آسیانیوز ایران؛ سرویس فرهنگی هنری:
کمال تبریزی به عنوان یکی از کارگردانان پرورشیافته در سالهای بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، مسیر متفاوتی را از همکارانش طی کرده و موفق شده فیلمها و سریالهای متفاوتی در ژانرهای مختلف سینمایی تولید کند. منتقدان ایرانی کمال تبریزی را به عنوان فیلمسازی میشناسند که همیشه در مرز خطوط قرمز حرکت کرده و با انتخاب سوژههای جنجالی توانسته مخاطبان زیادی را به سالنهای سینما بکشاند. شاید مهمترین فیلم تبریزی یعنی «مارمولک» معرف خوبی برای شخصیت او باشد. حالا تبریزی با سریال «بیعاطفه» به شبکه نمایش خانگی آمده است. این سریال درام ایرانی محصول سال ۱۴۰۴ است. «بیعاطفه» به کارگردانی کمال تبریزی، نویسندگی امیرعباس پیام و تهیهکنندگی جمعی از تهیهکنندگان سینما ساخته شده است. بازیگران این سریال عبارتند از: رضا کیانیان، حامد بهداد، مریلا زارعی، بهاره افشاری، فرید سجادی حسینی، دانیال خیرخواه و مهتاب ثروتی.
در خلاصه داستان این سریال آمده است: «بیعاطفه که باشی، هیچی واسه از دست دادن نداری...» این جمله کوتاه، نوید یک درام عاطفی و پرتنش را میدهد که احتمالاً حول محور از دست دادن، خیانت و بیاعتنایی عاطفی میچرخد. رضا کیانیان و مریلا زارعی به عنوان بازیگران نقشهای اصلی این سریال، دو چهره شناخته شده و پرافتخار سینمای ایران هستند. کیانیان با سابقه درخشان در فیلمهایی مانند «آژانس شیشهای» و زارعی با دو سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن، ترکیب قدرتمندی را ساختهاند. تنوع آثار تبریزی حیرتانگیز است؛ او تقریباً در همه ژانرهایی که در ایران امکانش بوده فیلم ساخته است؛ از کمدی و ملودرام گرفته تا تاریخی و فانتزی. نقطه مشترک تمام این آثار، کیفیت استاندارد آنها بوده است. در این گزارش، ضمن معرفی سریال «بیعاطفه»، به بررسی کارنامه کمال تبریزی، معرفی بازیگران و تحلیل نخستین قسمتهای این سریال میپردازیم.
کمال تبریزی؛ کارگردانی در مرز خطوط قرمز
کمال تبریزی یکی از متنوعترین کارگردانان سینمای ایران است. او در ژانرهای مختلفی فیلم ساخته است؛ از «دوران سرکشی» (درام اجتماعی) گرفته تا «مارمولک» (کمدی)، از «قاعده تصادف» (ملودرام عاشقانه) تا «درباره الی» (درام معمایی) و از «فرش باد» (فانتزی) تا «سگ کشی» (درام تلخ). این تنوع ژانری، نشان از توانایی بالای او در تسلط بر ابزار فیلمسازی دارد. نقطه قوت اصلی تبریزی، انتخاب سوژههای جنجالی و بعضاً حساسیتبرانگیز است. او در «مارمولک» جرأت کرد یک روحانی را به عنوان کاراکتر اصلی یک کمدی قرار دهد؛ در «دوران سرکشی» به موضوع دختران بیسرپرست و بدسرپرست پرداخت که در زمان خود جنجالهای زیادی ایجاد کرد. اما با وجود حساسیت سوژهها، تبریزی همیشه توانسته کیفیت آثارش را حفظ کند. با «بیعاطفه»، تبریزی وارد حوزه سریالهای عاطفی شده است. از دو قسمت پخش شده، به نظر میرسد این سریال روایتی از روابط پیچیده انسانی، خیانت و بیاعتنایی عاطفی باشد. اگر تبریزی بتواند همان امضای خود را (ترکیب درام اجتماعی با طنز تلخ) در این سریال حفظ کند، «بیعاطفه» میتواند یکی از آثار موفق این روزهای شبکه نمایش خانگی باشد.
رضا کیانیان؛ از آژانس شیشهای تا بیعاطفه
رضا کیانیان (متولد ۲۹ خرداد ۱۳۳۰) یکی از باتجربهترین و تواناترین بازیگران نسل خود است. او فعالیت هنری را از ۱۵ سالگی در گروه تئاتر برادرش آغاز کرد و سپس در سال ۱۳۵۵ از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران در رشته تئاتر فارغالتحصیل شد. نکته جالب توجه این است که کیانیان مدتی در کنار دروس معمول مدرسه، در حوزه علمیه مشهد نیز فقه و اصول خوانده است. کیانیان با بازی در فیلم «آژانس شیشهای» (ساخته ابراهیم حاتمیکیا) در نقش «سلحشور» به شهرت فراوان رسید و اوج موفقیت خود را تجربه کرد. او علاوه بر بازیگری، در نویسندگی، عکاسی و مجسمهسازی نیز فعال است و کتابهای «این مردم نازنین»، «بازیگری در قاب» و «تحلیل بازیگری» را به رشته تحریر درآورده است. در سریال «بیعاطفه»، کیانیان نقش اصلی را بر عهده دارد. با توجه به کارنامه درخشان او در نقشهای متفاوت (از کمدی در «پاتال و آرزوهای کوچک» تا درام در «ماهیها عاشق میشوند» و «فرش باد»)، انتظار میرود که او یکی از بهترین اجراهای خود را در این سریال ارائه دهد. دو قسمت اول نشان میدهد که کاراکتر کیانیان، مردی میانسال و احتمالاً دچار بحرانهای عاطفی و خانوادگی است.
مریلا زارعی؛ پرافتخارترین بازیگر سریال
مریلا زارعی (متولد ۲۵ فروردین ۱۳۵۳) یکی از پرافتخارترین بازیگران زن سینمای ایران است. او دو سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن برای فیلمهای «زیر سقف دودی» و «شیار ۱۴۳» و یک سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن برای فیلم «سربازهای جمعه» در کارنامه دارد. این افتخارات، او را در ردیف برترینهای سینمای ایران قرار داده است. زارعی فعالیت حرفهای خود را در سن ۲۱ سالگی با سریال «کارآگاه» آغاز کرد، اما بازی در فیلم «دو زن» (۱۳۷۷) ساخته اصغر فرهادی بود که او را به شهرت رساند. حضور در فیلمهای کارگردانان بزرگی مانند فرهادی، حاتمیکیا، پوران درخشنده، حسن فتحی و مسعود کیمیایی، باعث شده تا زارعی تواناییهای خود را در نقشهای متنوع به اثبات برساند. در «بیعاطفه»، زارعی در نقش مقابل رضا کیانیان قرار گرفته است. با توجه به حساسیت بالای زارعی در انتخاب نقش، میتوان حدس زد که کاراکتر او نیز از عمق و پیچیدگی بالایی برخوردار است. دو قسمت اول نشان میدهد که احتمالاً زارعی نقش زنی را بازی میکند که درگیر یک رابطه عاطفی پیچیده (احتمالاً عاشقانه ممنوعه یا خیانتی در کار است) با کاراکتر کیانیان میشود.
خلاصه داستان و فضای سریال (بر اساس قسمت های اول)
از سریال «بیعاطفه» تاکنون تنها دو قسمت منتشر شده است و قضاوت نهایی درباره آن زود است. اما بر اساس این دو قسمت، میتوان حدس زد که داستان حول محور روابط عاطفی پیچیده و خیانت میچرخد. جمله خلاصه داستان («بیعاطفه که باشی، هیچی واسه از دست دادن نداری») نشان میدهد که احتمالاً کاراکتر اصلی مردی است که در زندگی خود عاطفه را کنار گذاشته و حالا با پیامدهای این تصمیم روبرو میشود. فضای سریال، دراماتیک و نسبتاً تلخ است. از نظر بصری، تبریزی سعی کرده با استفاده از رنگهای سرد و میزانسنهای بسته، حس تنهایی و بیاعتنایی عاطفی را به مخاطب منتقل کند. موسیقی متن نیز که هنوز به طور کامل معرفی نشده، در صحنههای کلیدی به خوبی عمل کرده و به ایجاد تعلیق و احساسات کمک کرده است. نقطه قوت سریال تا اینجا، بازی روان و باورپذیر رضا کیانیان و مریلا زارعی است. حامد بهداد نیز در نقش مکمل، توانسته توجهات را جلب کند. از نقاط ضعف احتمالی، میتوان به ریتم کند روایت (که شاید در قسمتهای بعدی جبران شود) و دیالوگنویسی بعضاً تکراری اشاره کرد. در مجموع، «بیعاطفه» پتانسیل تبدیل شدن به یکی از سریالهای موفق شبکه نمایش خانگی را دارد، اما باید منتظر ماند و دید آیا تبریزی موفق میشود موفقیتهای قبلی خود (مانند «دوران سرکشی» و «شهریار») را تکرار کند یا این سریال در آثار نسبتاً ضعیف او قرار میگیرد.
جایگاه سریال در شبکه نمایش خانگی و انتظارات مخاطبان
شبکه نمایش خانگی ایران در سالهای اخیر به یکی از رقابتیترین فضاهای تولید محتوا تبدیل شده است. پلتفرمهای مختلف هر کدام با جذب کارگردانان و بازیگران مطرح، سهم خود را از بازار افزایش میدهند. حضور کمال تبریزی در پلتفرم شبکه خانگی یک موفقیت بزرگ برای این پلتفرم محسوب میشود. مخاطبان سریالهای خانگی معمولاً انتظار چند چیز را دارند: کیفیت سینمایی (از نظر فیلمبرداری، تدوین و صداگذاری)، بازیگری قوی، داستان جذاب و غیرقابل پیشبینی، و در نهایت، جسارت در پرداختن به موضوعات حساس. تبریزی در کارنامه خود ثابت کرده که توانایی تأمین تمام این نیازها را دارد. سؤال این است که آیا «بیعاطفه» نیز خواهد توانست این انتظارات را برآورده کند؟ علاوه بر کیانیان و زارعی، حضور بازیگرانی چون حامد بهداد، بهاره افشاری، فرید سجادی حسینی و مهتاب ثروتی، لایههای بیشتری به سریال اضافه میکند. این بازیگران هر کدام طرفداران پروپاقرص خود را دارند و میتوانند به افزایش مخاطبان سریال کمک کنند. در رقابت با سریالهای دیگری که همزمان در حال پخش هستند، «بیعاطفه» شانس خوبی برای صدرنشینی دارد، به شرطی که ریتم کند داستان در قسمتهای آینده جبران شود و غافلگیریهای لازم برای مخاطب ایجاد گردد.