آسیانیوز ایران؛ سرویس فرهنگی هنری:
جواد لگزیان - جنگ جهانی دوم نه تنها خونبارترین جنگ تاریخ بشر محسوب می شود بلکه نخستین جنگی است که در آن سه ایدئولوژی سرمایه داری، کمونیستی و ناسیونالیستی افراطی با یکدیگر وارد آوردگاه جنگ گردیدند. همچنین استفاده از تکنولوژی های مخرب از دیگر خصوصیات این جنگ بی مانند بود. در این جنگ برای اولین بار از حملات اتمی، موشکی و بمبباران وسیع و گستردهٔ شهرها توسط نیروی هوایی استفاده شد و اردوگاههای مرگ تأسیس و آزمایشهای پزشکی بر روی اسیران به اجرا گذاشته شد. این اثر تلاش دارد تا به سیر نبردها و نیز فرماندهان مشهور و تسلیحات مدرن و جنایات جنگی بپردازد و اگرچه به زعم نویسنده دارای نقصان بسیاری است اما سعی شده است در بسیاری از مطالب با استفاده از تصاویر کمتر دیده شده این کمبود مرتفع گردد.
به ویژه کتاب از تأثیر این جنگ در ایران و خاطرات ایرانیان میگوید: منوچهر فرمانفرمائیان که در زمان اشغال ایران مسئول نظارت بر توزیع مواد غذایی در کرمانشاه بود در کتاب «خون و نفت» تعریف میکند: «فلنچر یکی از بیادبترین و بینزاکتترین افسران انگلیسی بود و چهرهای کریه داشت وقتی از او درخواست کرد تا مقداری از جیرهٔ مواد غذایی مردم را در اختیار وی قرار دهد و با عدم فرمانبرداری منوچهر مواجه گردید، دستور داد تا او را تحتالحفظ به همدان برده و از داخل جیپ به بیرون پرتاب نمودند.»
کتاب جنگ جهانی دوم از آغاز تا فرجام نوشته حمید عشقی را در ۱۸۰ صفحه انتشارات آرمان رشد رهسپار بازار کتاب کرده است.
ارتباط با انتشارات آرمان رشد
- واحد فروش: 09214381773
- واحد نشر: 09214381774 (پاسخگویی سریع از طریق تمام پیامرسانهای ایرانی)
تأکید بر تأثیر جنگ در ایران و خاطرات ایرانیان (امتیاز ویژه کتاب)
یکی از مهمترین و متمایزترین بخشهای این کتاب، پرداختن به «تأثیر جنگ جهانی دوم در ایران» و نقل خاطرات ایرانیان از آن دوران است. این رویکرد، کتاب را از یک اثر صرفاً تاریخی-جهانی به روایتی ملموس و قابل لمس برای خواننده ایرانی تبدیل میکند. کمتر کتابی با این حجم (۱۸۰ صفحه) توانسته چنین پیوندی میان تاریخ جهانی و تاریخ محلی ایجاد کند. نویسنده به اشغال ایران توسط متفقین (ارتش شوروی از شمال، ارتش انگلیس از جنوب) در شهریور ۱۳۲۰ اشاره میکند که منجر به سقوط رضاشاه و تبعید او به جزیره موریس شد. همچنین به قحطی بزرگ ایران در سالهای ۱۳۲۱-۱۳۲۲ میپردازد که در اثر اشغال و غارت منابع غذایی (گندم ایران توسط شوروی و انگلیس) رخ داد و به کشته شدن دهها هزار ایرانی انجامید. بخش «خاطرات ایرانیان» با تکیه بر منابع دست اول مانند کتاب «خون و نفت» از منوچهر فرمانفرمائیان، روایت تلخی از رفتار استعماری افسران انگلیسی ارائه میدهد. افسر انگلیسی به نام «فلنچر» که مسئول توزیع مواد غذایی بود، نه تنها درخواست فرمانفرمائیان برای افزایش جیره را رد میکند، بلکه دستور میدهد او را از داخل جیپ در حال حرکت به بیرون پرتاب کنند. این روایت نشاندهنده «استعمار کهن» متفقین در ایران است، که در سایه شعار «نجات جهان از فاشیسم» پنهان شده بود.
نقد و تحلیل روش روایت نویسنده
نویسنده کتاب، «حمید عشقی»، با استفاده از تصاویر کمتر دیده شده تلاش کرده است این کمبود را مرتفع سازد.» این اذعان صادقانه، اعتماد خواننده را جلب میکند. نقاط قوت کتاب عبارتند از: «ساختار منظم و گاهشمار»، «پرهیز از ورود به جزئیات خستهکننده»، «تصاویر کمتر دیده شده (که واقعاً دیده نشدهاند)»، و مهمتر از همه «پرداختن به تأثیر جنگ در ایران». در ۱۸۰ صفحه، نمیتوان انتظار یک دایرةالمعارف جامع داشت، بنابراین تمرکز بر روایت چکیده وار و در عین حال پرمحتوا، یک انتخاب هوشمندانه است.
ترجمه و کیفیت نشر کتاب (انتشارات آرمان رشد)
کتاب «جنگ جهانی دوم از آغاز تا فرجام» توسط انتشارات «آرمان رشد» منتشر شده است. این انتشارات سابقه چاپ کتابهای متعددی در حوزه تاریخ و علوم انسانی دارد. کیفیت چاپ کتاب (قطع رقعی، کاغذ سفید، جلد شومیز) قابل قبول و مناسب گروه سنی بزرگسال و نوجوان است. تصاویر کمتر دیده شده که نویسنده به آن اشاره کرده، واقعاً از کیفیت مطلوبی برخوردارند و در جایهای مناسب خود به درک بهتر متن کمک میکنند. بر خلاف بسیاری از کتابهای تاریخی که تصاویر تکراری دارند، در این کتاب تصاویری از «آنزلاگ لهستان»، «کنفرانس یالتا»، «فرود نرماندی»، «انفجار اتمی ناکازاکی» و «اشغال ایران به دست متفقین» به چشم میخورد که تا حدودی تازگی دارند. فونت متن خوانا و اندازه آن مناسب افراد میانسال است. صفحهآرایی ساده و بیحاشیه است که باعث میشود خواننده تمرکز خود را از دست ندهد. در مجموع، کیفیت نشر با توجه به قیمت کتاب (که در سایت انتشارات ۱۲۰ هزار تومان درج شده) بسیار مناسب است.
جایگاه کتاب در میان منابع مشابه فارسی (و توصیه به مخاطبان)
در بازار نشر ایران، کتابهای متعددی درباره جنگ جهانی دوم منتشر شده است؛ از «جنگ جهانی دوم» وینستون چرچیل (در ۱۲ جلد) تا «ظهور و سقوط رایش سوم» ویلیام شایرر (در دو جلد) و آثار مختصری مانند «جنگ جهانی دوم» از آنتونی بیور. اما اکثر این آثار یا بسیار حجیم و تخصصی هستند (مختص پژوهشگران) یا صرفاً ترجمه ضعیفی از منابع خارجی میباشند. کتاب حمید عشقی در این میان جایگاه خاصی دارد: «گردآوری شده توسط نویسنده ایرانی» (نه ترجمه صرف) و «توجه ویژه به تأثیر جنگ بر ایران». این دو ویژگی، آن را از سایر آثار مشابه متمایز میکند. این کتاب نه آنقدر حجیم است که خواننده عادی را بترساند و نه آنقدر خلاصه که اطلاعات مفید را حذف کند.
توصیه میشود این کتاب به مخاطبان زیر معرفی گردد:
- «دانشآموزان دبیرستانی» (برای پژوهشهای درسی)
- «دانشجویان رشته تاریخ در مقطع کارشناسی»
- «عموم خوانندگانی که میخواهند یک دورۀ مختصر اما نسبتاً جامع از جنگ جهانی دوم را با زبانی روان مطالعه کنند.»
همچنین این کتاب میتواند به عنوان هدیه مناسبی برای نوجوانانی که به تاریخ نظامی علاقه دارند، در نظر گرفته شود.