پیش بینی وضعیت هوای فردا چهارشنبه 20 خردادماه 1405

آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:

سازمان هواشناسی کشور از ناپایداری جوی در گستره وسیعی از کشور خبر داد. بر این اساس، امروز سه‌شنبه ۱۹ خرداد ۱۴۰۵، شاهد رگبار باران، رعد و برق و وزش باد شدید در ۱۲ استان خواهیم بود. مناطق تحت تأثیر این سامانه بارشی شامل شمال استان‌های آذربایجان غربی و آذربایجان شرقی، اردبیل، شمال زنجان، استان‌های ساحلی دریای خزر (گیلان، مازندران و گلستان)، ارتفاعات و دامنه البرز مركزی در استان‌های قزوین، البرز و تهران، شمال سمنان، خراسان شمالی و شمال خراسان رضوی است. این ناپایداری‌ها ناشی از گذر امواج میانی جو از نوار شمالی کشور است. این امواج با رطوبت دریای خزر و ارتفاعات البرز برخورد کرده و شرایط را برای تشکیل ابرهای همرفتی و بارش‌های رگباری فراهم می‌کنند.

مهم‌ترین مخاطرات این سامانه، ابرناکی، رگبار باران، رعد و برق و گاهی وزش باد شدید موقت است. در مناطق مستعد، احتمال بارش تگرگ نیز دور از انتظار نیست. مسافران و ساکنان این مناطق باید برای مواجهه با تغییرات ناگهانی جوی آماده باشند. رعد و برق می‌تواند برای کوهنوردان و طبیعت‌گردان بسیار خطرناک باشد. در سایر مناطق کشور، به ویژه شمال شرق، شرق، جنوب و جنوب غرب، در بعضی ساعات وزش باد شدید پیش‌بینی می‌شود. این وزش باد ممکن است با خیزش گرد و خاک همراه باشد و کیفیت هوا را کاهش دهد. رانندگانی که قصد تردد در جاده‌های کوهستانی شمال کشور (جاده چالوس، هراز، فیروزکوه) را دارند، باید احتیاط بیشتری به خرج دهند. لغزندگی جاده، کاهش شعاع دید و احتمال ریزش سنگ از جمله خطرات این جاده‌ها در شرایط بارانی است. هواشناسی به کشاورزان و باغداران مناطق شمالی توصیه کرده است که نسبت به محافظت از محصولات خود در برابر بارش تگرگ اقدام کنند. همچنین دامداران از چرای دام در مناطق مرتفع و حاشیه مسیل‌ها خودداری نمایند.

تحلیل سینوپتیکی سامانه بارشی و مناطق تحت تأثیر

سامانه بارشی که امروز وارد نوار شمالی کشور شده است، از نوع «امواج میانی جو» (Mid-level waves) است. این امواج که در ترازهای میانی و فوقانی جو (ارتفاع حدود ۵ تا ۱۰ کیلومتری) شکل می‌گیرند، با حرکت از سمت غرب به شرق، ناپایداری را به همراه دارند. هنگامی که این امواج با رطوبت قابل توجه دریای خزر و همچنین رطوبت ناشی از تبخیر از روی زمین در استان‌های شمالی برخورد می‌کنند، هوا به سرعت ناپایدار شده و ابرهای کومولونیمبوس (ابرهای باران‌زای عمودی) تشکیل می‌شوند.

مناطق تحت تأثیر این سامانه به دو دسته تقسیم می‌شوند. دسته اول، استان‌های شمال غرب و شمال (آذربایجان‌ها، اردبیل، زنجان، گیلان، مازندران، گلستان، ارتفاعات البرز) هستند. این مناطق به دلیل نزدیکی به منبع رطوبتی (دریای خزر) و اثر کوهستانی (صعود هوا بر روی ارتفاعات البرز که باعث افزایش ناپایداری می‌شود)، شدیدترین بارش‌ها را تجربه خواهند کرد. دسته دوم، استان‌های خراسان شمالی و شمال خراسان رضوی هستند که این سامانه در ادامه مسیر خود، بارش‌های پراکنده‌تری را برای آنها به همراه خواهد داشت. شدت بارش‌ها در مناطق مستعد (به ویژه دامنه‌های شمالی البرز) ممکن است در مدت کوتاه (چند ساعت) به بیش از ۳۰ میلی‌متر برسد. این مقدار برای جاری شدن روان‌آب و آبگرفتگی موقت معابر کافی است. همچنین احتمال تشکیل ابرهای تندری (Thunderstorms) در ساعات بعدازظهر (زمان حداکثر گرمایش سطح زمین) بیشتر است. کوهنوردان و طبیعت‌گردان باید از صعود به ارتفاعات در این ساعات جداً خودداری کنند.

مخاطرات جانبی؛ رعد و برق، تگرگ و لغزندگی جاده

1. رعد و برق یکی از مخاطرات اصلی این سامانه است. هر رعد و برق یک تخلیه الکتریکی عظیم بین ابر و زمین است که می‌تواند باعث صاعقه زدگی افراد، آتش‌سوزی در مناطق جنگلی و مراتع، و اختلال در تجهیزات الکترونیکی و برق شود. در مناطق کوهستانی و ارتفاعات البرز، احتمال وقوع رعد و برق بیشتر است. به کوهنوردان و طبیعت‌گردان توصیه می‌شود امروز به هیچ وجه به ارتفاعات صعود نکنند. همچنین افرادی که در مزارع و باغات کار می‌کنند، در صورت شنیدن صدای رعد، سریعاً به مکان سرپناه پناه ببرند.
2. تگرگ دومین مخاطره جدی است. اگرچه احتمال وقوع تگرگ در همه مناطق یکسان نیست، اما در مناطق مستعد (به ویژه دامنه‌های البرز و ارتفاعات)، بارش تگرگ می‌تواند خسارت سنگینی به محصولات کشاورزی، باغات میوه (به ویژه میوه‌های در حال رسیدن)، گلخانه‌ها و خودروهای پارک شده در فضای باز وارد کند. سازمان هواشناسی به کشاورزان هشدار داده است که تمهیدات لازم (پوشش گلخانه‌ها، جمع‌آوری محصولات رسیده) را به عمل آورند.
3. لغزندگی جاده به دلیل بارش باران و همچنین کاهش شعاع دید ناشی از باران و مه (به ویژه در مناطق کوهستانی)، سومین مخاطره است. جاده چالوس، هراز، فیروزکوه، و جاده‌های داخل استان‌های گیلان، مازندران و گلستان در این روز وضعیت لغزنده و خطرناکی خواهند داشت. رانندگان باید سرعت مطمئنه را رعایت کنند، فاصله طولی را افزایش دهند، چراغ‌های خودرو را روشن نگه دارند و از سبقت غیرمجاز جداً خودداری کنند. پلیس راه احتمالاً محدودیت‌های ترافیکی مقطعی را در این جاده‌ها اعمال خواهد کرد.

وزش باد شدید و خیزش گرد و خاک در شرق، جنوب و جنوب غرب

در حالی که نوار شمالی کشور درگیر بارش و رعد و برق است، نیمه شرقی، جنوبی و جنوب غربی کشور با پدیده دیگری مواجه هستند: وزش باد شدید و خیزش گرد و خاک. مناطق شمال شرق (مانند خراسان رضوی و شمالی، سیستان و بلوچستان)، شرق (کرمان، خراسان جنوبی، یزد)، جنوب (هرمزگان، بوشهر) و جنوب غرب (خوزستان، ایلام) در بعضی ساعات امروز شاهد وزش باد شدید خواهند بود. این وزش باد شدید عمدتاً ناشی از اختلاف فشار بین سامانه پرفشار مستقر بر روی دریای خزر و سامانه کم فشار مستقر بر روی عربستان و عراق است. جریان هوا از منطقه پرفشار به سمت کم فشار، وزش بادهای نسبتاً شدید تا شدیدی را در مناطق شرقی و جنوبی ایجاد می‌کند. این بادها ذرات ریز گرد و غبار را از کانون‌های بیابانی و خشک (مانند کویر لوت، کویر مرکزی، تالاب‌های خشک شده خوزستان و عراق) بلند کرده و به سمت شهرها حمل می‌کنند.

خیزش گرد و خاک می‌تواند باعث کاهش کیفیت هوا، کاهش شعاع دید (به ویژه در جاده‌ها)، تشدید بیماری‌های تنفسی و قلبی، و آسیب به تجهیزات حساس (مانند پنل‌های خورشیدی و خطوط انتقال برق) شود. به بیماران تنفسی، سالمندان و کودکان توصیه می‌شود در ساعات اوج وزش باد (معمولاً بعدازظهر و اوایل شب) از منزل خارج نشوند. رانندگان نیز باید با احتیاط کامل حرکت کنند و از توقف در حاشیه جاده‌های کویری خودداری نمایند.

وضعیت جوی تهران و شهرهای بزرگ

آسمان تهران امروز قسمتی ابری تا ابری است. از بعدازظهر، با افزایش ابر، احتمال رگبار پراکنده و رعد و برق در برخی نقاط شمالی و غربی استان (به ویژه ارتفاعات توچال) وجود دارد. وزش باد نسبتاً شدید نیز در برخی ساعات پیش‌بینی می‌شود. بیشینه دمای تهران امروز حدود ۲۸ درجه و کمینه دما حدود ۲۰ درجه سانتیگراد خواهد بود. نسبت به روزهای گذشته، هوا کمی خنک‌تر شده است، اما همچنان قابل تحمل است. در سایر کلانشهرها، تبریز امروز آسمانی نیمه ابری تا ابری همراه با رگبار و رعد و برق خواهد داشت. دمای آن بین ۱۷ تا ۲۵ درجه متغیر است. اصفهان نیز آسمانی نیمه ابری همراه با وزش باد دارد، اما احتمال بارش برای آن ضعیف است. دمای اصفهان بین ۱۹ تا ۳۱ درجه خواهد بود. شیراز هوایی صاف تا کمی ابری همراه با وزش باد دارد. دمای شیراز بین ۲۱ تا ۳۳ درجه است.

مشهد امروز تحت تأثیر سامانه بارشی قرار دارد و آسمانی نیمه ابری تا ابری همراه با رگبار پراکنده و وزش باد پیش‌بینی می‌شود. دمای مشهد بین ۱۶ تا ۲۴ درجه خواهد بود. اهواز نیز وزش باد شدید (احتمالاً همراه با گرد و خاک) خواهد داشت، اما بارشی برای آن پیش‌بینی نمی‌شود. دمای اهواز بین ۲۷ تا ۴۱ درجه است که هوایی گرم و طاقت‌فرسا محسوب می‌شود. ساکنان اهواز باید از تردد غیرضروری در فضای باز خودداری کنند.

چشم‌انداز آینده و توصیه‌های ایمنی به شهروندان

این سامانه بارشی تا پایان امروز (سه‌شنبه) در نوار شمالی کشور فعال است و از اواخر شب به تدریج از مرزهای شرقی کشور خارج می‌شود. فردا (چهارشنبه) جو نسبتاً پایداری بر بیشتر مناطق کشور حاکم خواهد شد و تنها در برخی نقاط ارتفاعات البرز، بارش‌های پراکنده بعدازظهری (به دلیل گرمایش سطح) ممکن است رخ دهد که شدت و گستردگی قابل توجهی ندارند. از روز پنجشنبه، افزایش نسبی دما در شمال کشور پیش‌بینی می‌شود.

به مسافران و ساکنان مناطق شمالی توصیه می‌شود: از هرگونه تردد غیرضروری در جاده‌های کوهستانی و حاشیه رودخانه‌ها خودداری کنند. در هنگام وقوع رعد و برق، از ایستادن زیر درختان بلند، نزدیکی دکل‌های برق و فلزی، و استفاده از تلفن همراه در فضای باز بپرهیزند. از اتراق و برپایی چادر در حاشیه مسیل‌ها و رودخانه‌ها (حتی رودخانه‌های خشک و فصلی) اکیداً خودداری کنند، زیرا احتمال جاری شدن سیل ناگهانی (Flash Flood) وجود دارد.

به ساکنان مناطق شرقی، جنوبی و جنوب غربی (به ویژه استان‌های خوزستان، بوشهر، هرمزگان، سیستان و بلوچستان، کرمان و خراسان جنوبی) توصیه می‌شود: در ساعات وزش باد شدید (معمولاً بعدازظهر تا شب) از منزل خارج نشوند. در صورت خروج حتمی، از ماسک استاندارد (N95 یا FFP2) استفاده کنند. درهای منزل را بسته نگه دارند و در صورت امکان، از دستگاه تصفیه هوا با فیلتر HEPA استفاده کنند. از انجام فعالیت‌های ورزشی در فضای باز جداً خودداری کنند. بیماران تنفسی و قلبی داروهای خود را به همراه داشته باشند و در صورت تشدید علائم، فوراً به پزشک مراجعه کنند.