آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
فضای مجازی این روزها شاهد انتشار تصاویری جنجالی و پرحاشیه است. تصاویری که ادعا میشود مربوط به مراسم عروسی مهرانه مهینترابی، بازیگر ۶۹ ساله سینما و تلویزیون ایران، است. در این تصاویر، مهرانه مهینترابی در کنار داماد و چهرههای شناختهشدهای مانند مهراوه شریفینیا، آزیتا حاجیان و سحر دولتشاهی دیده میشود. اما این تصاویر هرچه بود، واقعی نبود. بررسیهای دقیقتر نشان داد که این تصاویر با استفاده از هوش مصنوعی ساخته شدهاند و هیچگونه صحت و واقعیتی ندارند. ظهور هوش مصنوعی و توانایی آن در خلق تصاویر ساختگی با کیفیت بالا، بسیاری از کاربران را به شک انداخته بود. نکته جالب توجه و خندهدار این ماجرا، بحث کاربران در مورد چهره همسر مهرانه مهینترابی بود. برخی کاربران مدعی شدهاند که چهره این داماد، ترکیبی از چهرههای محمد نادری (بازیگر)، بیژن امکانیان (بازیگر) و سیلوستر استالونه (بازیگر مشهور هالیوودی) است!
این اظهارنظرها، خود بر جذابیت ماجرا افزوده است. با انتشار تصاویر بیشتر و بررسی دقیقتر توسط کاربران، مشخص شد که این تصاویر جعلی هستند و توسط هوش مصنوعی خلق شدهاند. این ماجرا بار دیگر قدرت و در عین حال خطرات هوش مصنوعی در خلق محتوای جعلی و گمراهکننده را به نمایش گذاشت. مهرانه مهینترابی، بازیگر پیشکسوت سینما و تلویزیون، تاکنون واکنشی به این ماجرا نشان نداده است. اما انتظار میرود که او نیز این تصاویر را تکذیب کند. این ماجرا، زنگ خطری برای کاربران فضای مجازی است که هر تصویری را باور نکنند و قبل از انتشار، از صحت آن اطمینان حاصل نمایند.
قدرت هوش مصنوعی در خلق تصاویر جعلی
هوش مصنوعی در سالهای اخیر پیشرفت چشمگیری در زمینه خلق تصاویر داشته است. ابزارهایی مانند Midjourney، DALL-E و Stable Diffusion قادر به تولید تصاویری با کیفیت بسیار بالا و باورپذیر هستند. این ابزارها میتوانند چهره افراد مشهور را در موقعیتهای مختلف (مانند مراسم عروسی) قرار دهند و تصاویری خلق کنند که تشخیص آنها از تصاویر واقعی برای کاربران عادی بسیار دشوار است. قدرت هوش مصنوعی در خلق چنین تصاویری، یک تیغ دو لبه است. از یک سو، میتوان از آن برای خلق آثار هنری جذاب استفاده کرد. از سوی دیگر، میتوان از آن برای انتشار شایعات، گمراهسازی کاربران و ایجاد جنجالهای بیاساس بهره برد.
خطرات تصاویر جعلی برای افراد مشهور
تصاویر جعلی میتوانند آسیبهای جدی به افراد مشهور وارد کنند. این تصاویر میتوانند باعث ایجاد شایعات نادرست در مورد زندگی شخصی آنها شوند و به اعتبار و شهرت آنها لطمه بزنند. در این مورد خاص، انتشار تصاویر جعلی از مراسم عروسی مهرانه مهینترابی، میتوانست باعث ایجاد دردسر برای او و خانوادهاش شود. کاربران ممکن است این تصاویر را باور کنند و درباره زندگی شخصی او قضاوت کنند. خوشبختانه، با هوشیاری کاربران و بررسی دقیق، جعلی بودن این تصاویر مشخص شد. اما این همیشه اتفاق نمیافتد.
واکنش کاربران و نقش آنها در کشف حقیقت
واکنش کاربران در این ماجرا بسیار جالب و قابل تأمل بود. برخی کاربران با دقت در جزئیات تصاویر، به جعلی بودن آنها پی بردند و دیگران را نیز آگاه کردند. بحث در مورد چهره داماد و شباهت آن به چند بازیگر، نشاندهنده هوشیاری و خلاقیت کاربران بود. این تعامل و هوشیاری جمعی، به کشف حقیقت کمک کرد. این ماجرا نشان میدهد که در عصر هوش مصنوعی، سواد رسانهای و توانایی تشخیص محتوای جعلی از واقعی، یک مهارت حیاتی است.
محور چهارم: تحلیل نقش رسانهها در اطلاعرسانی و آگاهسازی
رسانهها نیز در این ماجرا نقش مهمی ایفا کردند. آنها با انتشار این خبر و اشاره به جعلی بودن تصاویر، به آگاهسازی مخاطبان کمک کردند. رسانهها باید در پوشش چنین اخباری دقت لازم را داشته باشند و از انتشار تصاویر تأیید نشده خودداری کنند. همچنین، باید مخاطبان را نسبت به خطرات هوش مصنوعی و تصاویر جعلی آگاه کنند.
آینده و ضرورت سواد رسانهای
با پیشرفت روزافزون هوش مصنوعی، تشخیص تصاویر واقعی از جعلی روزبهروز دشوارتر خواهد شد. بنابراین، ضرورت دارد که سواد رسانهای در جامعه ارتقا یابد. کاربران باید یاد بگیرند که چگونه تصاویر را بررسی کرده و نشانههای جعلی بودن آنها را تشخیص دهند. همچنین، باید به منابع معتبر اعتماد کنند و از انتشار تصاویر مشکوک خودداری نمایند. رسانهها و نهادهای آموزشی نیز باید در این زمینه نقش فعالی ایفا کنند و با برگزاری کارگاهها و انتشار مطالب آموزشی، به افزایش آگاهی عمومی کمک کنند.