از تعداد پرتابههای استفادهشده اعلام نکرده، منابع عبری از پرتاب بیش از ۵۰۰ موشک بالستیک توسط ایران خبر دادهاند. این حجم از حملات موشکی، سامانههای دفاعی اسرائیل را تحت فشار بیسابقهای قرار داد.
یکی از نکات برجسته جنگ، کاهش ذخایر رهگیرهای اسرائیل در برابر حملات موشکی ایران بود. این موضوع باعث شد وابستگی تلآویو به سامانههای دفاعی آمریکا افزایش یابد. اسرائیل برای مقابله با حجم حملات، مجبور شد بیش از گذشته بر پشتیبانی آمریکا تکیه کند. گزارش الجزیره هشدار میدهد که در هرگونه درگیری آتی، در صورت عدم توانایی ایالات متحده برای حفظ چتر پدافندی مؤثر بر فراز سرزمینهای اشغالی، خسارات وارده به اسرائیل چندین برابر و ویرانگر خواهد بود. این وابستگی، نقطه آسیبپذیری استراتژیک برای این رژیم محسوب میشود. تحلیلگران معتقدند جنگ ۱۲ روزه نشان داد که ایران دارای توان موشکی قابل توجهی است که میتواند امنیت اسرائیل را به طور جدی تهدید کند. این توانایی، موازنه قدرت در منطقه را تغییر داده و معادلات امنیتی جدیدی ایجاد کرده است. نکته دیگر، تأثیر روانی این جنگ بر مردم اسرائیل است. حجم بالای حملات موشکی و ناتوانی سامانههای دفاعی در رهگیری تمام موشکها، حس ناامنی را در میان شهروندان این رژیم افزایش داده است. این موضوع میتواند بر تصمیمگیریهای آینده تأثیرگذار باشد. در نهایت، گزارش الجزیره تأکید میکند که جنگ ۱۲ روزه تنها یک آزمون برای تواناییهای دو طرف بود و درگیریهای آتی میتواند ابعاد گستردهتر و پیامدهای شدیدتری داشته باشد. این تحلیل، لزوم بازنگری در استراتژیهای دفاعی و امنیتی طرفین را نشان میدهد.
تحلیل توان موشکی ایران و ترکیب غیرمنتظره پرتابهها
گزارش الجزیره بر «ترکیب غیرمنتظره موشکهای بالستیک» ایران تأکید دارد. این ترکیب احتمالاً شامل موشکهای با بردهای مختلف، سرعتهای متفاوت و مسیرهای متغیر بوده که کار رهگیری را برای سامانههای دفاعی دشوار کرده است. ایران با استفاده از این استراتژی، سامانههای پدافندی مانند گنبد آهنین و پتریوت را تحت فشار قرار داده است. بر اساس گزارش منابع عبری، ایران بیش از ۵۰۰ موشک بالستیک پرتاب کرده که نشان از ذخایر قابل توجه و توان تولید بالای موشکی دارد. این حجم از پرتابه در مدت ۱۲ روز، بیانگر آمادگی عملیاتی بالا و توانایی هماهنگی گسترده است. ایران نشان داده که میتواند حملات سنگین و مستمری را سازماندهی کند. نکته مهم، دقت و کارایی این موشکهاست. اگرچه آمار دقیقی از درصد اصابت موشکها منتشر نشده، اما خسارات گزارششده نشان میدهد که بخش قابل توجهی از موشکها به اهداف خود رسیدهاند. این موضوع، توانایی ایران در غلبه بر سامانههای دفاعی را تأیید میکند.
بررسی وابستگی اسرائیل به سامانههای دفاعی آمریکا
گزارش الجزیره به وضوح نشان میدهد که اسرائیل در جنگ اخیر به شدت به سامانههای دفاعی آمریکا وابسته بوده است. کاهش ذخایر موشک های رهگیر این رژیم در برابر حملات سنگین ایران، باعث شد تا تلآویو مجبور شود از پشتیبانی مستقیم آمریکا استفاده کند. این وابستگی یک نقطه ضعف استراتژیک برای اسرائیل است. در شرایطی که آمریکا ممکن است در درگیریهای آینده نتواند یا نخواهد چتر دفاعی کامل را فراهم کند، آسیبپذیری آن ها افزایش خواهد یافت. همچنین، این وابستگی هزینههای نظامی اسرائیل را به شدت افزایش داده است. سامانههای دفاعی آمریکا مانند پاتریوت و تاد اگرچه پیشرفته هستند، اما در برابر حجم بالای حملات موشکی هزینهبر و محدودیت ظرفیت دارند. گزارش الجزیره هشدار میدهد که در صورت تداوم یا گسترش درگیری، این سامانهها ممکن است نتوانند از تمامی اهداف حیاتی محافظت کنند.
تأثیر جنگ بر موازنه قدرت منطقهای و بازدارندگی
جنگ ۱۲ روزه تأثیر قابل توجهی بر موازنه قدرت در منطقه داشته است. ایران با نمایش توان موشکی خود، نشان داد که میتواند تهدیدی جدی برای امنیت اسرائیل باشد. این موضوع، معادلات امنیتی منطقه را تغییر داده و قدرت چانهزنی ایران را افزایش داده است. از سوی دیگر، این جنگ نشان داد که اسرائیل علیرغم برخورداری از پیشرفتهترین سامانههای دفاعی، در برابر حملات سنگین و مستمر موشکی آسیبپذیر است. این آسیبپذیری میتواند بر سیاستهای تهاجمی این رژیم تأثیر گذاشته و آن را به احتیاط بیشتر وادار کند. نکته مهم، تأثیر روانی این جنگ بر مردم اسرائیل است. حجم بالای حملات موشکی و ناتوانی سامانههای دفاعی در رهگیری تمام موشکها، حس ناامنی را افزایش داده است. این موضوع میتواند بر تصمیمگیریهای آینده این رژیم تأثیرگذار باشد و هزینه سیاسی درگیریها را افزایش دهد.
چالشهای سامانههای دفاعی در برابر حملات انبوه
گزارش الجزیره به چالشهای سامانههای دفاعی در برابر حملات انبوه موشکی اشاره میکند. سامانههایی مانند گنبد آهنین که برای مقابله با تعداد محدودی پرتابه طراحی شدهاند، در برابر حملات گسترده و همزمان کارایی خود را از دست میدهند. مشکل اصلی، هزینهبر بودن رهگیری موشکهاست. هر رهگیر گنبد آهنین حدود ۴۰ تا ۵۰ هزار دلار هزینه دارد، در حالی که هزینه تولید موشکهای ایرانی به مراتب کمتر است. این عدم توازن اقتصادی به نفع ایران است و میتواند در درگیریهای طولانیمدت، اسرائیل را با مشکل مالی مواجه کند. علاوه بر این، ایران با استفاده از موشکهای ارزانقیمتتر مانند پهپادها و موشکهای کروز، میتواند سامانههای دفاعی را اشباع کند و راه را برای موشکهای بالستیک گرانقیمتتر باز کند. این استراتژی ترکیبی، اثربخشی سامانههای دفاعی را کاهش میدهد.
چشمانداز درگیریهای آینده و راهبردهای ممکن
گزارش الجزیره هشدار میدهد که در صورت وقوع درگیری آینده، در صورتی که آمریکا نتواند چتر پدافندی مؤثری برقرار کند، خسارات وارده به اسرائیل چندین برابر و ویرانگر خواهد بود. این موضوع نشان میدهد که ایران توانایی ایجاد خسارات قابل توجهی را دارد. برای اسرائیل، راهبرد ممکن، افزایش سرمایهگذاری در سامانههای دفاعی چندلایه و توسعه سیستمهای مقابله با حملات انبوه است. اما این راهبرد هزینهبر بوده و در بلندمدت ممکن است قابل تحمل نباشد. همچنین، این رژیم باید به دنبال کاهش تنشها و جلوگیری از تشدید درگیری باشد. از سوی ایران، حفظ و توسعه توان موشکی و گسترش دامنه پرتابهها (از جمله موشکهای هایپرسونیک) میتواند راهبرد اصلی باشد. همچنین، توسعه پهپادهای پیشرفته و افزایش دقت موشکها میتواند توان بازدارندگی ایران را افزایش دهد. در نهایت، جنگ ۱۲ روزه نشان داد که هیچ طرف نمیتواند بدون هزینههای سنگین به پیروزی کامل دست یابد. این موضوع ممکن است طرفین را به سمت تنشزدایی و یافتن راهحلهای دیپلماتیک سوق دهد. اما در صورت تداوم تنشها، منطقه باید آماده درگیریهای گستردهتر و ویرانگرتر باشد.