آسیانیوز ایران؛ سرویس سلامت و زیبایی:
تصور کنید با درد پهلو یا در سونوگرافی معمولی، متوجه وجود کیست در کلیه خود شدهاید. طبیعی است که به دنبال راه درمان، حتی روشهای سنتی و گیاهی باشید. در این میان، ادعاهای وسوسهانگیزی در فضای مجازی و برخی محافل غیررسمی شنیده میشود. ادعاهایی که قول درمان ساده و گیاهی مشکلات پیچیده پزشکی را میدهند. یکی از این ادعاهای اخیر، درمان کیست کلیه با مصرف خوراکی گیاه "سداب" و مادهای به نام "تباشیر" است. ادعایی که توسط فردی به نام خسرو زارعی مطرح شده است.
اما واقعیت پزشکی چیست؟
آیا میتوان با خوردن چند گیاه، کیست کلیه را که انواع و دلایل مختلفی دارد، از بین برد؟ پاسخ قاطع پزشکی مبتنی بر شواهد، "خیر" است. این ادعا نه تنها نادرست، که در مواردی میتواند عواقب جدی برای سلامت فرد داشته باشد. سازمان نظام پزشکی ایران نیز به طور رسمی نسبت به فعالیتهای افرادی مانند خسرو زارعی که فاقد مجوزهای لازم هستند، هشدار داده و نام او در لیست افرادی با فعالیت غیرقانونی قرار دارد. این گزارش فقط درباره رد یک ادعای نادرست نیست. بلکه سفری است به دنیای پیچیده کیستهای کلیه، درمانهای استاندارد پزشکی و خطرات پنهان در مصرف خودسرانه گیاهان دارویی. با ما همراه شوید تا با شفافیت کامل، حقیقت پشت این ادعای خطرناک را بررسی کنیم و راههای درست مراقبت از کلیههای خود را بیاموزیم.
چرایی ادعا و شناسایی ادعاکننده: یک الگوی خطرناک
ادعای درمان کیست کلیه با سداب و تباشیر، نمونهای کلاسیک از بهرهگیری از ترس و ناآگاهی بیماران است. فرد ادعاکننده، خسرو زارعی، نه یک پزشک مجاز، که یک "مروج طب سنتی" است که حتی مجوز فعالیت قانونی در این حیطه را نیز ندارد. سازمان نظام پزشکی ایران، نهاد ناظر بر امور درمانی کشور، به صراحت نام وی را در لیست ۵۲ نفره افراد دارای فعالیت غیرقانونی و فاقد مجوز قرار داده است. این موضوع مشروعیت و اعتبار علمی هر ادعایی از سوی او را به شدت زیر سوال میبرد. این الگو همواره تکرار میشود: یک فرد غیرمجاز، با ادعای دسترسی به نسخههای سری و معجزهآسای گیاهی، بیماران نگران را هدف قرار میدهد. درک این الگو اولین گام برای محافظت از خود در برابر چنین ادعاهای خطرناکی است.
کیست کلیه چیست و درمان استاندارد آن چگونه است؟
کیستهای کلیه معمولاً کیسههای پر از مایعی هستند که روی کلیه ها تشکیل میشوند. اکثر آنها "کیستهای ساده" هستند که اغلب بیضرر بوده و تنها نیاز به معاینه دورهای دارند و به هیچ درمانی نیاز ندارند. در مواردی که کیست بزرگ شود، باعث درد شود یا علائم مشکوکی داشته باشد، پزشک متخصص (اورولوژیست یا نفرولوژیست) درمان را پیشنهاد میکند. درمانهای استاندارد شامل "اسکلروتراپی" (تخلیه کیست و تزریق ماده مخصوص به داخل آن) یا "جراحی لاپاراسکوپی" برای برداشتن کیست است. نوع جدیتر، "بیماری کلیه پلیکیستیک" است که یک بیماری ارثی و ژنتیکی است. برای این بیماری نیز درمان قطعی وجود ندارد، اما داروها و روشهایی برای کند کردن پیشرفت بیماری و کنترل عوارض آن تحت نظر پزشک استفاده میشود. هیچکدام از این پروتکلها شامل مصرف سداب و تباشیر نیست.
گیاه سداب؛ از تاریخچه تا سمیت واقعی
سداب گیاهی با سابقه طولانی در طب قدیم است. در گذشته از آن برای اهداف محدودی استفاده میشد. اما علم پزشکی مدرن، عوارض و سمیت قابل توجه آن را به وضوح شناسایی کرده است. مهمترین خطر سداب، وجود ترکیباتی است که میتوانند باعث انقباضات شدید رحمی شوند. به همین دلیل، مصرف آن برای زنان باردار به شدت ممنوع و برابر با خطر سقط جنین است. همچنین میتواند باعث حساسیت پوستی، ناراحتی گوارشی و تداخل با داروها شود. ماده موثره این گیاه "روتین" نام دارد که در پزشکی امروز به شکل خالص و کنترلشده، برای اهداف کاملاً متفاوتی مانند مشکلات عروقی استفاده میشود. هیچ پژوهش معتبر و منتشر شدهای در مجلات علمی جهانی وجود ندارد که اثبات کند سداب یا روتین میتوانند کیست کلیه را درمان یا حتی کوچک کنند.
تباشیر چیست و چرا مصرف آن برای کلیه خطرناک است؟
تباشیر مادهای بلوری و سفیدرنگ است که از عصاره گیاه بامبو به دست میآید. ترکیب اصلی آن "سیلیس" یا "دی اکسید سیلیکون" است. در پزشکی نوین، هیچ نقش درمانی برای تباشیر یا سیلیس خوراکی در درمان بیماریهای کلیوی تعریف نشده است. برعکس، مصرف خوراکی مقادیر نامشخص و غیراستاندارد از چنین موادی میتواند بار اضافی بر کلیهها تحمیل کند. کلیهها مسئول فیلتر کردن و دفع مواد زائد از خون هستند. وارد کردن مقادیر بالای یک ماده معدنی مانند سیلیس به بدن، بدون وجود دلیلی پزشکی، تنها کارکرد این اندامهای حیاتی را سختتر میکند و در درازمدت ممکن است به آنها آسیب برساند.
درس بزرگتر؛ چگونه در اقیانوس اطلاعات پزشکی مسیر درست را پیدا کنیم؟
این ماجرا تنها درباره یک گیاه یا یک ادعا نیست. نشاندهنده یک چالش بزرگتر در عصر اطلاعات است: چگونه در میان انبوه توصیههای پزشکی و طب سنتی، راه درست را تشخیص دهیم؟ قاعده طلایی این است:
- هر ادعای درمانی برای یک بیماری جدی باید توسط "پزشک متخصص" آن حوزه تایید شود. پزشکان نفرولوژیست و اورولوژیست، سالها تحصیل کردهاند تا بیماریهای کلیه را بشناسند و درمان کنند. توصیه آنها مبنای علمی و تجربی دارد.
- دوم، به منبع اطلاعات دقت کنید. آیا ادعاکننده مجوز قانونی از مراجعی مانند وزارت بهداشت یا نظام پزشکی دارد؟ آیا ادعای او در مجلات معتبر علمی جهانی منتشر شده است؟ سوم، از "تفکر انتقادی" استفاده کنید: آیا درمان یک مشکل پیچیده مانند کیست کلیه میتواند واقعاً به این سادگی و فقط با خوردن یک گیاه باشد؟ اگر چنین بود، چرا پزشکان سراسر جهان از آن استفاده نمیکنند؟