آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
وزارت امور خارجه ایالات متحده، هشدار امنیتی تازهای برای شهروندان آمریکایی حاضر در ایران صادر کرد. این هشدار که در شرایط حساس کنونی منتشر شده، از ادامه اختلالات گسترده در زیرساختهای ارتباطی و حملونقل داخل ایران حکایت دارد. بر اساس این اطلاعیه رسمی، اقدامات امنیتی در کشور افزایش یافته و این موضوع منجر به بسته شدن برخی جادهها و اختلال در سیستم حملونقل عمومی شده است. این محدودیتها میتواند تردد در داخل شهرها و سفرهای بینشهری را با چالش مواجه کند. یکی از محورهای اصلی این هشدار، تأکید بر ادامه «اختلال در دسترسی به اینترنت» است. گزارش آمریکا ادعا میکند که دولت ایران دسترسی به شبکههای تلفن همراه، خطوط تلفن ثابت و اینترنت سراسری را محدود کرده است. این قطعی و محدودیت اینترنتی، میتواند ارتباطات روزمره، دسترسی به اطلاعات و حتی تماسهای اضطراری را تحت تأثیر قرار دهد. وزارت خارجه آمریکا به شهروندانش توصیه کرده است که برای تداوم این اختلالات آماده باشند.
حوزه حملونقل هوایی نیز از این اختلالات مصون نمانده است. در این هشدار اعلام شده که شرکتهای هواپیمایی، پروازهای به مقصد و از مبدأ ایران را محدود یا به طور کامل لغو کردهاند. این موضوع میتواند برنامه سفر بسیاری از افراد را مختل کند. در چنین شرایطی، به شهروندان آمریکایی حاضر در ایران توصیه شده است که برای ارتباطات ضروری خود، «راههای جایگزین» از پیش تعیین شده داشته باشند. این راهها میتواند شامل استفاده از اپلیکیشنهای ارتباطی خاص یا روشهای سنتی باشد. همچنین، در صورتی که شرایط ایمن تشخیص داده شود، خروج زمینی از ایران به سمت کشورهای همسایه مانند ارمنستان یا ترکیه به عنوان یک گزینه احتمالی مطرح شده است. این توصیه نشاندهنده نگرانی واشنگتن از ثبات شرایط است. این هشدار در حالی صادر میشود که تنشهای منطقهای در سطح بالایی قرار دارد. در ادامه، جزئیات بیشتر این هشدار، تحلیل زمینههای صدور آن و توصیههای عملی برای مسافران را بررسی خواهیم کرد.
تحلیل محتوای هشدار و زمینههای صدور آن
صدور این هشدار از سوی وزارت خارجه آمریکا، معمولاً در شرایطی صورت میگیرد که این نهاد، خطرات قابل توجهی برای اتباع خود در یک کشور خاص تشخیص دهد. محتوای هشدار متمرکز بر اختلال در «زیرساختهای حیاتی» است: ارتباطات (اینترنت و تلفن)، حملونقل زمینی (جادهها) و هوایی (پروازها). این سه حوزه، دقیقاً مبانی جابجایی و ارتباط یک مسافر یا مقیم خارجی هستند. ادعای «افزایش اقدامات امنیتی» توسط ایران، ممکن است به برنامهریزی برای تمرینها یا مانورهای نظامی، یا شرایط خاص امنیتی داخلی اشاره داشته باشد. زمانبندی این هشدار نیز حائز اهمیت است و احتمالاً با ارزیابی واشنگتن از تحولات اخیر منطقه و داخلی ایران مرتبط است.
بررسی ادعای اختلال در اینترنت و ارتباطات
ادعای «محدودیت دسترسی به شبکههای تلفن همراه، خطوط ثابت و اینترنت سراسری» نیاز به واکاوی دارد. ایران در سالهای گذشته در مواقع خاصی (مانند اعتراضات یا برای اهداف امنیتی) دسترسی به اینترنت جهانی را کاهش داده یا شبکههای داخلی را پرسرعتتر کرده است. چنین اقداماتی میتواند دسترسی به پیامرسانهای خارجی (مانند واتساپ، اینستاگرام) و حتی برخی وبسایتها را با مشکل مواجه کند. توصیه آمریکا به داشتن «راههای ارتباطی جایگزین»، نشان میدهد که آنها احتمال قطعی طولانیمدت یا شدید را میدهند. این شرایط برای مسافران خارجی به معنای مشکل در مسیریابی، رزرو هتل، تماس با سفارت یا خانواده و دریافت اخبار به موقع است.
تأثیر بر حملونقل زمینی و هوایی و چالشهای خروج
بسته شدن یا کنترل جادهها میتواند ناشی از عوامل مختلفی مانند مانور نظامی، ناآرامیهای محلی، یا کنترلهای امنیتی ویژه باشد. این موضوع سفرهای بینشهری و دسترسی به فرودگاهها را پیچیده میکند. از طرفی، لغو یا محدودیت پروازها توسط شرکتهای هواپیمایی، میتواند هم ناشی از تصمیم این شرکتها به دلیل ارزیابی ریسک باشد و هم ناشی از دستورات رسمی. ترکیب این دو عامل (مشکل در جادهها و لغو پروازها)، گزینه خروج سریع و آسان از کشور را بسیار دشوار میسازد. به همین دلیل است که هشدار، حتی گزینه «خروج زمینی» به کشورهای همسایه را — با قید «در صورت ایمن بودن» — مطرح میکند، که خود نشان از پیچیدگی شرایط دارد.
اهداف و پیامهای پنهان این هشدار
صدور چنین هشداری، علاوه بر جنبه حمایتی از اتباع، میتواند اهداف دیگری نیز داشته باشد. اولاً، میتواند بخشی از فشار سیاسی و رسانهای علیه ایران باشد تا تصویری از ناپایداری یا سرکوب داخلی ترسیم کند. ثانیاً، ممکن است هشداری غیرمستقیم به سایر کشورها برای احتیاط در سفر به ایران باشد. ثالثاً، امکان دارد مقدمهای برای اعلام وضعیت ویژه یا برنامهریزی برای عملیات احتمالی تخلیه اتباع (در صورت تشدید بحران) باشد. همچنین، این هشدار میتواند بر روند مذاکرات یا تنشهای دیپلماتیک بین دو کشور نیز تأثیر بگذارد.
توصیههای عملی برای مسافران و مقیمان خارجی در ایران
برای هر مسافر یا مقیم خارجی در ایران — صرف نظر از ملیت — این هشدار حاوی نکات عملی مهمی است:
۱) برنامه ارتباطی جایگزین: شناسایی پیامرسانهایی که ممکن است کمتر فیلتر باشند یا استفاده از سیمکارتهای بینالمللی.
۲) برنامه سفر انعطافپذیر: آمادهباش برای تغییر ناگهانی برنامه پرواز یا لغو آن و داشتن اطلاعات لازم درباره گزینههای زمینی.
۳) ذخیره اطلاعات آفلاین: دانلود نقشهها، اطلاعات ضروری تماس (شامل سفارت) و مدارک مهم بر روی دستگاهها.
۴) پیگیری اخبار از منابع معتبر: رصد تحولات از طریق رسانههای قابل دسترس.
۵) ثبتنام در سامانههای اطلاعرسانی سفارت: بسیاری از کشورها سامانهای دارند که اتباعشان در سفر میتوانند در آن ثبت نام کنند تا در صورت بحران، سریعاً اطلاعرسانی شود. رعایت این نکات میتواند مدیریت شرایط دشوار را آسانتر کند.