آسیانیوز ایران؛ سرویس فرهنگی هنری:
سحرگاه امروز، یکی از چهرههای ماندگار ادبیات و هنر ایران، چشم از جهان فروبست. اسماعیل همتی، نمایشنامهنویس، شاعر، پژوهشگر و استاد دانشگاه، در سن ۷۱ سالگی به دیار باقی شتافت و جامعهٔ ادبی و دانشگاهی کشور را در سوگ خود نشاند. همتی که زادهٔ تیرماه ۱۳۳۴ بود، تمام عمر خود را صرف ادبیات و هنر کرد. او با بیش از پنجاه اثر تألیفی در حوزههای نمایشنامه، شعر، پژوهشهای شاهنامهشناسی و ادبیات کودکان، یکی از پرکارترین و تأثیرگذارترین چهرههای ادبی معاصر ایران به شمار میرفت.
نام او با نمایشنامههای ماندگاری چون «شب بارانی»، «سفری برای آرش» و «خاطرات یک گاو جنونزده» گره خورده است. نمایشنامه «خاطرات یک گاو جنونزده» که از مطرحترین آثار اوست، حتی به زبان عربی ترجمه و توسط اتحادیه ناشران عرب منتشر شده است. او مدرس ادبیات دراماتیک در دانشگاه تهران بود و بسیاری از دانشجویان و علاقهمندان به تئاتر و ادبیات، از محضر او بهره بردهاند. نمایشنامههایش بارها به زبانهای دیگر ترجمه و در کشورهای مختلف به صحنه رفته است.
همتی علاوه بر تدریس و نویسندگی، به عنوان یک پژوهشگر جدی در حوزه شاهنامه و ادبیات کهن نیز شناخته میشد. او سالها در این حوزه تحقیق و تألیف کرد و سهم مهمی در شناخت و ترویج ادبیات کلاسیک فارسی داشت. یکی از فعالیتهای ارزشمند او، برگزاری جایزه ادبی «آهو» برای گروه سنی نوجوان بود که با همکاری مصطفی رحماندوست، شاعر و نویسندهٔ کودک و نوجوان، برگزار میکرد. این جایزه، گام مهمی در جهت کشف و پرورش استعدادهای ادبی نسل جوان بود. اسماعیل همتی اهل سمنان بود و پیکر او فردا، دوشنبه دوم شهریور، از مقابل فرهنگسرای کومش سمنان تشییع و در قطعه هنرمندان آرامگاه وادیالسلام این شهر به خاک سپرده خواهد شد. مجلس ختم او نیز روز چهارشنبه چهارم شهریور، بر سر مزارش برگزار میشود.
مروری بر زندگی و کارنامه هنری اسماعیل همتی
اسماعیل همتی، متولد تیرماه ۱۳۳۴، یکی از چهرههای شاخص ادبیات دراماتیک و پژوهشهای ادبی ایران بود. او با داشتن فوقلیسانس کارگردانی نمایش و سالها تدریس در دانشگاه تهران، به عنوان یکی از اساتید برجسته ادبیات دراماتیک شناخته میشد. بیش از پنجاه اثر تألیفی در زمینههای نمایشنامه، شعر و پژوهشهای شاهنامهشناسی و ادبیات کودکان، از او به یادگار مانده است و هر کدام، گنجینهای ارزشمند در ادبیات معاصر ایران به شمار میروند. او همچنین با همکاری مصطفی رحماندوست، جایزه ادبی «آهو» را برای گروه سنی نوجوان برگزار میکرد که نشان از دغدغهٔ او برای پرورش نسل آیندهٔ ادبیات داشت.
نمایشنامههای ماندگار و تأثیر آنها بر تئاتر ایران
از میان آثار فراوان همتی، سه نمایشنامه «شب بارانی»، «سفری برای آرش» و «خاطرات یک گاو جنونزده» از شهرت و جایگاه ویژهای برخوردارند. «خاطرات یک گاو جنونزده» که به زبان عربی نیز ترجمه و منتشر شده، یکی از مهمترین آثار اوست که توانسته فراتر از مرزهای ایران، مخاطبان خود را پیدا کند. این نمایشنامهها، با نگاهی عمیق به مسائل انسانی و اجتماعی، از جمله آثاری هستند که بر نسلهای بعدی نمایشنامهنویسان ایرانی تأثیر گذاشتهاند و اجرای آنها در کشورهای مختلف، نشان از جهانشمولی ادبیات او دارد.
جایگاه همتی در عرصه پژوهش و آموزش ادبیات دراماتیک
همتی تنها یک نمایشنامهنویس نبود؛ او یک استاد دانشگاه و پژوهشگر برجسته در حوزه ادبیات دراماتیک و شاهنامهشناسی بود. تدریس او در دانشگاه تهران، تأثیر عمیقی بر شکلگیری نسلهای مختلف دانشجویان تئاتر و ادبیات داشت. او در کنار تدریس، به پژوهش در حوزه ادبیات کهن و شاهنامه نیز میپرداخت و با تألیف آثار متعدد، سهمی مهم در شناخت و ترویج این گنجینههای ادبی ایفا کرد.
میراث ادبی همتی و جایزه «آهو» برای نوجوانان
یکی از اقدامات ارزشمند اسماعیل همتی، برگزاری جایزه ادبی «آهو» برای گروه سنی نوجوان با همکاری مصطفی رحماندوست بود. این جایزه، که به نویسندگان جوان و نوجوان اختصاص داشت، نقش مهمی در شناسایی و حمایت از استعدادهای ادبی نسل جدید ایفا کرد. این حرکت، نشاندهندهٔ نگاه آیندهنگرانهٔ همتی و دغدغهاش برای تداوم جریان ادبیات در ایران بود و میراثی ارزشمند برای نسلهای آینده به جا گذاشت.
تأثیر همتی بر ادبیات دراماتیک ایران و ارج نهادن به او
با درگذشت اسماعیل همتی، یکی از ستونهای ادبیات دراماتیک و پژوهشهای ادبی ایران فرو ریخت. آثار ماندگار او، به ویژه در حوزه نمایشنامهنویسی و شاهنامهشناسی، برای همیشه در تاریخ ادبیات ایران باقی خواهند ماند. او با نثری روان و در عین حال عمیق، توانست مخاطبان بسیاری را با ادبیات کهن و تئاتر آشنا کند. تشییع پیکر او در قطعه هنرمندان سمنان و برگزاری مجلس ختم بر مزارش، نشان از ارادت مردم و جامعهٔ هنری به این چهرهٔ ماندگار دارد.
آسیانیوز ایران(روزنامه آسیا سابق)، درگذشت این عزیز گرانسنگ را
به خانواده محترم ایشان، و تمامی اهل فرهنگ و هنر ایران زمین، تسلیت گفته
و آرزوی صبر برای بازماندگان محترم ایشان دارد.
یادش گرامی