آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
زمینلرزهای به بزرگی ۴.۸ در مقیاس ریشتر، حوالی منطقه بالاده در مرز استانهای فارس و بوشهر را لرزاند و ساکنان این مناطق را به خیابانها کشاند. بر اساس اعلام مرکز لرزهنگاری کشور، کانون این زمینلرزه در عمق ۸ کیلومتری زمین قرار داشته که آن را در زمره زلزلههای کم عمق و با پتانسیل خسارتزایی بالاتر طبقهبندی میکند. بالاده، منطقهای کوهستانی در مرز استانهای فارس و بوشهر، در همسایگی شهرستانهای فراشبند (فارس) و دشتی (بوشهر) قرار دارد.
این زمینلرزه به دلیل عمق کم آن، در شهرها و روستاهای اطراف به طور محسوسی احساس شده است. تا لحظه تنظیم این گزارش، گزارشی از خسارتهای مالی و جانی احتمالی از سوی منابع رسمی و محلی منتشر نشده است. تیمهای ارزیابی و امدادی هلال احمر استانهای فارس و بوشهر در حالت آمادهباش قرار گرفته و به مناطق احتمالی آسیبدیده اعزام شدهاند. زمینلرزه در مناطق همجوار مانند شهرهای خورموج (مرکز شهرستان دشتی)، فراشبند، کازرون و حتی بخشهایی از استان کهگیلویه و بویراحمد نیز احساس شده است. در این گزارش، جزئیات کامل این زمینلرزه، توصیههای ایمنی به شهروندان و آخرین اخبار از خسارتهای احتمالی را دنبال کنید.
مشخصات فنی زمینلرزه و کانون آن
زمینلرزه ۴.۸ ریشتری در مقیاس امواج درونی زمین (Mb) ثبت شده است. این بزرگی در رده زلزلههای «متوسط» قرار میگیرد؛ یعنی به اندازهای قوی است که در منطقه وسیعی احساس شود اما معمولاً خسارتهای سنگین فقط در مناطق نزدیک به کانون و در صورت وجود ساختمانهای فرسوده رخ میدهد. عمق ۸ کیلومتری این زلزله بسیار مهم است. زلزلههای کم عمق (کمتر از ۱۰ کیلومتر) انرژی خود را با شدت بیشتری به سطح زمین منتقل میکنند و در نتیجه لرزشهای مخربتری نسبت به زلزلههای عمیق با همان بزرگی ایجاد میکنند. این عمق کم، دلیل اصلی احساس شدن گسترده زمینلرزه در شهرها و روستاهای دورتر از کانون است. کانون زمینلرزه در منطقه بالاده، در مرز دو استان فارس و بوشهر واقع شده است. این منطقه جزو زون لرزهخیز زاگرس به شمار میرود که یکی از فعالترین کمربندهای زمینلرزهخیز جهان است. گسلهای متعدد در این منطقه، از جمله گسلهای کازرون و برازجان، همواره پتانسیل لرزهخیزی بالایی دارند.
مناطق تحت تأثیر و گزارشهای اولیه
بر اساس گزارشهای اولیه، زمینلرزه در شهرها و روستاهای اطراف از جمله خورموج (مرکز شهرستان دشتی)، فراشبند، کازرون، برازجان، گلهدار و حتی بخشهایی از استان کهگیلویه و بویراحمد احساس شده است. ساکنان این مناطق از شنیده شدن صدای مهیبی همزمان با وقوع زلزله خبر دادهاند. در شهر خورموج که نزدیکترین شهر به کانون زلزله است، گزارشهایی از ترکهای دیوار در برخی ساختمانهای فرسوده و ریزش کوتاه مدت شبکه برق در بخشهایی از شهر مخابره شده است. با این حال، هنوز گزارشی از ریزش کامل ساختمان یا تلفات جانی به مراکز امدادی نرسیده است. در روستاهای نزدیک به بالاده، تیمهای ارزیابی هلال احمر مشغول بازدید از منازل هستند. نگرانی اصلی، روستاهای کوهستانی با دسترسی سخت و ساختمانهای خشتی و گلی است که در برابر زلزله بسیار آسیبپذیرند. تاکنون گزارشی از تخریب گسترده در این روستاها منتشر نشده است.
وضعیت آمادهباش و اقدامات امدادی
سازمان مدیریت بحران استانهای فارس و بوشهر بلافاصله پس از وقوع زلزله، وضعیت آمادهباش اعلام کردند. تیمهای ارزیابی هلال احمر به مناطق کانونی اعزام شدهاند تا ضمن بررسی میزان خسارت، نیازهای احتمالی مردم را شناسایی کنند. همچنین بیمارستانهای شهرستانهای دشتی، فراشبند و کازرون در حالت آمادهباش کامل قرار گرفتهاند. تیمهای پزشکی و امدادی برای مقابله با هرگونه حادثه احتمالی در محلهای خود مستقر شدهاند. به ساکنان مناطق زلزلهزده توصیه شده است که ضمن حفظ خونسردی، از نزدیک شدن به ساختمانهای فرسوده و دارای ترک خودداری کنند. همچنین توصیه شده است که وسایل گازسوز و برقی را خاموش کرده و در صورت نیاز، به مکانهای امن مانند فضاهای باز و پارکها پناه ببرند.
پیشینه لرزهخیزی منطقه بالاده
منطقه بالاده در مرز فارس و بوشهر، پیش از این نیز شاهد زمینلرزههای متعددی بوده است. زون زاگرس که این منطقه در آن واقع شده، یکی از لرزهخیزترین مناطق ایران و جهان است و هر ساله دهها زمینلرزه کوچک و متوسط در آن ثبت میشود.
در سالهای اخیر، نزدیکترین زمینلرزه قابل توجه به این منطقه، زلزله ۵.۳ ریشتری برازجان در سال ۱۳۹۲ بود که خسارتهایی به بار آورد. همچنین زمینلرزه ۵.۶ ریشتری کازرون در سال ۱۳۹۷ نیز در فاصله نسبتاً نزدیکی از این منطقه رخ داده است. کارشناسان زمینشناسی معتقدند که زلزله امروز ممکن است یک «پیشلرزه» برای زلزله بزرگتر باشد و یا ممکن است «پسلرزههایی» با قدرت کمتر در ساعتها و روزهای آینده رخ دهد. به همین دلیل، به ساکنان منطقه توصیه میشود هشیاری خود را حفظ کرده و اخبار و هشدارهای رسمی را دنبال کنند.
توصیههای ایمنی به شهروندان
به شهروندان ساکن در مناطق زلزلهزده و حوالی آن توصیه میشود:
- نخست، خونسردی خود را حفظ کنند و از دویدن بیهدف و ایجاد شایعات پرهیز کنند.
- دوم، بلافاصله پس از پایان لرزش اصلی، ساختمان را ترک کرده و به فضای باز و امن (حداقل ۱۰ متر دورتر از ساختمانها و درختان) پناه ببرند.
- سوم، از استفاده از آسانسور خودداری کرده و در صورت نبود امکان خروج، در جای امن داخل ساختمان (مانند زیر میزهای محکم یا در گوشه دیوارهای باربر) پناه بگیرند.
- چهارم، پس از خروج از ساختمان، هرگز برای برداشتن وسایل به داخل بازنگردند.
- پنجم، شیرهای اصلی گاز و برق را ببندند و از روشن کردن هرگونه شعله یا وسیله برقی که ممکن است جرقه ایجاد کند (مانند کبریت، فندک، کلید برق) خودداری کنند.
- ششم، به توصیههای مسئولان محلی و امدادی توجه کرده و از اشغال خطوط تلفن و اینترنت برای تماسهای غیرضروری خودداری کنند تا شبکههای ارتباطی برای خدمات امدادی باز بماند.