آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
سایه یک حمله نظامی جدید بر فراز ایران سنگینتر از همیشه شده است. والاستریت ژورنال در گزارشی تکاندهنده به نقل از چند منبع آگاه فاش کرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در حال بررسی یک حمله نظامی محدود اولیه به ایران است تا تهران را مجبور به پذیرش خواستههای واشنگتن کند. این گزارش حاکی از آن است که حمله مدنظر ترامپ با هدف فشار طراحی شده و قرار است به گونهای باشد که واکنش شدید ایران را در پی نداشته باشد. هدف، وادار کردن ایران به تسلیم در برابر خواستههای آمریکا از طریق یک ضربه محدود و حسابشده است. منابع والاستریت ژورنال گفتهاند که در صورت تصویب این طرح، حمله ظرف چند روز آینده انجام خواهد شد و چند پایگاه نظامی یا ساختمان دولتی در ایران هدف قرار خواهند گرفت. انتخاب دقیق اهداف، نشاندهنده دقت و محاسبه در این طرح است.
اما این پایان ماجرا نیست. این منابع هشدار دادهاند که اگر تهران از پذیرش شرایط آمریکا خودداری کند، مرحله دوم حمله با هدف سرنگونی حکومت انجام خواهد شد. این یک تهدید جدی و بیسابقه است. این گزارش در حالی منتشر میشود که تنشها میان ایران و آمریکا در هفتههای اخیر به شدت افزایش یافته و مذاکرات هستهای به نتیجه نرسیده است. به نظر میرسد که واشنگتن صبر خود را از دست داده و به دنبال راهحل نظامی است. واکنش ایران به این تهدید چه خواهد بود؟ آیا تهران زیر بار فشار کوتاه میآید یا مقاومت کرده و تنش را به سطح جدیدی میکشاند؟ جهان در انتظار پاسخ این پرسشهاست.
بررسی استراتژی «حمله محدود» و اهداف آن
استراتژی «حمله محدود» یک تاکتیک کلاسیک در جنگهای مدرن است. هدف از این نوع حمله، نه اشغال یک کشور یا سرنگونی یک حکومت، بلکه اعمال فشار برای تغییر رفتار و وادار کردن به تسلیم است. در این طرح، آمریکا قصد دارد با زدن چند ضربه دقیق و حسابشده به تأسیسات نظامی و دولتی ایران، به تهران بفهماند که گزینه نظامی روی میز است و در صورت عدم پذیرش خواستهها، حملات گستردهتر خواهد شد. انتخاب اهداف (پایگاههای نظامی و ساختمانهای دولتی) نشان میدهد که آمریکا به دنبال ایجاد خسارتهای نظامی و سیاسی است، نه تلفات انسانی گسترده. هدف، ایجاد فشار روانی و سیاسی است.
خطر واکنش جمهوری اسلامی و آغاز یک جنگ فراگیر
خطر اصلی این طرح، واکنش غیرقابل پیشبینی ایران است. اگر ایران به این حمله پاسخ دهد و تنش را تشدید کند، ممکن است جنگ به سرعت از کنترل خارج شده و به یک جنگ فراگیر در منطقه تبدیل شود. ایران توانایی پاسخگویی به این حمله را از طرق مختلف دارد. از جمله میتوان به حملات موشکی به پایگاههای آمریکا در منطقه، حملات پهپادی، و اقدامات نیروهای نیابتی در عراق، سوریه، یمن و لبنان اشاره کرد. آمریکا باید این خطر را به دقت محاسبه کند. اگر ایران پاسخ دهد، طرحریزان این حمله ممکن است به هدف خود (فشار و تسلیم) نرسند و با یک جنگ گسترده مواجه شوند.
تهدید به «سرنگونی حکومت» در مرحله دوم
تهدید به سرنگونی حکومت در مرحله دوم، یک تهدید بسیار جدی و بیسابقه است. این نشان میدهد که واشنگتن برای رسیدن به اهداف خود، حاضر است به هر کاری دست بزند. اما سرنگونی حکومت ایران کار آسانی نیست. ایران کشوری بزرگ با ساختارهای سیاسی و امنیتی مستحکم است. چنین اقدامی نیازمند یک جنگ گسترده و اشغال نظامی است که هزینههای انسانی و مالی سرسامآوری برای آمریکا خواهد داشت. به نظر میرسد که این تهدید بیش از آنکه یک طرح عملیاتی باشد، یک ابزار روانی برای افزایش فشار بر ایران است.
واکنش احتمالی ایران و سناریوهای پیش رو
ایران با چند سناریو مواجه است.
- سناریوی نخست، مقاومت و پاسخ به حمله. در این صورت، جنگ گستردهای آغاز میشود که سرنوشت منطقه را برای سالها رقم خواهد زد.
- سناریوی دوم، پذیرش خواستههای آمریکا. این سناریو برای ایران بسیار دشوار است، زیرا به معنای عقبنشینی از مواضع اصولی خود و پذیرش شرایطی است که ممکن است منافع ملی را به خطر بیندازد.
- سناریوی سوم، مذاکره و دیپلماسی فشرده در ساعات و روزهای باقیمانده. ایران میتواند با استفاده از فرصت باقیمانده، از طریق کانالهای دیپلماتیک با آمریکا وارد مذاکره شده و از وقوع جنگ جلوگیری کند.
نقش جامعه بینالمللی و آینده تحولات
جامعه بینالمللی باید برای جلوگیری از وقوع یک جنگ جدید در خاورمیانه وارد عمل شود. سازمان ملل، اتحادیه اروپا، روسیه و چین میتوانند با میانجیگری و فشار بر دو طرف، از تشدید تنش جلوگیری کنند. آینده تحولات به تصمیمات و واکنشهای دو طرف در ساعات و روزهای آینده بستگی دارد. جهان در انتظار یک تصمیم سرنوشتساز است.