آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
استان مرکزی نیز در آستانه روزی سرد و برفی قرار دارد. بارش برف سنگین، مسئولان آموزشی این استان را وادار به اتخاذ تصمیمی مهم برای حفظ ایمنی دانشآموزان کرده است. بر اساس اعلام رسمی، تمامی مدارس ابتدایی شهر اراک و همچنین برخی از مدارس در شهرستانهای دیگر استان مرکزی، در روز شنبه ۲۹ آذرماه جاری به صورت غیرحضوری برگزار خواهند شد. این تصمیم به دلیل پیشبینی بارش برف سنگین و به منظور جلوگیری از خطرات ناشی از تردد دانشآموزان به ویژه در مقطع سنی کمسالتر اتخاذ شده است. اولویت اول، حفظ سلامت و ایمنی کودکان است. آموزش در این روز برای دانشآموزان مقاطع تحت پوشش، از طریق بستر شبکه آموزشی دانشآموزی (شاد) پیگیری خواهد شد. معلمان موظف هستند محتوای درسی و فعالیتهای یادگیری را در این پلتفرم ارائه دهند.
در اطلاعیه آموزش و پرورش استان مرکزی به این نکته نیز اشاره شده است که برخی دیگر از مدارس استان (احتمالاً در مناطقی با شدت بارش کمتر) فعالیت آموزشی خود را با یک ساعت تأخیر آغاز خواهند کرد. این تصمیم منطقبخش، نشان از مدیریت متفاوت بر اساس شرایط جوی هر منطقه دارد. این رویکرد دوگانه (تعطیلی کامل در برخی مناطق و تأخیر در برخی دیگر) نشان میدهد که مسئولان استانی با توجه به پیشبینیهای دقیقتر هواشناسی محلی، سعی در ایجاد حداقل اختلال در روند آموزشی داشتهاند، ضمن اینکه ایمنی را قربانی نکردهاند. والدین دانشآموزان در استان مرکزی باید از طریق کانالهای رسمی مدارس یا اطلاعیههای آموزش و پرورش شهرستان خود، از جزییات دقیق وضعیت مدرسه فرزندشان مطلع شوند. همچنین، رعایت نکات ایمنی در ترددهای شهری در روز برفی فردا ضروری است. این اقدام، هماهنگی خوبی بین دستگاههای اجرایی استان، از جمله آموزش و پرورش و اداره کل هواشناسی را نشان میدهد. اعلام به موقع این خبر به خانوادهها فرصت برنامهریزی مناسب میدهد.
تحلیل هواشناسی و ارزیابی خطر در استان مرکزی
تصمیم به تعطیلی یا تأخیر در شروع مدارس، بر اساس دادههای پیشبینیهای مکانی-زمانی دقیق هواشناسی گرفته شده است. استان مرکزی به دلیل قرارگیری در مرکز ایران و وجود ارتفاعات، میتواند شاهد بارشهای شدید برف به ویژه در نواحی شمالی و مرکزی باشد. پیشبینی "بارش برف سنگین" حاکی از فعالیت یک سامانه قدرتمند بارشی است که میتواند موجب انباشت قابل توجه برف، کاهش دید و لغزندگی شدید معابر شود. تفاوت در تصمیمگیری بین مناطق (تعطیلی کامل در مقابل تأخیر) نشان میدهد که پیشبینیها برای تمامی نقاط استان یکسان نیست. احتمالاً شهر اراک و برخی شهرستانها در کانون این سامانه و تحت تأثیر بارشهای مداوم و سنگین قرار خواهند گرفت، در حالی که سایر مناطق ممکن است بارشی با شدت کمتر یا شروع دیرتر را تجربه کنند. این ریزبینی در پیشبینی، مبنای علمی تصمیمات متفاوت است. خطر اصلی در چنین شرایطی، ایمنی تردد دانشآموزان است. کودکان به ویژه در مقطع ابتدایی، در برابر سرمازدگی، لغزش و سقوط و نیز تصادفات ناشی از کاهش دید و کنترل خودرو آسیبپذیرتر هستند. همچنین، سرویسهای مدارس در جادههای برفی و یخزده با ریسک بالایی مواجه میشوند. تصمیم تعطیلی، یک اقدام پیشگیرانه محافظهکارانه و مسئولانه برای حذف این خطرات است.
بررسی تفکیک مقاطع و منطق پشت تصمیم "تعطیلی ابتدایی" و "تأخیر"
تصمیم به تعطیلی کامل مدارس ابتدایی در اراک و برخی شهرستانها، بر مبنای سطح آسیبپذیری دانشآموزان است. کودکان این مقطع سنی از نظر جسمی برای راهرفتن در برف عمیق یا مواجهه با سرمای شدید ضعیفتر هستند. همچنین، از نظر شناختی ممکن است خطرات جادههای لغزنده را به خوبی درک نکنند. علاوه بر این، آنها برای رفت و آمد کاملاً وابسته به والدین یا سرویس مدرسه هستند که هر دو در شرایط بد جوی با مشکل مواجه میشوند. در مقابل، تصمیم به "شروع با تأخیر" برای برخی مدارس (احتمالاً مقاطع بالاتر یا در مناطق با بارش سبکتر) نشاندهنده انعطاف و مدیریت ریسک است. تأخیر یک ساعته میتواند چند فایده داشته باشد: اول، فرصت بیشتر برای خانوادهها جهت ارزیابی شرایط محلی و تصمیمگیری برای تردد ایمن. دوم، فرصت برای خدمات شهری (شهرداری، راهداری) برای پاکسازی اولیه معابر اصلی. سوم، اجتناب از تعطیلی کامل و حفظ نسبی تداوم آموزش، به ویژه برای مقاطعی که دانشآموزان خود میتوانند با احتیاط بیشتر تردد کنند. این رویکرد مبتنی بر درجهبندی (تعطیلی کامل برای آسیبپذیرترین گروه، تأخیر برای گروههای با ریسک کمتر) به جای یک تصمیم یکسان برای کل استان، نشان از بلوغ مدیریت بحران و آموزش دارد. این کار باعث میشود اختلال در زندگی خانوادهها و روند آموزشی به حداقل ممکن برسد.
چالشها و فرصتهای آموزش مجازی در شبکه شاد
تکیه بر شبکه شاد به عنوان بستر جایگزین آموزش، هم چالش دارد و هم فرصت.
- چالش اصلی، تضمین دسترسی عادلانه است. آیا همه دانشآموزان در مناطق روستایی یا خانوادههای کمدرآمد، به تلفن هوشمند، تبلت یا اینترنت با پهنای باند مناسب دسترسی دارند؟ اگر نه، این تصمیم میتواند به افزایش شکاف آموزشی بینجامد.
- چالش دوم، کیفیت آموزش است. آیا معلمان برای تولید محتوای مؤثر و تعاملی برای یک روز آموزش اضطراری آمادهاند؟ یا صرفاً به ارسال تکلیف اکتفا میکنند؟ آموزش مجازی مؤثر نیازمند محتوای از پیش آماده شده، مهارت معلمان و مشارکت فعال والدین است.
با این حال، این وقفه اجباری فرصتی برای تمرین و تقویت آموزش مجازی نیز هست. اگر مدارس و معلمان از این فرصت برای ارائه یک کلاس مجازی سازمانیافته استفاده کنند، میتوانند برای شرایط اضطراری آینده (مانند آلودگی هوا یا بیماریهای واگیر) بهتر آماده شوند. همچنین، میتواند مهارت خودرهبری در یادگیری را در دانشآموزان تقویت کند. موفقیت این امر مستلزم پشتیبانی فنی و آموزشی از معلمان و راهنمایی روشن به والدین درباره نحوه همراهی است.
نقش مدیریت بحران استانی و هماهنگی بیندستگاهی
تصمیمگیری به موقع و اعلام آن از طریق خبرگزاری رسمی (ایرنا) نشان از کارکرد مناسب ستادهای مدیریت بحران استانی دارد. به احتمال زیاد این تصمیم پس از جلسه مشترک مدیریت بحران استان، آموزش و پرورش و اداره کل هواشناسی گرفته شده است. این هماهنگی برای یکپارچگی در اطلاعرسانی و اجرا ضروری است. هماهنگی باید فراتر از اعلام تعطیلی باشد. هماهنگی با شهرداریها و راهداری برای اولویتدهی به برفروبی معابر منتهی به مدارس (به ویژه برای مدارسی که با تأخیر باز میشوند یا برای برگزاری احتمالی امتحانات) حیاتی است. همچنین، هماهنگی با نیروی انتظامی برای مدیریت ترافیک در صبح روز برفی و کمک به تردد ایمن ضروری است. یک نکته مهم، شفافیت و دقت در اطلاعرسانی است. اطلاعیه باید به وضوح مشخص کند کدام مدارس یا شهرستانها کاملاً تعطیل و کدام با تأخیر فعالیت میکنند. سردرگمی در این زمینه میتواند باعث ایجاد خطر برای خانوادههایی شود که به اشتباه فرزند خود را به مدرسه میفرستند. مسئولیت این شفافسازی بر عهده آموزش و پرورش هر شهرستان و مدیران مدارس است.
توصیههای عملی به خانوادهها و جمعبندی
برای خانوادههای ساکن در مناطق تحت پوشش تعطیلی کامل: اولویت، ماندن در خانه و پیگیری آموزش از طریق شاد است. والدین باید بر استفاده صحیح و محدودیت زمانی کودکان از فضای مجازی نظارت کنند. میتوان از این فرصت برای فعالیتهای آموزشی غیردرسی مانند مطالعه کتاب یا بازیهای فکری نیز استفاده کرد. در صورت خروج از منزل برای کار ضروری، از ایمن بودن شرایط برای تنها ماندن کودکان در خانه اطمینان حاصل شود. برای خانوادههای ساکن در مناطق با "تأخیر در شروع مدرسه": باید پیش از حرکت، از طریق کانال مدرسه یا رادیو محلی از باز بودن مسیرها و شروع فعالیت مدرسه مطمئن شوند. به فرزندان خود لباس گرم، کفش مناسب برف و یخ و در صورت امکان، وعده غذایی گرم همراه دهند. تردد با وسیله نقلیه شخصی در صورت امکان و با رعایت حداکثر احتیاط (لاستیک یخشکن، سرعت کم) انجام شود. به فرزندان درباره خطرات راههای لغزنده و رعایت احتیاط در پیادهرو تذکر داده شود. در جمعبندی، تصمیم آموزش و پرورش استان مرکزی نشاندهنده اولویتدهی به سلامت دانشآموزان همراه با در نظر گرفتن انعطاف برای تداوم آموزش است. این رویکرد منطقی، اگر با آموزش مجازی مؤثر، اطلاعرسانی شفاف و تمهیدات ایمنی شهری همراه باشد، میتواند الگویی مناسب برای مدیریت روزهای برفی در دیگر استانها نیز باشد. خانوادهها نیز با همکاری و رعایت توصیهها، میتوانند به مدیریت هرچه بهتر این شرایط کمک کنند.