آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
آسمان این روزهای استانهای تهران و اردبیل رنگ دیگری به خود گرفته است. پیشبینیهای هواشناسی از ورود سامانههای ناپایدار جدیدی خبر میدهند که میتوانند شرایط جوی قابل توجهی را در روزهای پیش رو رقم بزنند. برای استان تهران، اداره کل هواشناسی وضعیت آب و هوای پرفرازونشیبی را پیشبینی کرده است. بر اساس این پیشبینی، طی امروز و فردا (۲۰ و ۲۱ بهمنماه) شاهد افزایش نسبتاً محسوس دما خواهیم بود، اما این افزایش دما همراه با ناپایداریهای جوی است. در بخشهای شمالی استان تهران و به ویژه در ارتفاعات، بارش برف و باران پیشبینی شده است. در برخی ساعات نیز احتمال رگبار، رعد و برق، وزش باد شدید و حتی در مناطق مستعد، بارش تگرگ وجود دارد. این شرایط برای امروز و فردا ادامه خواهد داشت. نکته قابل توجه، هشدار درباره وزش باد شدید در پارهای نقاط است. در مناطق جنوبی استان تهران گاهی وزش باد خیلی شدید همراه با گرد و خاک و در ارتفاعات نیز خطر ریزش بهمن مورد انتظار است. این هشدارها نیازمند توجه ویژه مسافران و کوهنوردان است.
در استان اردبیل نیز شرایط جوی مشابهی حکمفرما خواهد بود. مدیرکل هواشناسی این استان از استقرار سامانه کمفشار در منطقه خبر داده است. این سامانه سبب وزش باد گاهی با سرعت شدید در شهرستانهایی مانند مشگینشهر، سرعین، نیر، اردبیل و نمین میشود. بارش پراکنده باران از عصر یکشنبه تا ظهر دوشنبه و سپس بارش باران و برف از عصر سهشنبه تا عصر چهارشنبه در اردبیل پیشبینی شده است. همراه با این بارشها، رخداد مه و کاهش دما نیز انتظار میرود که میتواند بر تردد جادهای تاثیر بگذارد. برای مناطق شمالی استان اردبیل مانند اصلاندوز، پارسآباد و بیلهسوار نیز آسمان نیمه ابری تا ابری همراه با وزش باد و بارش باران و برف از عصر سهشنبه پیشبینی شده است. جنوب استان نیز در شهرستانهای خلخال و کوثر شاهد بارش متناوب باران و برف خواهد بود. این شرایط جوی تا پایان هفته جاری تداوم خواهد داشت و انتظار میرود از روز جمعه (۲۴ بهمنماه) به تدریج از میزان ناپایداریها در سطح استان تهران کاسته شود. با این حال، روزهای پیش رو نیازمند آمادگی و توجه به هشدارهای هواشناسی است.
تحلیل سینوپتیکی و دلایل شکلگیری این سامانه ناپایدار
ورود سامانههای ناپایدار به استانهای تهران و اردبیل در روزهای پایانی بهمن ماه، پدیدهای است که نیاز به تحلیل سینوپتیکی دقیق دارد. بر اساس نقشههای هواشناسی، استقرار یک سامانه کمفشار در سطح زمین در منطقه، عامل اصلی این ناپایداریها است. این سامانه با جذب رطوبت از منابع آبی جنوبی، شرایط را برای تشکیل ابرهای بارور فراهم کرده است. همزمان، حاکمیت جریانهای جنوبی در مناطق مرکزی استان اردبیل، به ویژه در شهرستانهای مشگینشهر، سرعین، نیر، اردبیل و نمین، سبب تشدید وزش باد و انتقال رطوبت بیشتر به منطقه شده است. این تعامل بین سامانه کمفشار و جریانهای جنوبی، بارشهای قابل توجهی را در پی داشته است. در مورد استان تهران، نقشههای پیشیابی نشان میدهد که تقابل توده هوای نسبتاً گرم جنوبی با هوای سردتر در ارتفاعات شمالی استان، سبب ناپایداریهای جوی و ایجاد بارشهای رگباری، رعد و برق و وزش بادهای شدید شده است. این شرایط به ویژه در بعدازظهرها و عصرها تشدید میشود.
پیامدهای ایمنی و هشدارهای ضروری برای مردم
با توجه به پیشبینیهای هواشناسی، چند هشدار ایمنی ضروری باید مورد توجه شهروندان و مسافران قرار گیرد.
- اولین و مهمترین هشدار، مربوط به ریزش بهمن در ارتفاعات است. کوهنوردان و افرادی که قصد سفر به مناطق مرتفع شمال تهران یا ارتفاعات اردبیل را دارند، باید از این برنامهها صرف نظر کنند یا با احتیاط کامل و همراهی راهنمایان مجرب اقدام نمایند.
- هشدار دوم مربوط به وزش باد شدید و خیلی شدید است. در مناطق جنوبی استان تهران، وزش باد میتواند همراه با گرد و خاک باشد که کاهش شدید دید را در پی دارد. رانندگان باید از سرعت خود بکاهند و در صورت لزوم خودرو را متوقف کنند. همچنین، باید نسبت به سقوط اشیا، تابلوها و شاخه درختان هوشیار بود.
- هشدار سوم مربوط به بارش رگباری و رعد و برق است. توصیه میشود در زمان رعد و برق از قرار گرفتن در فضای باز، زیر درختان بلند، نزدیکی سازههای فلزی و استفاده از وسایل برقی خودداری شود. همچنین، بارشهای ناگهانی میتواند باعث آبگرفتگی معابر و روانآب در مناطق شیبدار شود.
تأثیر بر دما و تغییرات دمایی پیشرو
یکی از نکات جالب در پیشبینی هواشناسی، اشاره به افزایش نسبتاً محسوس دما در روزهای دوشنبه و سهشنبه (۲۰ و ۲۱ بهمن) برای استان تهران است. این افزایش دما اگرچه ممکن است در ساعات اوج خود به ۱۵ درجه سانتیگراد در تهران برسد، اما همراه با ناپایداری جوی خواهد بود. این پدیده نشاندهنده ورود توده هوای گرمتر اما ناپایدار به منطقه است. در استان اردبیل اما روند دما متفاوت است. پس از بارش پراکنده باران، از عصر سهشنبه کاهش دما پیشبینی شده که همراه با بارش برف خواهد بود. این کاهش دما میتواند باعث یخبندان و لغزندگی معابر در صبحگاهان شود. اختلاف دمای قابل توجه بین روزهای مختلف هفته، نیازمند آمادگی شهروندان برای پوشش مناسب است. تغییرات ناگهانی دما میتواند بر سلامت افراد به ویژه گروههای آسیبپذیر تأثیر بگذارد. همچنین، نوسان دمایی روی گیاهان و محصولات کشاورزی نیز اثرگذار است. کشاورزان باید تمهیدات لازم برای محافظت از باغات و مزارع خود را در نظر بگیرند.
تأثیر بر ترافیک، حمل و نقل و برنامهریزی سفر
این شرایط جوی میتواند تأثیر قابل توجهی بر ترافیک و حمل و نقل جادهای و هوایی داشته باشد. کاهش دید ناشی از مه، بارش باران و برف، و نیز گرد و خاک در مناطق جنوبی تهران، میتواند سبب کاهش سرعت تردد و افزایش احتمال تصادفات جادهای شود. برای جادههای منتهی به شمال استان تهران و نیز جادههای کوهستانی اردبیل، احتمال بسته شدن مسیرها به دلیل بارش برف، ریزش کوه یا ریزش بهمن وجود دارد. مسافران باید قبل از حرکت، وضعیت راهها را از پلیس راه بررسی کنند و همراه داشتن زنجیر چرخ، لباس گرم و تجهیزات ضروری را فراموش نکنند. در بخش حمل و نقل هوایی نیز، وزش باد شدید و کاهش دید میتواند سبب تأخیر یا لغو پروازها در فرودگاههای تهران و اردبیل شود. مسافران هوایی باید با فرودگاه یا شرکت هواپیمایی مربوطه هماهنگی لازم را انجام دهند.
آمادگی شهری و توصیههای عملی برای شهروندان
مدیریت شهری و استانی باید برای مقابله با آثار این شرایط جوی آماده باشد. پاکسازی سریع آبگرفتگیها توسط شهرداریها، بررسی و ایمنسازی درختان و تابلوها در برابر وزش باد، و آمادهباش نیروهای امدادی مانند اورژانس، آتشنشانی و هلال احمر از اقدامات ضروری است. برای شهروندان، توصیه میشود در روزهای پیشرو از تردد غیرضروری به ویژه در عصرها خودداری کنند. در صورت خروج از منزل، پوشش مناسب ضدباد و باران همراه داشته باشند. ذخیره برق اضطراری (پاوربانک، چراغ قوه) و بررسی لوازم گرمایشی برای جلوگیری از مسمومیت با گاز منوکسید کربن نیز مهم است. کشاورزان و باغداران باید نسبت به زهکشی مزارع برای جلوگیری از آبایستایی و پوشاندن محصولات حساس اقدام کنند. این آمادگیها میتواند از خسارات احتمالی ناشی از این سامانه ناپایدار بکاهد.