آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تازهترین موضعگیری خود درباره ایران، ادعاهای جنجالی و تهدیدآمیزی را مطرح کرده است. او در اظهاراتی که بار دیگر فضای سیاسی بین دو کشور را ملتهب میکند، از حمایت خود از معترضان داخلی ایران سخن گفته و وضعیت کشور را «آشوب» خوانده است. ترامپ در بخش دیگری از سخنان خود، با تکرار ادعاهای گذشته، بر «نابودی کامل قابلیتهای هستهای ایران» تأکید و آن را شرط دستیابی به صلح در خاورمیانه عنوان کرده است. او مدعی شده است که عملیات قبلی علیه تأسیسات هستهای ایران چنان موفق بوده که حتی امکان بازگشت به همان محل برای ایران وجود نداشته است. این ادعاها در حالی مطرح میشود که مقامات جمهوری اسلامی بارها بر صلحآمیز بودن برنامه هستهای و حق مسلم ملت ایران برای استفاده از انرژی هستهای تأکید کردهاند.
نکته تهدیدآمیز و خطرناک سخنان ترامپ، هشدار صریح او درباره حمله مجدد در صورت ازسرگیری برنامه هستهای توسط ایران است. او با زبانی صریح اعلام کرده: «اگر دوباره تلاش کنند، ما آن ها را فوراً بازمیگردانیم و دوباره کار را انجام میدهیم.» ترامپ حتی ادعا کرده که از برنامه ایران برای راهاندازی یک محل جدید در بخش دیگری از کشور مطلع شده و در پاسخ هشدار داده: «اگر این کار را بکنید، ما کارهای بسیار بدی با شما خواهیم کرد.»
این سخنان تند و یکجانبه، نه تنها تنشهای موجود بین دو کشور را افزایش میدهد، بلکه میتواند به عنوان بخشی از تبلیغات مذاکراتی ترامپ و تلاش برای نمایش موضع سرسختانه علیه ایران تفسیر شود. در ادامه، این اظهارات را از پنج منظر کلیدی تحلیل خواهیم کرد.
محور امنیت ملی و هستهای ایران: تهدیدی آشکار و نقض حاکمیت ملی
سخنان ترامپ، به ویژه بخش هشدار حمله مجدد، یک تهدید نظامی صریح و غیرقابل تفسیر علیه حاکمیت ملی ایران محسوب میشود. این ادعا که «نابودی کامل بود»، نه تنها با گزارشهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی در تضاد است، بلکه نشاندهنده رویکرد یکجانبهگرایی خشن است که در آن حق توسعه صلحآمیز فناوری هستهای (حق مسلم طبق NPT) نادیده گرفته میشود. این موضع، احتمال تشدید تنشهای منطقهای و تضعیف هرگونه مسیر دیپلماتیک را افزایش میدهد.
محور روانی و جنگ رسانهای: القای ناامنی و حمایت از بیثباتی داخلی
ترمیم «ایران در آشوب» و ادعای حمایت از معترضان، بخشی از یک جنگ روانی و روایتسازی هدفمند است. هدف این است که تصویری از یک حکومت ناپایدار و یک کشور بیثبات به افکار عمومی جهانی و داخلی ایران القا شود. این ادعاها میتواند به عنوان یک پیام تشویقی برای گروههای مخالف و به عنوان ابزاری برای فشار حداکثری بر دولت جمهوری اسلامی تعبیر شود.
محور منطقهای: نمایش قدرت و ارعاب متحدان و رقبا
این سخنان پیامی فراتر از مخاطب ایرانی دارد. ترامپ با این اظهارات در پی اعلام به متحدان منطقهای (مانند عربستان و اسرائیل) است که تحت رهبری او، آمریکا حاضر به استفاده از قوه قهریه علیه ایران است. همچنین، این موضع رقابت ژئوپلیتیک با چین و روسیه را نیز نشان میدهد؛ قدرتهایی که روابط راهبردی با ایران دارند و مخالف یکجانبهگرایی آمریکا هستند. این سخنان باعث افزایش نگرانیها درباره احتمال برخورد نظامی در منطقه میشود.
محور حقوق بینالملل و دیپلماسی: تضعیف نهادهای بینالمللی و تشویق به خشونت
سخنان ترامپ نمونه کلاسیک بیرونراندن دیپلماسی و ترویج زورگویی در عرصه بینالملل است. او هرگونه نقش برای آژانس بینالمللی انرژی اتمی یا مذاکرات چندجانبه را نادیده میگیرد و حقوق بینالملل را زیر پا میگذارد. این رویکرد، اگر توسط هر کشوری عملی شود، به معنای پایان نظم مبتنی بر قوانین بینالمللی و آغاز عصر هرجومرج قدرتمحور است. همچنین، اعلام حمایت صریح از معترضان در کشور دیگر میتواند مصداق مداخله در امور داخلی و نقض منشور ملل متحد تلقی گردد.