آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
صحن علنی مجلس شورای اسلامی امروز شاهد یک تذکر شفاهی تکاندهنده بود. حاجیپور، عضو کمیسیون کشاورزی مجلس، با لحنی اعتراضی و نگران، از وضعیت اسفناک مرغداران کشور پرده برداشت. او خطاب به وزیر جهاد کشاورزی گفت که گزارشهای دروغ درباره وضعیت تولید و نهادهها به او ارائه میشود. عضو کمیسیون کشاورزی با اشاره به کمبود شدید نهادههای دامی، فاش کرد که مرغداران به دلیل ناتوانی در تأمین خوراک، مجبور شدهاند جوجههای خود را در چاه بریزند. این اقدام تلخ و غیرانسانی، نشاندهنده عمق بحران در صنعت مرغداری کشور است. حاجیپور با تأکید بر اینکه هیچکس از فعالان حوزه دام و طیور حمایت نمیکند، هشدار داد که این بحران در آستانه ماه مبارک رمضان و ایام عید نوروز، میتواند به کمبود شدید مرغ و افزایش قیمتها منجر شود.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که وزارت جهاد کشاورزی همواره بر تأمین مناسب نهادهها و ثبات بازار مرغ تأکید داشته است. اما به نظر میرسد که واقعیت میدانی، چیز دیگری را نشان میدهد. مرغداران که خود در خط مقدم تأمین پروتئین مورد نیاز جامعه هستند، این روزها با چالشهای متعددی دست و پنجه نرم میکنند. کمبود نهاده، گرانی قیمتها و عدم حمایت دولت، آنها را به مرز نابودی کشانده است. ریختن جوجهها در چاه، نه فقط یک اقدام اقتصادی، که یک تراژدی انسانی است. مرغداری که با امید و سرمایهگذاری، جوجهها را پرورش داده، حالا مجبور است به دلیل ناتوانی در تغذیه آنها، شاهد مرگبارترین صحنهها باشد. این بحران، زنگ خطری برای مسئولان است. اگر فکری عاجل برای تأمین نهادهها و حمایت از مرغداران نشود، در ماه رمضان و عید نوروز، شاهد افزایش قیمتها و کمبود مرغ در بازار خواهیم بود.
تحلیل بحران نهادههای دامی در ایران
کمبود نهادههای دامی، به ویژه ذرت و سویا، یکی از چالشهای مزمن صنعت دام و طیور ایران است. این نهادهها عمدتاً از طریق واردات تأمین میشوند و به عوامل متعددی مانند تحریمها، نوسانات ارزی و سیاستهای داخلی وابسته هستند. در سالهای اخیر، با تشدید تحریمها و کاهش ارزش پول ملی، واردات نهادهها با دشواریهای زیادی مواجه شده است. تخصیص ارز ترجیحی برای واردات نهادهها نیز خود به معضلی دیگر تبدیل شده و باعث ایجاد رانت و فساد در این حوزه گردیده است. کمبود نهاده، مستقیماً بر تولید مرغ تأثیر میگذارد. مرغدار برای پرورش جوجه، نیاز به خوراک کافی و با کیفیت دارد. در غیر این صورت، یا باید تولید را کاهش دهد یا جوجهها را از بین ببرد. ریختن جوجهها در چاه، نشاندهنده ناامیدی کامل مرغدار از تأمین خوراک است.
پیامدهای اقتصادی و اجتماعی بحران
بحران در صنعت مرغداری، پیامدهای اقتصادی و اجتماعی گستردهای دارد. از یک سو، مرغداران که سرمایه خود را از دست میدهند، با ورشکستگی و بیکاری مواجه میشوند. از سوی دیگر، کاهش تولید مرغ، به کمبود عرضه و افزایش قیمتها در بازار منجر میگردد. مرغ به عنوان یکی از اصلیترین منابع پروتئینی و ارزانترین نوع گوشت، برای اقشار کمدرآمد جامعه اهمیت حیاتی دارد. افزایش قیمت مرغ، فشار مضاعفی بر معیشت این اقشار وارد میکند و میتواند به نارضایتی اجتماعی دامن بزند. در آستانه ماه مبارک رمضان و ایام عید نوروز که تقاضا برای مرغ افزایش مییابد، این بحران میتواند به یک فاجعه تبدیل شود. کمبود مرغ در بازار و قیمتهای سرسامآور، سفرههای مردم را کوچکتر خواهد کرد.
نقش وزارت جهاد کشاورزی و گزارشهای دروغ
حاجیپور در تذکر خود، به گزارشهای دروغ درباره وضعیت تولید و نهادهها اشاره کرد. این نشان میدهد که شاید دستگاههای مسئول، تصویر واقعی از بحران را به مسئولان بالادستی منعکس نمیکنند. اگر گزارشها واقعی نباشد، تصمیمات نیز نادرست خواهد بود. وزیر جهاد کشاورزی ممکن است بر اساس اطلاعات غلط، برنامهریزی کرده و اقداماتی انجام دهد که نه تنها بحران را حل نمیکند، بلکه آن را تشدید مینماید. شفافیت و صداقت در گزارشدهی، اولین گام برای حل هر بحرانی است. مسئولان باید با اطلاع دقیق از وضعیت موجود، بتوانند تصمیمات درست و بهموقع اتخاذ کنند. در غیر این صورت، هزینههای سنگینی به مردم و کشور تحمیل خواهد شد.
راهکارهای کوتاهمدت و بلندمدت برای حل بحران
در کوتاهمدت، دولت باید هرچه سریعتر نسبت به تأمین نهادههای مورد نیاز مرغداران اقدام کند. تخصیص ارز کافی، تسهیل واردات و توزیع عادلانه نهادهها میان تولیدکنندگان، از جمله اقدامات فوری است. همچنین، دولت میتواند با ارائه تسهیلات و حمایتهای مالی، از مرغداران آسیبدیده حمایت کند تا بتوانند به چرخه تولید بازگردند. خرید تضمینی مرغ با قیمت مناسب نیز میتواند به ثبات بازار کمک کند. در بلندمدت، ایران باید به سمت خودکفایی در تولید نهادههای دامی حرکت کند. افزایش سطح زیر کشت ذرت و سویا، بهبود بهرهوری و استفاده از فناوریهای نوین، میتواند وابستگی به واردات را کاهش دهد و صنعت مرغداری را در برابر شوکهای خارجی مقاومتر سازد.
نقش مجلس در نظارت بر اجرای بودجه و حمایت از تولیدکنندگان
مجلس شورای اسلامی نقش مهمی در نظارت بر اجرای بودجه و حمایت از تولیدکنندگان دارد. نمایندگان میتوانند با طرح سوال و تذکر، عملکرد وزارت جهاد کشاورزی را زیر ذرهبین ببرند و خواستار پاسخگویی شوند. همچنین، مجلس میتواند با تصویب قوانین حمایتی، به بهبود وضعیت تولیدکنندگان کمک کند. اختصاص منابع کافی به بخش کشاورزی، تسهیل واردات نهادهها و کاهش بروکراسی اداری، از جمله اقداماتی است که میتواند مؤثر باشد. نظارت بر هزینه کرد منابع و جلوگیری از فساد در توزیع نهادهها نیز از وظایف مهم مجلس است. اگر منابع به درستی هزینه شود و به دست تولیدکنندگان واقعی برسد، میتوان امیدوار بود که بحرانها کاهش یابد.