آسیانیوز ایران؛ سرویس افغانستان:
سایه سنگین طالبان بر افغانستان، هر روز سنگینتر میشود. اینبار، هبتالله آخندزاده، رهبر این گروه، با صدور یک مکتوب، دستور داده است که اعضای بدون شغل طالبان، به جای کارمندان ادارات ملکی گماشته شوند. این حکم، که بار دیگر نشان از رویکرد تندروانه طالبان دارد، با واکنشهای گستردهای در افغانستان و جهان مواجه شده است. در این مکتوب، که رسانههای افغانستان آن را منتشر کردهاند، آمده است که «این افراد مجاهد نیستند و باید به جای آنان مجاهدین و فرماندهان گماشته شوند.» این جمله، نشاندهنده نگاه طالبان به کارمندان دولت سابق است؛ افرادی که آنها را «مجاهد» نمیدانند و شایسته حضور در ادارات نمیبینند. این حکم، در حالی صادر میشود که طالبان از زمان به قدرت رسیدن در سال ۲۰۲۱، بارها وعده داده بودند که با کارمندان دولت سابق، با مدارا رفتار خواهند کرد. با این حال، این اقدام، نشاندهنده عکس این موضوع است. طالبان به دنبال جایگزینی تمام کارمندان دولت سابق با اعضای خود هستند.
این اقدام، پیامدهای منفی زیادی برای افغانستان خواهد داشت:
- اولاً، بسیاری از کارمندان باتجربه و تحصیلکرده، که سالها در ادارات دولتی فعالیت کردهاند، از کار بیکار خواهند شد.
- ثانیاً، کیفیت خدمات دولتی به شدت کاهش خواهد یافت، زیرا اعضای طالبان، اغلب فاقد تخصص و تجربه لازم برای اداره امور هستند.
- ثالثاً، این اقدام، به افزایش نارضایتیهای اجتماعی و فرار مغزها از افغانستان منجر خواهد شد. بسیاری از کارمندان دولت سابق، که امیدوار به ادامه کار در ادارات بودند، حالا باید به فکر آینده خود باشند. این موضوع، میتواند به افزایش مهاجرت و کاهش سرمایه انسانی افغانستان منجر شود.
در نهایت، این حکم، نشاندهنده عزم طالبان برای تسلط کامل بر تمام نهادهای دولتی است. آنها به دنبال ایجاد یک سیستم اداری کاملاً هماهنگ با دیدگاههای خود هستند و هیچکس را جز اعضای خود، شایسته اداره امور نمیدانند. این رویکرد، میتواند افغانستان را به یک بحران بزرگتر سوق دهد.
چرا طالبان این حکم را صادر کرده است؟
طالبان از زمان به قدرت رسیدن، به دنبال تسلط کامل بر تمام نهادهای دولتی است. این حکم، در راستای این هدف صادر شده است:
- طالبان میخواهند با جایگزینی اعضای خود با کارمندان دولت سابق، کنترل کامل بر ادارات دولتی را در دست بگیرند.
- دومین دلیل، نگاه ایدئولوژیک طالبان است. آنها معتقدند که تنها «مجاهدین» (اعضای خود) شایسته اداره امور هستند و کارمندان دولت سابق، به دلیل همکاری با حکومت سابق و نیروهای خارجی، «مجاهد» نیستند. این نگاه، ریشه در تفکر دگماتیک طالبان دارد.
- سومین دلیل، نیاز به ایجاد شغل برای اعضای خود است. طالبان، با وجود اینکه کنترل افغانستان را در دست دارند، اما بسیاری از اعضای خود را هنوز شاغل نکردهاند. با این حکم، آنها به دنبال تأمین شغل برای این افراد هستند.
پیامدهای این حکم برای کارمندان دولت سابق
این حکم، پیامدهای منفی زیادی برای کارمندان دولت سابق خواهد داشت:
- اولاً، بسیاری از آنها از کار بیکار خواهند شد. این موضوع، میتواند به افزایش فقر و ناامیدی در میان این افراد منجر شود.
- ثانیاً، این حکم، به کاهش اعتماد به نفس و انگیزه کارمندان دولت سابق منجر خواهد شد. آن ها که سالها به کشور خود خدمت کردهاند، حالا احساس میکنند که ارزشی ندارند و باید جای خود را به افرادی بدهند که هیچ تخصص و تجربهای ندارند.
- ثالثاً، این حکم، میتواند به افزایش مهاجرت کارمندان دولت سابق از افغانستان منجر شود. بسیاری از آنها، به دنبال فرصتهای شغلی در کشورهای دیگر خواهند بود و این موضوع، میتواند به کاهش سرمایه انسانی افغانستان منجر شود.
تأثیر بر کیفیت خدمات دولتی
با جایگزینی اعضای طالبان به جای کارمندان باتجربه، کیفیت خدمات دولتی به شدت کاهش خواهد یافت. اعضای طالبان، اغلب فاقد تخصص و تجربه لازم برای اداره امور هستند. آنها ممکن است نتوانند به خوبی از عهده وظایف خود برآیند. این موضوع، میتواند به کاهش کارایی دولت و افزایش نارضایتی مردم از خدمات دولتی منجر شود. مردم ممکن است با مشکلات بیشتری در دریافت خدمات (مانند صدور مدارک، دریافت مجوزها و ...) مواجه شوند. همچنین، این حکم، میتواند به افزایش فساد اداری منجر شود. اعضای طالبان، ممکن است از موقعیت خود برای سوءاستفاده و کسب منافع شخصی استفاده کنند.
واکنشها به این حکم
این حکم، واکنشهای گستردهای را در افغانستان و جهان به دنبال داشته است. بسیاری از فعالان حقوق بشر و سازمانهای بینالمللی، این حکم را محکوم کرده و آن را «نقض حقوق بشر» و «تبعیض آشکار» دانستهاند. دولتهای خارجی نیز، از این حکم ابراز نگرانی کردهاند. آنها هشدار دادهاند که این اقدام، میتواند به کاهش کمکهای بینالمللی به افغانستان منجر شود. با این حال، طالبان، به این واکنشها توجهی نشان ندادهاند. در داخل افغانستان نیز، بسیاری از مردم، از این حکم ناراضی هستند. آنها معتقدند که این حکم، به بیعدالتی و نابرابری در جامعه دامن میزند.
آینده افغانستان و این رویکرد طالبان
آینده افغانستان، با این رویکرد طالبان، بسیار مبهم است. ادامه این سیاستها، میتواند به افزایش بحرانهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی در افغانستان منجر شود. طالبان، با این اقدامات، در حال از بین بردن سرمایه انسانی کشور هستند. با این حال، طالبان، به نظر میرسد که از این سیاستها دست بردار نیستند. آنها به دنبال تحقق اهداف خود هستند و هیچکس را مانع خود نمیدانند. این موضوع، میتواند به یک فاجعه بزرگ برای افغانستان منجر شود. در نهایت، باید امیدوار بود که جامعه جهانی، با اعمال فشارهای بیشتر، طالبان را مجبور به تغییر رویکرد خود کند. در غیر این صورت، افغانستان، به سمت یک بحران بزرگتر پیش خواهد رفت.