آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
بامداد امروز، پنج شنبه 18 تیرماه 1405، آسمان جنوب و شمال ایران بار دیگر با صدای انفجار شکافته شد. حملات شبانه آمریکا به مناطقی از جمله چابهار، بندرعباس، بوشهر، سیریک و حتی پل آقتقهخان در استان گلستان، تنشهای نظامی را به بالاترین سطح خود از زمان امضای تفاهمنامه اسلامآباد رسانده است. سوالی که این روزها در ذهن بسیاری از ایرانیان نقش بسته، این است: «آیا دوباره جنگ میشود؟!»
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با اعلام اینکه صبرش نسبت به سرعت مذاکرات و تاکتیکهای زمانخری ایران رو به پایان است، عملاً هرگونه احتمال بازگشت به دیپلماسی را به حاشیه رانده است. او در تازهترین اظهارات خود مدعی شد که ایران با شدت تمام به دنبال دستیابی به یک توافق سازش با آمریکا است، اما در عین حال، حملات نظامی را تشدید کرده است.
بر اساس گزارش شبکه العربیه و به نقل از یک مقام آمریکایی، نیروی دریایی ایالات متحده در عملیاتهای شب گذشته علیه ایران مشارکت داشته و احتمال اتخاذ رویکردی مبتنی بر حملات تهاجمیتر علیه ایران وجود دارد. همچنین یک مقام آمریکایی به شبکه سیانان اعلام کرده است که آتشبس با ایران بهطور موقت تعلیق شده و ارتش آمریکا در حالت انتظار و نظارت قرار دارد. حملات شب گذشته، علاوه بر اهداف نظامی، زیرساختهای غیرنظامی را نیز هدف قرار داد. محمدسعید اربابی، مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار، از هدفگیری برج مراقبت کنترل ترافیک دریایی و یکی از انبارهای این منطقه خبر داد. همچنین سپاه نینوای گلستان از حمله موشکی به پل آقتقهخان در شهرستان آققلا خبر داد که خوشبختانه تلفات جانی در پی نداشته است.
باراک راوید، خبرنگار آکسیوس، به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد که نیروی هوایی ایالات متحده، دو پل راهآهن در ایران را نیز بمباران کرده است. این حملات، نخستین عملیات از این نوع علیه زیرساختهای ایران از زمان برقراری آتشبس محسوب میشود و نشان از تغییر رویکرد آمریکا از حملات محدود به اهداف نظامی، به هدفگیری زیرساختهای حیاتی دارد. ترامپ با اشاره به بمباران کشتیها توسط ایران در روز گذشته، این حملات را «تلافیجویانه» توصیف کرده و هشدار داده است که اگر این اقدامات تکرار شود، «وضعیت بسیار وخیمتر خواهد شد». او همچنین مدعی شده است که ایران ۳ قایق را هدف قرار داده و هرگونه حملهای در آینده با پاسخی بسیار قویتر مواجه خواهد شد.
در حالی که شبکه CNN از کاهش صبر ترامپ نسبت به مذاکرات هستهای خبر میدهد، یک مقام آمریکایی اعلام کرده است که امکان اجرای حملات بیشتری علیه ایران در زمانهای آتی نیز محتمل به نظر میرسد. این موضوع، نگرانیها را درباره احتمال وقوع یک جنگ تمامعیار در منطقه، تشدید کرده است. اگر شما هم از دنبالکنندگان تحولات سیاسی و نظامی منطقه هستید و نگران آینده روابط ایران و آمریکا هستید، این گزارش را تا انتها دنبال کنید. ما در ادامه به تحلیل کامل ابعاد این حملات، واکنش ایران، چشمانداز مذاکرات و احتمال وقوع جنگ در روزهای آینده پرداختهایم.
تغییر رویکرد نظامی آمریکا از حملات محدود به هدفگیری زیرساختها
حملات شبانه آمریکا به پلهای راهآهن، برج مراقبت کنترل ترافیک دریایی چابهار و انبارهای منطقه آزاد، نشان از یک تغییر راهبردی در رویکرد نظامی واشینگتن دارد. در روزهای گذشته، حملات عمدتاً به اهداف نظامی و تأسیسات موشکی و پهپادی محدود بود، اما با هدفگیری زیرساختهای غیرنظامی و حیاتی، آمریکا پیام روشنی به تهران ارسال کرده است که هزینه تداوم تنشها، فراتر از تلفات نظامی، به اقتصاد و زیرساختهای عمرانی ایران نیز تسریع خواهد یافت. این تغییر رویکرد، میتواند به معنای ورود به فاز جدیدی از درگیری باشد که در آن، ایران نیز احتمالاً با هدفگیری زیرساختهای آمریکا و متحدانش در منطقه، پاسخ دهد. همچنین، بمباران پلها به عنوان شریانهای حیاتی حملونقل، میتواند به اختلال در زنجیره تأمین کالاهای اساسی و افزایش فشار اقتصادی بر ایران منجر شود.
اظهارات ترامپ و دوگانگی دیپلماسی و جنگ
دونالد ترامپ با اعلام اینکه جمهوری اسلامی به شدت به دنبال توافق سازش است، اما در عین حال حملات را تشدید میکند، یک دوگانگی عجیب در سیاست خارجی آمریکا ایجاد کرده است. این رویکرد دوگانه، میتواند به دو معنا تفسیر شود:
- نخست اینکه ترامپ به دنبال افزایش فشار حداکثری بر جمهوری اسلامی برای وادار کردن آن به پذیرش شروط سختگیرانهتر در مذاکرات است
- دوم اینکه او به هیچوجه به موفقیت دیپلماسی امید ندارد و حملات نظامی را به عنوان ابزار اصلی برای رسیدن به اهداف خود در نظر گرفته است.
اظهارات او مبنی بر اینکه «صبرش رو به پایان است»، نشان از ناامیدی از روند مذاکرات و تمایل به راهحلهای نظامی دارد. با این حال، اعتراف او به تلاش ایران برای توافق، نشان میدهد که درهای دیپلماسی هنوز به طور کامل بسته نشده است.
تعلیق آتشبس و آمادهباش نیروهای مسلح ایرانی و آمریکایی
اعلام تعلیق موقت آتشبس توسط مقامات آمریکایی، یک هشدار جدی به جمهوری اسلامیست که هرگونه اقدام تلافیجویانه، میتواند به تشدید حملات و حتی آغاز یک جنگ تمامعیار منجر شود. قرار گرفتن ارتش آمریکا در حالت «انتظار و نظارت»، نشان از آمادگی این کشور برای هرگونه واکنش توسط جمهوری اسلامی دارد. دارد. در سوی مقابل، مقامات ایرانی نیز با اعلام آمادهباش نیروهای مسلح و هشدار درباره هدفگیری پایگاههای آمریکایی، نشان داده است که در برابر هرگونه حمله، قصد پاسخ دارند. این وضعیت، منطقه را در آستانه یک درگیری گسترده قرار داده است که هرگونه اشتباه محاسباتی از سوی هر دو طرف، میتواند عواقب جبرانناپذیری داشته باشد.
پیامدهای حملات بر اقتصاد و زیرساختهای ایران
هدفگیری برج مراقبت کنترل ترافیک دریایی چابهار و انبارهای منطقه آزاد، میتواند به اختلال در فعالیتهای تجاری و صادرات غیرنفتی ایران منجر شود. چابهار به عنوان یکی از مهمترین بنادر اقیانوسی ایران، نقش حیاتی در ترانزیت کالا و توسعه اقتصادی شرق کشور دارد. همچنین، بمباران پلهای راهآهن، میتواند به اختلال در حملونقل ریلی و جابهجایی کالاهای اساسی منجر شود و فشار اقتصادی بیشتری بر جامعه وارد کند. علاوه بر این، قطعی برق در چابهار و سایر مناطق، نشان از تأثیر حملات بر زیرساختهای انرژی و آب کشور دارد. با توجه به اینکه جمهوری اسلامی از قبل با چالشهای اقتصادی روبرو بوده است، این حملات میتواند به تشدید بحرانهای اقتصادی و افزایش نارضایتی عمومی منجر شود.
سناریوهای محتمل در روزهای آینده؛ آیا جنگ تمامعیار آغاز میشود؟
با توجه به تشدید تنشها و تغییر رویکرد نظامی آمریکا، سه سناریو محتمل است:
-
سناریوی اول (ادامه تنشهای محدود و هدفمند)
در این سناریو، هر دو طرف به حملات محدود و هدفمند ادامه میدهند و از درگیری تمامعیار پرهیز میکنند. جمهوری اسلامی ممکن است از طریق نیروهای نیابتی خود به اهداف آمریکا در منطقه حمله کند.
-
سناریوی دوم (گسترش درگیری به کل منطقه)
در صورت پاسخ همهجانبه توسط جمهوری اسلامی، ممکن است شاهد یک درگیری گسترده منطقهای با مشارکت اسرائیل و کشورهای عربی باشیم که میتواند اقتصاد جهانی را با شوک نفتی بیسابقهای مواجه کند.
-
سناریوی سوم (بازگشت به دیپلماسی با شروط جدید)
هرچند بعید به نظر میرسد، اما ممکن است پس از چند روز تنش، با میانجیگری یک کشور ثالث، دو طرف به میز مذاکره بازگردند.
با توجه به اظهارات تند ترامپ و تغییر رویکرد نظامی آمریکا، سناریوی دوم (گسترش درگیری) محتملترین گزینه به نظر میرسد، اما هرگونه اشتباه محاسباتی از سوی هر دو طرف، میتواند منطقه را به سمت یک جنگ تمامعیار سوق دهد.