ایران دوباره در جمع ۲۰ تیم برتر دنیا؛ سبقت از دانمارک با سه برد دوستانه

آسیانیوز ایران؛ سرویس ورزشی:

تیم ملی فوتبال ایران با دو پیروزی متوالی برابر حریفان آفریقایی و با استفاده از لغزش تیم دانمارک، موفق شد دوباره به جمع ۲۰ تیم برتر رنکینگ فیفا بازگردد. این صعود ارزشمند در حالی رقم خورد که روز گذشته تیم ملی ایران در یک بازی دوستانه دیگر، تیم فوتبال مالی را با نتیجه دو گل شکست داد. سعید عزت‌اللهی و رامین رضاییان گلزنان ایران در این مسابقه بودند. تنها چند روز پیش از آن، شاگردان امیر قلعه‌نویی توانسته بودند تیم گامبیا را نیز با سه گل از پیش رو بردارند. این دو پیروزی پیاپی، زمینه‌ساز جهش امتیازی ایران در سیستم جدید رنکینگ برخط فیفا شد. اما نکته کلیدی در سبقت ایران از دانمارک خلاصه می‌شود. قهرمان سابق یورو که در جام جهانی ۲۰۲۶ حضور ندارد، در دیدار دوستانه خود متوقف شد تا ایران با اختلافی بسیار ناچیز (تنها ۰.۱۱ امتیاز) بالاتر از این تیم در رتبه بیستم جهان جای بگیرد.

در شرایطی که ۴۸ تیم حاضر در جام جهانی مشغول آماده‌سازی خود با دیدارهای دوستانه هستند، تیم ملی ایران علی‌رغم شرایط متفاوت نسبت به دوره‌های گذشته، توانسته جایگاه رنکینگی خود را به طرز چشمگیری بهبود بخشد. بر اساس آخرین بروزرسانی رنکینگ فیفا، ایران با کسب ۳.۵۴ امتیاز از دیدار برابر مالی، یک رده صعود کرد و حالا پشت سر سوئیس و ژاپن قرار گرفته است. اختلاف ایران با کرواسی (رتبه یازدهم) نیز کمتر از ۱۰۰ امتیاز است. جالب آنکه ایران هم‌اکنون بالاتر از تیم‌های قدرتمندی مانند ترکیه، اتریش، اکوادور، کره جنوبی، نیجریه، استرالیا، الجزایر و مصر ایستاده است. همه این تیم‌ها به جز نیجریه، در جام جهانی حضور دارند. در صدر جدول، آرژانتین دوباره به رتبه نخست بازگشت. تساوی اسپانیا برابر عراق و شکست فرانسه مقابل ساحل عاج، باعث شد تا آلبی سلسته پیش از دیدار برابر هندوراس، صدرنشین شود.

فرمول جدید رنکینگ فیفا و فرصت طلایی برای ایران

سیستم جدید رنکینگ فیفا که به صورت «برخط» (لایو) امتیازات را محاسبه می‌کند، تحولی بزرگ در رده‌بندی تیم‌های ملی ایجاد کرده است. در این سیستم، پس از پایان هر مسابقه، بلافاصله امتیاز کسب شده یا از دست رفته بر اساس فرمول پیچیده‌ای محاسبه می‌شود که عواملی مانند قدرت حریف، اهمیت مسابقه و نتیجه بازی را در نظر می‌گیرد. این شفافیت و سرعت در بروزرسانی، فرصتی استثنایی برای تیم‌هایی مانند ایران فراهم کرده که در پنجره‌های فیفا بازی‌های دوستانه منظمی برگزار می‌کنند. تیم ملی ایران از این فرصت به بهترین شکل ممکن استفاده کرده است. دو پیروزی برابر گامبیا و مالی (هر دو با قدرت متوسط اما نه چندان ضعیف) و همچنین توقف دانمارک، یک هم‌زمانی خوش‌یمن ایجاد کرد که منجر به صعود یک پله‌ای ایران شد. نکته مهم اینکه در سیستم جدید، شکست و تساوی رقبای مستقیم تأثیر غیرمستقیم اما قابل توجهی بر جایگاه تیم‌های دیگر دارد. با این حال باید توجه داشت که این صعود، یک دستاورد موقتی نیست. سیستم برخط یعنی هر لحظه ممکن است با انجام بازی‌های دیگر، جایگاه ایران دوباره تغییر کند. به همین دلیل، تیم ملی برای تثبیت جایگاه خود در جمع ۲۰ تیم برتر، نیاز مبرم به ادامه روند بردها و برگزاری بازی‌های دوستانه با حریفان قدرتمندتر دارد.

تحلیل رقبای پشت سر و پیش روی ایران در رنکینگ

نگاهی به جدول رده‌بندی نشان می‌دهد ایران هم‌اکنون بالاتر از تیم‌هایی مانند دانمارک، ترکیه، اتریش، اکوادور، کره جنوبی، نیجریه، استرالیا، الجزایر و مصر ایستاده است. این یک موفقیت بزرگ از نظر آماری و روانی محسوب می‌شود. اما نکته هشداردهنده این است که به جز نیجریه، تمام این تیم‌ها در جام جهانی ۲۰۲۶ حضور دارند. این یعنی آنها فرصت کسب امتیاز از مسابقات معتبر جام جهانی را خواهند داشت، در حالی که ایران تنها به بازی‌های دوستانه و سپس جام ملت‌های آسیا اکتفا کرده است. از سوی دیگر، تیم‌های بالاتر از ایران یعنی سوئیس (رتبه نوزدهم) و ژاپن (رتبه هجدهم) اختلاف امتیازی نسبتاً قابل توجهی با ایران دارند. برای عبور از این دو تیم، ایران نیاز به کسب نتایج درخشان در مسابقات رسمی و معتبر دارد. جام جهانی بهترین فرصت برای کسب امتیاز بالا است، زیرا ضریب اهمیت این مسابقات بسیار بیشتر از بازی‌های دوستانه است. اما مهم‌تر از همه، فاصله کمتر از ۱۰۰ امتیازی ایران با کرواسی در رتبه یازدهم است. این فاصله اگرچه زیاد به نظر می‌رسد، اما با چند پیروزی ارزشمند در جام جهانی (به خصوص برابر حریفان قدرتمند) قابل جبران است. صعود به جمع ۱۵ تیم برتر دنیا، آرزویی است که این روزها کاملاً دست‌یافتنی به نظر می‌رسد.

تحلیل بازی‌های دوستانه ایران؛ از اسپانیا تا گامبیا

یکی از بحث‌برانگیزترین بخش‌های متن، اشاره به لغو بازی‌های دوستانه با اسپانیا و پرتغال در فیفادی خرداد است. قرار بود ایران در آن پنجره به مصاف دو تیم قدرتمند اروپایی برود که به دلایل نامشخص (که در متن به «شرایط پیش آمده» تعبیر شده) این دو بازی لغو شد و ایران به جای آن برابر گامبیا و مالی صف‌آرایی کرد. این جایگزینی از نظر فنی یک فرصت از دست رفته محسوب می‌شود. بازی با اسپانیا و پرتغال، حتی اگر با شکست سنگین همراه می‌شد، می‌توانست از نظر ضریب سختی و جذب امتیاز (در صورت کسب نتیجه خوب) بسیار ارزشمندتر از پیروزی برابر گامبیا و مالی باشد. اما از سوی دیگر، دو برد متوالی (که یکی سه بر صفر و دیگری دو بر صفر بوده) حداقل اعتماد به نفس تیم را بالا برده و مانع از افت امتیازی شده است. خبر خوش اینکه احتمال برگزاری یک بازی دوستانه دیگر در مکزیک وجود دارد. حریفان احتمالی پورتوریکو و گرانادا هستند که جزو تیم‌های ضعیف قاره آمریکا به حساب می‌آیند. پیروزی برابر این تیم‌ها امتیاز چندانی به ایران اضافه نمی‌کند، اما اگر احیاناً نتیجه مساوی یا باخت رقم بخورد، می‌تواند فاجعه‌بار باشد. بهتر است فدراسیون فوتبال به دنبال حریفان قدرتمندتری برای آماده‌سازی واقعی باشد.

تأثیر جایگاه رنکینگ بر روحیه و شرایط رسانه‌ای تیم ملی

بهبود جایگاه ایران در آستانه جام جهانی ۲۰۲۶ یک اتفاق روانی فوق‌العاده مهم است. فوتبالیست‌ها معمولاً به رنکینگ فیفا حساس هستند و دیدن نام ایران در جمع ۲۰ تیم برتر دنیا، می‌تواند اعتماد به نفس آنها را برای رقابت با بزرگان جهان افزایش دهد. این حس که «ما رسماً جزو بهترین تیم‌های دنیا هستیم»، یک سلاح روانی قدرتمند در رختکن به شمار می‌رود. از نظر رسانه‌ای نیز این موفقیت، موقعیت تیم ملی را در محافل بین‌المللی ارتقا می‌بخشد. رسانه‌های خارجی زمانی که تیمی با رنکینگ ۲۰ را می‌بینند، با احترام بیشتری با آن برخورد می‌کنند و حریفان نیز با دقت بیشتری ایران را آنالیز خواهند کرد. این موضوع می‌تواند به جذب حریفان بهتر برای بازی‌های دوستانه آینده نیز کمک کند.

اما هشدار: نباید اجازه داد این موفقیت، تیم ملی را دچار توهم و غرور کاذب کند. رنکینگ فیفا یک شاخص نسبی است. تیم‌هایی مانند ایتالیا و هلند که گاهی در رنکینگ سقوط می‌کنند، در زمین مسابقه همچنان فوقالعاده قدرتمند هستند. ایران باید از این جایگاه به عنوان یک انگیزه استفاده کند، نه یک نقطه پایانی.

چشم‌انداز آینده؛ چگونه ایران به جمع ۱۵ تیم برتر می‌رسد؟

متن اشاره به یک چشم‌انداز روشن دارد: «تیم ملی ایران کمتر از ۱۰۰ امتیاز با کرواسی در رتبه یازدهم فاصله دارد». این یعنی صعود به جمع ۱۵ تیم برتر دنیا یک رویای دست‌یافتنی است. اما سه شرط اساسی برای تحقق این هدف وجود دارد.

1. اول، کسب نتایج درخشان در جام جهانی ۲۰۲۶ (حداقل صعود از گروه و شاید یک پیروزی در مرحله حذفی).
2. دوم، قهرمانی در جام ملت‌های آسیا که امتیاز بالایی دارد.
3. سوم، شکست نسبی رقبای مستقیم مانند سوئیس، ژاپن، اروگوئه، آمریکا و سنگال.

نکته مهم این است که ایران برای صعود به رده یازدهم، نیازی به برد برابر تمام تیم‌های قدرتمند ندارد. کافی است خودش نتایج خوبی بگیرد و رقبایش در مسابقات بزرگ (جام جهانی، جام ملت‌های اروپا و آمریکا) نتایج ضعیفی کسب کنند. فرمول رنکینگ فیفا به گونه‌ای طراحی شده که پیشرفت تیمی مثل ایران، سریعتر از سقوط تیم‌های سنتی قدرتمند اتفاق می‌افتد. در نهایت، مهم‌تر از رنکینگ، عملکرد واقعی در زمین مسابقه است. ایران در جام جهانی کار بسیار سختی پیش رو دارد. اما حضور در جمع ۲۰ تیم برتر فیفا، یک دستاورد تاریخی و قابل احترام است که حاصل زحمات چندساله کادر فنی و بازیکنان است. حالا نوبت به جام جهانی رسیده تا نشان دهیم این جایگاه تصادفی نبوده است.