آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
آسمان ایران در آستانه تحولی دیگر است. پس از روزهای نسبتاً آرام، نقشههای هواشناسی از نزدیک شدن ابرهای بارانزایی خبر میدهند که قرار است از سهشنبه مهمان نیمه غربی و مرکزی کشور شوند. این بارشها که میتواند در ارتفاعات به صورت برف ظاهر شود، نویدبخش رطوبترسانی به زمینهای تشنه است، اما هشدارهایی را نیز به همراه دارد. از امروز تا فردا، هوا روی دیگری نشان خواهد داد. افزایش نسبی دما در بیشتر مناطق کشور، حس بهاری زودهنگامی را القا میکند، اما این آرامش قبل از طوفان است. هواشناسان هشدار میدهند این افزایش دما در مناطق برفگیر میتواند باعث ذوب سریع برفها و افزایش خطر رانش زمین و بهمن شود. سهشنبه، نقطه عطف این تحول جوی است. سامانه بارشی که از سمت غرب وارد کشور میشود، ابتدا استانهای غربی و دامنههای جنوبی البرز را در مینوردد. تهران، البرز، قزوین و سمنان نیز میزبان ابر و بارش خواهند بود. در این روز، آسمان برخی مناطق غربی چون کردستان و لرستان با رعد و برق همراه میشود. اما اوج بارشها برای چهارشنبه پیشبینی شده است. در این روز، دامنه نفوذ سامانه بارشی به اوج خود میرسد و تقریباً تمام استانهای کشور به جز سیستان و بلوچستان شاهد بارش خواهند بود. شدت بارش در شمال شرق خوزستان، شمال غرب فارس، آذربایجان شرقی و استانهای ساحلی خزر قابل توجه است.
تهران نیز از این تغییرات در امان نخواهد بود. پیشبینی میشود فردا (۱۳ بهمن) آسمان پایتخت نیمه ابری با وزش باد باشد، اما سهشنبه بارش باران و برف در برخی ساعات اتفاق میافتد. شهروندان تهرانی باید آماده تغییرات ناگهانی آب و هوا و احتمال اختلال در ترافیک باشند. در این میان، برخی شهرهای کشور رکوردهای دمایی جالبی را تجربه خواهند کرد. اهواز فردا با ۲۶ درجه سانتیگراد گرمترین و همدان با ۲- درجه سردترین مرکز استان خواهد بود. این اختلاف دمای ۲۸ درجهای، گویای تنوع اقلیمی شگفتانگیز ایران است. هشدار اصلی هواشناسان اما به کوهنوردان و مسافران جادهای است. ذوب برف در ارتفاعات و افزایش احتمال بهمن، خطرات جدی برای علاقهمندان به طبیعتگردی زمستانی ایجاد میکند. توصیه میشود از رفتن به مناطق کوهستانی و برفگیر در روزهای آینده خودداری شود. این گزارش تحلیلی، جزئیات کامل پیشبینی هواشناسی تا پنجشنبه را ارائه میدهد، مناطق تحت تأثیر بارشهای شدید را مشخص میکند و راهکارهای لازم برای مقابله با پیامدهای این سامانه بارشی را بررسی مینماید. با ما همراه شوید تا برای روزهای پیش رو آماده باشید.
تحلیل سینوپتیکی سامانه بارشی و مسیر حرکت آن
سامانه بارشی که از سهشنبه وارد کشور میشود، از نوع سامانههای غربی است که از دریای مدیترانه و خاورمیانه تغذیه میشود. این سامانه با همراهی جریانهای مرطوب جنوبی، رطوبت قابل توجهی را با خود حمل میکند که در برخورد با ارتفاعات زاگرس و البرز، تبدیل به بارش میشود. مسیر حرکت این سامانه از غرب به شرق کشور است. ابتدا استانهای غربی (کردستان، کرمانشاه، لرستان) تحت تأثیر قرار میگیرند، سپس به سمت دامنههای جنوبی البرز (قزوین، البرز، تهران، سمنان) حرکت میکند و در نهایت در روز چهارشنبه بیشتر مناطق مرکزی و شرقی کشور را نیز تحت پوشش قرار میدهد. تنها منطقهای که از این بارشها مستثنی خواهد بود، جنوب شرق کشور (سیستان و بلوچستان) است. شدت بارش در مناطق مختلف متفاوت خواهد بود. بیشترین شدت بارش در مناطقی اتفاق میافتد که همزمان تحت تأثیر رطوبت جنوبی و ارتفاعات قرار دارند. به همین دلیل، پیشبینی میشود شمال شرق خوزستان، شمال غرب فارس و دامنههای جنوبی البرز شاهد بارشهای شدیدتری باشند.
تأثیرات دمایی و هشدارهای مرتبط با ذوب برف
در دو روز منتهی به ورود سامانه بارشی (۱۲ و ۱۳ بهمن)، شاهد افزایش نسبی دما در بیشتر مناطق کشور خواهیم بود. این افزایش دما ناشی از جابهجایی تودههای هوایی و وزش بادهای گرم جنوبی است که پیش از ورود سامانههای بارشی معمولاً رخ میدهد. این افزایش دما اگرچه برای عموم مردم خوشایند است، اما در مناطق کوهستانی و برفگیر میتواند خطرناک باشد. ذوب سریع برفهای انباشته شده در ارتفاعات، دو خطر عمده ایجاد میکند: اولاً احتمال وقوع بهمن را به شدت افزایش میدهد. ثانیاً باعث افزایش دبی رودخانهها و سیلابهای ناگهانی میشود. هواشناسی هشدار جدی به کوهنوردان، اسکی بازان و افرادی که در مناطق کوهستانی زندگی یا تردد میکنند داده است. توصیه میشود در این روزها از رفتن به ارتفاعات خودداری شود و ساکنان مناطق پاییندست نیز مراقب سیلابهای ناگهانی باشند.
پیامدهای بارشها برای مناطق مختلف کشور
بارشهای پیشروی برای کشور دارای پیامدهای مثبت و منفی است. از جنبه مثبت، این بارشها میتواند به بازیابی ذخایر آبی زیرزمینی، افزایش رطوبت خاک برای کشاورزی و بهبود کیفیت هوا کمک کند. برای مناطقی که با خشکسالی دست و پنجه نرم میکنند، این بارشها میتواند نویدبخش باشد. از جنبه منفی، بارشهای شدید در مناطق غربی و جنوبی البرز میتواند باعث آبگرفتگی معابر، اختلال در ترافیک جادهای و هوایی، و احتمالاً خسارت به تأسیسات شود. در مناطق کوهستانی نیز خطر سیل و بهمن وجود دارد. برای کلانشهرهایی مانند تهران، بارش برف و باران میتواند چالشهای ترافیکی ایجاد کند، اما از طرفی باعث شستشوی هوا و کاهش آلودگی خواهد شد. مدیریت شهری باید برای مقابله با احتمالاتی مانند آبگرفتگی و یخبندان معابر آماده باشد.
وضعیت استانهای خاص و توصیههای ایمنی
براساس پیشبینی هواشناسی، برخی استانها شرایط خاصی را تجربه خواهند کرد:
استانهای غربی (کردستان، کرمانشاه، لرستان): شدیدترین بارشها همراه با رعد و برق را تجربه خواهند کرد. احتمال آبگرفتگی و سیلاب در این مناطق بالا است. دامنههای جنوبی البرز (قزوین، البرز، تهران، سمنان): بارش باران و برف با احتمال ایجاد اختلال در ترافیک. مناطق مرتفع این استانها باید مراقب بارش برف و یخبندان باشند. شمال شرق خوزستان و شمال غرب فارس: بارشهای شدید که میتواند باعث سیلابهای لحظهای شود. استانهای ساحلی خزر (گیلان، مازندران، گلستان): بارشهای مداوم و سنگین که احتمال آبگرفتگی و رانش زمین را افزایش میدهد. توصیه میشود مردم این مناطق از تردد غیرضروری در روزهای بارشی خودداری کنند، به هشدارهای هواشناسی توجه کنند و برای مواقع اضطراری آماده باشند. رانندگان نیز باید تجهیزات زمستانی همراه داشته و با احتیاط رانندگی کنند.
دقت پیشبینی و لزوم بروزرسانی اطلاعات
هواشناسی تأکید کرده که دقت پیشبینیهای هواشناسی در بازه زمانی یک هفته حدود ۸۰ درصد است. این به معنای آن است که ممکن است تغییرات جزئی در زمانبندی، مسیر یا شدت سامانه بارشی رخ دهد. بنابراین، ضروری است که مردم بهطور مستمر بهروزرسانیهای هواشناسی توجه کنند. امروزه با توسعه فناوری، دسترسی به اطلاعات هواشناسی از طریق اپلیکیشنهای موبایل، سایتهای اینترنتی و رسانهها بسیار آسان شده است. توصیه میشود افراد به ویژه کسانی که برنامه سفر دارند یا در مناطق پرخطر زندگی میکنند، این اطلاعات را پیگیری کنند. همکاری دستگاههای اجرایی مانند مدیریت بحران، راهداری، نیروی انتظامی و شهرداریها نیز در کاهش خسارات ناشی از بارشها حیاتی است. این دستگاهها باید براساس پیشبینیهای هواشناسی، تمهیدات لازم را برای مدیریت ترافیک، امداد و نجات و خدماترسانی بیندیشند.