آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
تحولات دیپلماتیک و نظامی پیرامون ایران در ۲۴ ساعت گذشته، چهرهای تازه به خود گرفته است. از یک سو، سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در گفتوگو با شبکه سیبیاس آمریکا از احتمال دیدار با استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ، در روز پنجشنبه در ژنو خبر داد. از سوی دیگر، تحلیلهای جدید از مصاحبه ویتکاف با فاکسنیوز، تصویری دقیقتر از خطوط قرمز آمریکا ارائه میدهد. اریک بروئر، مدیر ارشد سابق در شورای امنیت ملی آمریکا، در تحلیل خود از مصاحبه ویتکاف نوشت که فرستاده ویژه ترامپ تنها به دو خط قرمز اشاره کرده است: توقف غنیسازی و واگذاری مواد هستهای (احتمالاً اورانیوم ۶۰٪). نکته مهم این است که ویتکاف هیچ اشارهای به موشکها یا نیروهای نیابتی نکرده است. عراقچی در گفتوگو با سیبیاس تأکید کرد که راهحل دیپلماتیک با واشنگتن همچنان در دسترس و ممکن است. او گفت که پیشنهادات خود را درباره غنیسازی با طرف آمریکایی مبادله کردهاند و میتوان به راهحلی درباره این موضوع رسید.
وزیر خارجه ایران با قاطعیت گفت که فناوری غنیسازی را خودمان توسعه دادهایم و این برای ما مایه افتخار است و نمیتوانیم از آن چشمپوشی کنیم. او همچنین تأکید کرد که موشکهای ایران قادر بودند اهدافی در اسرائیل را هدف قرار دهند و اسرائیل درخواست آتشبس بدون قید و شرط کرد. عراقچی در پاسخ به سوالی درباره احتمال حمله آمریکا، هشدار داد که موشکهای ایران به خاک آمریکا نمیرسد، اما در صورت حمله، پایگاههای آمریکا در منطقه را هدف قرار خواهیم داد. در همین حال، باراک راوید، خبرنگار آکسیوس، فاش کرد که سناتور لیندسی گراهام به او گفته است که چند نفر از اطرافیان ترامپ به او توصیه میکنند ایران را بمباران نکند، اما گراهام از ترامپ خواسته این توصیهها را نادیده بگیرد و حمله را انجام دهد. یک مقام ارشد آمریکایی نیز به آکسیوس تأیید کرد که مذاکرات با ایران روز پنجشنبه در ژنو برگزار خواهد شد.
اظهارات عراقچی و خطوط قرمز ایران
عراقچی در این گفتوگو، مواضع اصولی ایران را به صراحت اعلام کرد. او تأکید کرد که فناوری غنیسازی یک دستاورد ملی است و ایران نمیتواند از آن چشمپوشی کند. این بدان معناست که هر توافقی باید حق غنیسازی ایران را به رسمیت بشناسد. همچنین، عراقچی به وضوح گفت که موشکها و توانمندیهای دفاعی ایران قابل مذاکره نیستند. او با افتخار به توانایی موشکی ایران در هدف قرار دادن اهداف در اسرائیل اشاره کرد و گفت که اسرائیل در جنگ اخیر درخواست آتشبس بدون قید و شرط کرد. این مواضع نشان میدهد که ایران با قدرت پای میز مذاکره نشسته است و آماده است تا از حقوق خود دفاع کند.
خطوط قرمز آمریکا از زبان ویتکاف
تحلیل اریک بروئر از مصاحبه ویتکاف، تصویری دقیق از مواضع آمریکا ارائه میدهد. ویتکاف تنها به دو خط قرمز اشاره کرده است: توقف غنیسازی و واگذاری مواد هستهای. این یعنی آمریکا احتمالاً حاضر است از بحث درباره موشکها و نیروهای نیابتی صرفنظر کند. اگر این تحلیل درست باشد، ایران میتواند با پیشنهاد تعلیق موقت غنیسازی، وارد توافق شود و از بحث درباره موشکها و نیروهای نیابتی خارج شود. این یک نقطه مشترک برای مذاکره است. با این حال، ویتکاف گفته است که ایران باید غنیسازی را متوقف نگه دارد تا زمانی که بتواند ثابت کند «میتواند رفتار مناسبی داشته باشد». این یعنی توقف غنیسازی لزوماً دائمی نیست و میتواند پس از مدتی از سر گرفته شود.
هشدار عراقچی درباره پاسخ به حمله نظامی
عراقچی با هشدار درباره پاسخ به حمله نظامی، یک پیام بازدارنده قوی به آمریکا مخابره کرد. او گفت که موشکهای ایران به خاک آمریکا نمیرسد، اما پایگاههای آمریکا در منطقه را هدف قرار خواهیم داد. این یک تهدید جدی است. آمریکا در منطقه پایگاههای نظامی متعددی دارد که در صورت حمله، در تیررس موشکهای ایران قرار خواهند گرفت. این میتواند یک عامل بازدارنده قوی باشد. عراقچی همچنین به توانایی ایران در دفاع از خود در جنگ قبلی اشاره کرد و گفت که در موقعیت قوی برای دفاع از خود هستیم.
نقش سناتور گراهام و توصیههای متضاد به ترامپ
افشاگری باراک راوید نشان میدهد که در داخل آمریکا نیز بر سر حمله به ایران اختلاف نظر وجود دارد. چند نفر از اطرافیان ترامپ به او توصیه میکنند ایران را بمباران نکند، اما گراهام از ترامپ خواسته این توصیهها را نادیده بگیرد. این نشان میدهد که ترامپ با توصیههای متضادی روبرو است و باید تصمیم سختی بگیرد. این اختلاف نظر میتواند به نفع ایران باشد و احتمال حمله را کاهش دهد. گراهام یکی از تندروترین سناتورها در قبال ایران است و همواره خواستار اقدام نظامی علیه ایران بوده است.
چشمانداز مذاکرات پنجشنبه در ژنو
با توجه به اظهارات دو طرف، به نظر میرسد که مذاکرات پنجشنبه در ژنو میتواند یک گام مهم به سوی توافق باشد. عراقچی ابراز امیدواری کرده که راهحل دیپلماتیک همچنان در دسترس است و آمریکا نیز تأیید کرده که مذاکرات برگزار خواهد شد. موضوع اصلی مذاکرات، احتمالاً غنیسازی خواهد بود. ایران پیشنهاداتی در این زمینه ارائه کرده و آمریکا نیز خطوط قرمز خود را مشخص کرده است. اگر دو طرف بتوانند بر سر یک فرمول توافق کنند، شاید بتوان از یک جنگ بزرگ جلوگیری کرد. با این حال، تهدیدات نظامی همچنان در پسزمینه وجود دارد و هر لحظه ممکن است تنشها افزایش یابد. همه چشمها به ژنو دوخته شده است.