آسیانیوز ایران؛ سرویس فرهنگی هنری:
شکیرا، خواننده مشهور کلمبیایی و نماد همیشگی جامهای جهانی، بار دیگر با فیفا همکاری کرد. او امروز (شنبه ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵) با انتشار ویدئویی در اینستاگرام خود، از آهنگ رسمی جام جهانی ۲۰۲۶ با نام «دای دای» رونمایی کرد. این هنرمند ۴۹ ساله در این اثر که به دو زبان «انگلیسی و اسپانیایی» اجرا شده، با «بورنا بوی»، خواننده ۳۳ ساله نیجریهای، همکاری کرده است. نسخه کامل این آهنگ در تاریخ «۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۵» (۱۴ مه ۲۰۲۶) منتشر خواهد شد.
شکیرا در ویدئوی کوتاه معرفی، با لباسی الهام گرفته از پرچم کشورهای میزبان (آمریکا، کانادا، مکزیک) دیده میشود و عبارت «به زودی با هم میرقصیم» را در توصیف آهنگ به کار برده است. این ستاره پاپ، چهارمین حضور خود در جام جهانی فوتبال را تجربه میکند. پیش از این، او با آهنگ «بدن دروغ نمیگوید» (Hips Don't Lie) در اختتامیه جام جهانی ۲۰۰۶ آلمان، آهنگ رسمی «واکا واکا» (Waka Waka) در جام جهانی ۲۰۱۰ آفریقای جنوبی و آهنگ «لا لا لا» (La La La) در اختتامیه جام جهانی ۲۰۱۴ برزیل، حضور داشت. آهنگ «واکا واکا» که به یکی از نمادینترین آهنگهای تاریخ جام جهانی تبدیل شد، بیش از ۲ میلیارد بازدید در یوتیوب دارد و رکورد پربازدیدترین ویدیوی جام جهانی را در اختیار دارد. انتظار میرود «دای دای» نیز به همین موفقیت دست یابد.
همکاری شکیرا با بورنا بوی (خواننده مشهور آهنگ «یه») یک ترکیب هوشمندانه است. بورنا بوی که سبک «آفروبیتس» (تلفیقی از موسیقی غرب آفریقا، جاز و فانک) را نمایندگی میکند، محبوبیت زیادی در میان نسل جوان (به ویژه در آفریقا و اروپا) دارد. این همکاری میتواند آهنگ را به یک موفقیت جهانی تبدیل کند. جام جهانی ۲۰۲۶ برای اولین بار با حضور ۴۸ تیم (به جای ۳۲ تیم) برگزار میشود و میزبانان مشترک آن (ایالات متحده، مکزیک و کانادا) هستند. فینال در ورزشگاه مترلایف (نیوجرسی) برگزار خواهد شد. آهنگ شکیرا و بورنا بوی قرار است روحیه جشن و شادی را به این تورنمنت بزرگ تزریق کند. در این گزارش، ضمن مرور تاریخچه حضور شکیرا در جامهای جهانی، به تحلیل سبک موسیقیایی آهنگ «دای دای»، تأثیر آن بر موفقیت تجاری فیفا، و مقایسه با آهنگهای قبلی شکیرا (واکا واکا، لا لا لا و بدن دروغ نمیگوید) میپردازیم.
تاریخچه حضور شکیرا در جام جهانی (۲۰۰۶ تا ۲۰۲۶)
شکیرا (متولد ۱۹۷۷) یکی از پرفروشترین هنرمندان جهان (بیش از ۸۰ میلیون آلبوم) و نماد غیررسمی موسیقی جام جهانی است. چهار حضور او:
- ۲۰۰۶ آلمان (آهنگ «بدن دروغ نمیگوید»): شکیرا این آهنگ را در مراسم اختتامیه جام جهانی (همراه با وایکلف ژان) اجرا کرد. خود آهنگ (که قبلاً در آلبوم او به نام «تعمیر دهان» منتشر شده بود) به دلیل ریتم لاتین و رقص شکم، به سرعت در سراسر جهان محبوب شد. اگرچه آهنگ رسمی جام جهانی ۲۰۰۶ «Celebrate the Day» توسط هربرت گرونمیر بود، اما «Hips Don't Lie» به عنوان «آهنگ غیررسمی» این تورنمنت شناخته شد.
- ۲۰۱۰ آفریقای جنوبی («واکا واکا – این زمان برای آفریقاست»): این آهنگ با همکاری گروه Freshlyground آفریقای جنوبی ساخته شد. «واکا واکا» به یکی از پربینندهترین ویدیوهای تاریخ یوتیوب (۲.۳ میلیارد بازدید) تبدیل شد و شکیرا را برای همیشه با جام جهانی گره زد. این آهنگ الهام گرفته از موسیقی سنتی کامرونی (با ریتم «ماکوسا») است.
- ۲۰۱۴ برزیل («لا لا لا»): شکیرا این آهنگ را در مراسم اختتامیه جام جهانی برزیل اجرا کرد. اگرچه «لا لا لا» به اندازه «واکا واکا» موفق نبود (۷۸۰ میلیون بازدید)، اما همچنان یکی از آهنگهای به یاد ماندنی این تورنمنت است. نکته جالب: همزمان با اجرای شکیرا، درگیری شدیدی بین هواداران آرژانتین و آلمان در ورزشگاه رخ داد.
- ۲۰۲۶ آمریکا، مکزیک، کانادا («دای دای»): چهارمین حضور. این بار شکیرا با بورنا بوی (خواننده نیجریهای) همکاری کرده است تا پلی بین قاره آمریکا و آفریقا بزند. انتظار میرود این آهنگ به دلیل ترکیب سبک لاتین و آفروبیتس، از «واکا واکا» هم موفقتر باشد.
تحلیل موسیقایی «دای دای» (سبک، همکاری با بورنا بوی و تأثیر آن)
بر اساس ویدئوی ۳۰ ثانیهای که شکیرا منتشر کرده است، «دای دای» یک آهنگ شاد و رقصپذیر با تمپوی بالا (حدود ۱۲۸ BPM) است. سه ویژگی اصلی:
۱. ریتم آفروبیتس
بورنا بوی که سبک «آفروبیتس» (تلفیقی از موسیقی غرب آفریقا، جاز و فانک) را نمایندگی میکند، ضربات طبلهای الکترونیک و باسلاین های جذاب را به آهنگ اضافه کرده است. این سبک در سالهای اخیر به شدت محبوب شده (مثل آهنگ «یه» از بورنا بوی با ۱ میلیارد بازدید).
۲. ریتم لاتین
شکیرا با گیتار اسپانیایی و بخشهای آوازی اسپانیایی، طعم لاتین را حفظ کرده است. ترکیب این دو سبک (آفروبیتس + لاتین) یک نوآوری است که در جامهای جهانی قبلی دیده نشده بود.
3. تأثیر تجاری
با توجه به اینکه جام جهانی ۲۰۲۶ در آمریکای شمالی برگزار میشود (جایی که جامعه لاتین تبار بسیار بزرگی دارد)، و همچنین آفریقا (با حضور تیمهایی مثل نیجریه، سنگال، مراکش)، همکاری شکیرا و بورنا بوی هوشمندانه است. پیشبینی میشود «دای دای» به صدر چارتهای جهانی راه یابد و رکورد «واکا واکا» را بشکند.
مقایسه آهنگ «دای دای» با آهنگهای قبلی جام جهانی (۲۰۲۲، ۲۰۱۸)
آهنگ رسمی جام جهانی ۲۰۲۲ قطر، «هیا هیا» (Better Together) توسط داوید گتا و مالوما بود (که نتوانست انتظارات را برآورده کند و تنها ۲۵۰ میلیون بازدید یوتیوب داشت). آهنگ جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه، «Colors» توسط جیسون درولو و مالوما بود که به موفقیت متوسطی دست یافت (۵۵۰ میلیون بازدید). در مقابل، «واکا واکا» (۲۰۱۰) با ۲.۳ میلیارد بازدید و «وایو لا ویوا» (توسط ریکی مارتین در ۱۹۹۸) با ۱.۱ میلیارد بازدید، پربینندهترین آهنگهای تاریخ جام جهانی هستند. چرا آهنگهای اخیر موفق نبودند؟
- دلیل اول: عدم ارتباط عاطفی. آهنگهای ۲۰۱۸ و ۲۰۲۲ صرفاً پاپ معمولی بودند و تعلق به فرهنگ کشور میزبان نداشتند. در حالی که «واکا واکا» به موسیقی سنتی آفریقا اشاره داشت و رنگ و بوی آفریقای جنوبی را تداعی میکرد.
- دلیل دوم: نبود یک ستاره ماندگار. جیسون درولو و مالوما محبوب هستند، اما شکیرا یک «نماد فرهنگی» است که سه نسل با او خاطره دارند.
- دلیل سوم: ریتم رقص. «دای دای» بر اساس ویدئوی کوتاه، ریتم رقصپذیری دارد که برای چالشهای شبکههای اجتماعی (تیک تاک، اینستاگرام ریلز) مناسب است. فیفا امیدوار است که این آهنگ به یک «پدیده وایرال» تبدیل شود.
بازاریابی فیفا و نقش شکیرا در فروش بلیت و جذب مخاطب
جام جهانی ۲۰۲۶ با ۴۸ تیم و ۱۰۴ بازی، بزرگترین رویداد ورزشی تاریخ است (حتی بزرگتر از المپیک). فیفا انتظار دارد فروش بلیت به ۵ میلیون عدد برسد (رکورد جدید). شکیرا و بورنا بوی نقش حیاتی در این بازاریابی دارند. ویدئوی معرفی آهنگ در اینستاگرام شکیرا (۶۰۰ میلیون فالوور) ظرف ۲ ساعت ۱۰ میلیون بازدید و ۲ میلیون لایک گرفت. فروش بلیت به سه گروه هدف تقسیم میشود: مخاطبان آمریکای شمالی (که عاشق موسیقی لاتین هستند)، مخاطبان آفریقایی (بورنا بوی را میپرستند) و مخاطبان جهانی (شکیرا را نماد شادی و جشن میشناسند). فیفا با همکاری اسپاتیفای و اپل میوزیک، پلی لیست اختصاصی «دای دای» را منتشر کرده است. علاوه بر این، چالش رقص «دای دای» در تیک تاک راهاندازی شده است. کاربران باید ۱۵ ثانیه از آهنگ را با حرکات شکیرا (که در ویدئو آموزش داده) برقصند و هشتگ #DaiDaiChallenge را بزنند. برندگان (۱۰ نفر) بلیت رایگان فینال دریافت خواهند کرد. این یک استراتژی بازاریابی هوشمندانه است.
تأثیر آهنگ بر روحیه تیمها و هواداران (اهمیت موسیقی در ورزش)
آهنگهای جام جهانی صرفاً یک ابزار بازاریابی نیستند، بلکه نقش روانشناختی مهمی دارند. در سال ۲۰۱۰، تیم ملی اسپانیا اعتراف کرد که قبل از هر بازی، آهنگ «واکا واکا» را در رختکن پخش میکردند (و در نهایت قهرمان شدند). در سال ۲۰۱۴، تیم ملی آلمان با آهنگ «لا لا لا» از شکیرا خود را برای فینال آماده کرد. به نظر میرسد «دای دای» یک آهنگ حماسی نیست، بلکه شاد و رقصپذیر است. این میتواند به کاهش استرس بازیکنان (به ویژه در پنالتیها) کمک کند. همچنین هوادارانی که آهنگ را دوست دارند، تمایل بیشتری به خرید بلیت و سفر به کشور میزبان پیدا میکنند. «دای دای» شانس بالایی برای تبدیل شدن به موفقترین آهنگ تاریخ جام جهانی دارد. ترکیب شکیرا (نماد لاتین) و بورنا بوی (نماد آفریقا) نوید یک همکاری طلایی را میدهد. فیفا باید از شکیرا تشکر کند که بار دیگر جام جهانی را نجات داد.