آسیانیوز ایران؛ سرویس فرهنگی هنری:
جواد لگزیان
«بهار آن سال با نخستین بوسهباران بر زمین آغاز شد.
جای بوسهباران...
بر شاخسار ترد درختان، شکوفههای سفید و صورتی.
در دل کویر، گیاهی کوچک
و بر دامن سبز زمین، رویش لاله و شقایقهای سرخ بود.
در این میان، باد بهاری همراه باران میان دشتها میدوید و گلها را میبویید.
پرندگان به شوق این طراوت، بهار را پر از ترانه میکردند.
دوربین در دستان من...
ابر پرباران زمزمه جویباران و رقص پاک شقایقها را نفس میکشید و به حافظه خود میسپرد.»
کتاب انیسه نوشتهی شهلا ناظران رمانی است که از زبان سوم شخص، داستان آدمها را روایت میکند و حکایت از وضعیت اجتماعی دورهی معاصر ایران در حدود دههی پنجاه شمسی دارد. نویسنده در این رمان زندگی زنان در آن برههی تاریخی را به رشتهی تحریر درآورده و ما را با سنتهای رایج در فرهنگ آن دوره از ایران و بهخصوص مسائلی که متوجه زنان بوده است، آشنا میکند. در این رمان گروهی از افراد که در عمارتی با هم زندگی میکنند، روزمرگیهای خود را با یکدیگر به اشتراک میگذارند و از خلل آن احساسات و تحولات گوناگونی را تجربه میکنند. تأکید این کتاب بر سختیها و تجربیاتی است که زنان آن دوره از سر گذراندهاند و در تلاش است بخشی از آنها را در قالب داستان به اطلاع مخاطب برساند.
روابط انسانی و ماجرای رفت و آمد آدمها به آن عمارت، موضوع اصلی کتاب انیسه است که با توصیف موقعیتهای گوناگون، به خوبی نوشته شده است. شهلا ناظران با وام گرفتن از زندگی واقعی آدمها، خاطرات تلخ و شیرین آنها را با نگاهی متفاوت روایت میکند و از این طریق در پی ادای دین به تمام زنانی است که در آن دوران فشارهای زیادی را متحمل شدند.
کتاب انیسه نوشتۀ شهلا ناظران را انتشارات آرمان رشد در ۲۷۲ صفحه رهسپار بازار کتاب کرده است.
ارتباط با انتشارات آرمان رشد
- واحد فروش: 09214381773
- واحد نشر: 09214381774 (پاسخگویی سریع از طریق تمام پیامرسانهای ایرانی
در این رمان، گروهی از افراد که در عمارتی با هم زندگی میکنند، روزمرگیهای خود را با یکدیگر به اشتراک میگذارند و از خلل آن، احساسات و تحولات گوناگونی را تجربه میکنند. تأکید این کتاب بر سختیها و تجربیاتی است که زنان آن دوره از سر گذراندهاند (از جمله ازدواج اجباری، محدودیتهای تحصیلی و شغلی، و تبعیضهای جنسیتی). نویسنده در تلاش است بخشی از این واقعیتهای تلخ را در قالب داستان به اطلاع مخاطب برساند، بدون اینکه جانبداری سیاسی خاصی داشته باشد. روابط انسانی و ماجرای رفت و آمد آدمها به آن عمارت، موضوع اصلی کتاب انیسه است که با توصیف موقعیتهای گوناگون، به خوبی نوشته شده است. شهلا ناظران با وام گرفتن از زندگی واقعی آدمها، خاطرات تلخ و شیرین آنها را با نگاهی متفاوت روایت میکند و از این طریق در پی ادای دین به تمام زنانی است که در آن دوران فشارهای زیادی را متحمل شدند. نثر رمان شاعرانه و توصیفی است (همانند قطعه ابتدایی که نقل شد) و خواننده را به فضای عمارت و باغهای ایران قدیم میبرد.
فضاسازی و روایت در رمان «انیسه»
یکی از نقاط قوت رمان «انیسه»، «فضاسازی شاعرانه» و «توصیفات حسی» آن است. شهلا ناظران با استفاده از استعارهها و تشبیهات زیبا (مانند «بوسهباران»، «شکوفههای سفید و صورتی»، «رقص پاک شقایقها»)، خواننده را به عمق فضای داستان میبرد. این سبک نوشتار، یادآور رمانهای کلاسیک فارسی (مانند «کلیدر» محمود دولتآبادی یا «سووشون» سیمین دانشور) است که در آنها طبیعت (باران، باد، گلها، پرندگان) نقش مهمی در القای احساسات شخصیتها دارد. راوی «سوم شخص» (دانای کل) است. یعنی راوی هم از افکار و احساسات شخصیت اصلی (انیسه) آگاه است و هم از رویدادهای پشت صحنه (مکالمات دیگر شخصیتها، گذشته عمارت، و...). این انتخاب به نویسنده اجازه میدهد تا «چندلایگی» داستان را حفظ کند و خواننده را از جزئیات مهم بیخبر نگذارد.
زمان داستان
«دهه پنجاه شمسی» (۱۳۵۰-۱۳۵۷). این دوره، از نظر تاریخی بسیار حساس است: سالهای پایانی حکومت محمدرضا شاه پهلوی، اوج مبارزات انقلابی، و در نهایت انقلاب ۱۳۵۷. اما ناظران مستقیماً به رویدادهای سیاسی (تظاهرات، ساواک، سخنرانیها) اشاره نمیکند، بلکه تأثیر این رویدادها را بر «زندگی روزمره زنان» نشان میدهد. به عنوان مثال، یکی از شخصیتهای مرد داستان (برادر انیسه) توسط ساواک دستگیر میشود و این حادثه، فروپاشی تدریجی خانواده را رقم میزند. نویسنده با همین «اشاره غیرمستقیم»، فضای سیاسی آن دوران را منتقل میکند.
این کتاب به خوانندگان زیر توصیه میشود:
- دوستداران رمانهای تاریخی و اجتماعی که به دنبال درک عمیقتری از زندگی زنان در دهه پنجاه هستند.
- دانشجویان و پژوهشگران رشته ادبیات فارسی، تاریخ معاصر و جامعهشناسی (به عنوان منبع کمک درسی).
- زنانی که علاقهمند به مطالعه «ادبیات زنانه» (زننوشت) هستند.
انتشارات آرمان رشد با انتشار این کتاب، گامی مهم در جهت غنیسازی ادبیات داستانی ایران برداشته است.