آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
یک شبکه خبری بزرگ آمریکایی ادعایی انفجاری را درباره تحرکات احتمالی اسرائیل علیه ایران منتشر کرده است. ادعایی که اگر درست باشد، میتواند خاورمیانه را به آستانه یک درگیری گسترده جدید ببرد. شبکه انبیسی گزارش داده که مقامهای اسرائیلی در حال آمادهسازی ارائهای برای دونالد ترامپ، نامزد محتمل جمهوریخواهان در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا، هستند. محتوای این ارائه: گزینههای حمله مجدد به ایران. بر اساس این گزارش، انتظار میرود بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و ترامپ در این ماه در فلوریدا با یکدیگر دیدار کنند. این دیدار فراتر از یک گفتوگوی معمولی سیاسی خواهد بود.
گزارش انبیسی میگوید در این جلسه، نتانیاهو قصد دارد استدلال کند که گسترش برنامه موشکی بالستیک ایران یک تهدید فوری است که نیازمند اقدام سریع است. نخستوزیر اسرائیل ظاهراً میخواهد ترامپ را متقاعد کند که اقدامات ایران نه تنها برای امنیت اسرائیل، بلکه برای کل منطقه خاورمیانه و حتی منافع ایالات متحده خطرناک است. حتی ادعا شده که نتانیاهو قرار است گزینههای عملیاتی مشخصی را به ترامپ ارائه دهد و از آمریکا بخواهد که در هر عملیات نظامی جدید علیه ایران مشارکت کند یا حداقل به آن کمک نماید. یک مقام اسرائیلی ناشناس به انبیسی گفته که تهدید موشکهای بالستیک و حجم انبوه موشکهای ایران، فوریترین نگرانی حال حاضر اسرائیل است. این ادعاها در حالی مطرح میشود که منطقه هنوز تحت تأثیر جنگ غزه و درگیریهای پراکنده مرزی بین اسرائیل و حزبالله لبنان است. آیا واقعاً صحبت از یک جنگ جدید در جریان است؟
تحلیل منبع؛ چرا انبیسی و چرا حالا؟
گزارش انبیسی بر اساس سخنان مقامات اسرائیلی ناشناس است. انبیسی یکی از شبکههای معتبر و دارای سابقه نفوذ در حلقههای سیاسی آمریکاست. انتشار این گزارش در این زمان خاص میتواند چند هدف داشته باشد:
۱) تست کردن واکنش افکار عمومی و جامعه بینالمللی به ایده یک حمله احتمالی.
۲) افزایش فشار تبلیغاتی بر ایران در آستانه مذاکرات غیرمستقیم بر سر پرونده هستهای.
۳) ایجاد اهرمی برای نتانیاهو در مذاکرات داخلی و بینالمللی، با نشان دادن «جدیت تهدید».
۴) کمک به ترامپ در کمپین انتخاباتی، با نمایش او به عنوان تنها کسی که میتواند در برابر ایران قاطع باشد.
بنابراین، ممکن است بخشی از این گزارش یک عملیات روانی هدفمند باشد، نه لزوماً افشای یک طرح قطعی.
محتوای ادعا شده؛ از نگرانی موشکی تا درخواست مشارکت آمریکا
مطابق گزارش، هسته استدلال نتانیاهو برنامه موشکی بالستیک ایران، به ویژه تعداد انبوه موشکها خواهد بود. اسرائیل همواره ادعا کرده که موشکهای دوربرد ایران توانایی هدف قراردادن تمامی خاک این رژیم را دارند و تهدیدی وجودی محسوب میشوند. آنچه جدید به نظر میرسد، درخواست صریح برای مشارکت یا کمک نظامی آمریکا در یک عملیات احتمالی است. در گذشته، اسرائیل معمولاً عملیاتهای خود (مانند حمله به تأسیسات هستهای عراق و سوریه) را به صورت تکمحوری انجام داده یا حداقل پیش از عمل به آمریکا اطلاع داده است. درخواست مشارکت مستقیم، نشاندهنده ارزیابی اسرائیل از دشواری و پرهزینه بودن یک حمله احتمالی به ایران است که نیازمند پوشش هوایی، دفاع موشکی و احتمالاً حمایت لجستیکی و اطلاعاتی گسترده آمریکاست.
بستر سیاسی؛ نتانیاهو در تنگنای داخلی و ترامپ در مسیر انتخابات
این گزارش باید در بستر سیاسی حاکم بر دو طرف تحلیل شود. نتانیاهو تحت فشار شدید داخلی به خاطر شکست امنیتی هفتم اکتبر و عدم دستیابی به اهداف جنگ غزه است. طرح یک تهدید خارجی بزرگ (ایران) میتواند راهکاری برای انسجام مجدد داخلی و منحرف کردن توجهات باشد. از سوی دیگر، دونالد ترامپ در میانه رقابت سنگین انتخاباتی با جو بایدن است. او نیاز دارد خود را به عنوان رهبری قاطع در سیاست خارجی نشان دهد. دیدار با نتانیاهو و صحبت درباره مقابله با ایران، برای پایگاه انتخاباتی محافظهکار او جذاب است. بنابراین، ممکن است این دیدار و گفتوگوها بیشتر نمایشی سیاسی برای مصرف داخلی دو کشور باشد تا یک نقشه عملیاتی فوری.
ارزیابی واقعبینانه از احتمال حمله و تبعات آن
با فرض صحت این گزارش، احتمال وقوع یک حمله گسترده و همهجانبه اسرائیل به ایران در کوتاهمدت پایین ارزیابی میشود. دلایل:
۱) اسرائیل هنوز درگیر جبهه غزه و درگیری مرزی با حزبالله است و گشایش جبهه سوم علیه ایران به معنای یک جنگ چندجبههای پرریسک است.
۲) آمریکا به رهبری بایدن، که هنوز چند ماه در قدرت است، بعید است به چنین اقدامی بدون محاسبات بسیار دقیق و احتمالاً تنها در صورت حمله مستقیم ایران به منافع آمریکا، مجوز دهد.
۳) پاسخ احتمالی ایران میتواند بسیار گسترده و از طریق موشکباران انبوه، استفاده از نیابتی ها در سراسر منطقه و هدف قرار دادن منافع آمریکا باشد که ثبات خاورمیانه را به کلی برهم میزند. آنچه محتملتر است، ادامه یا تشدید عملیاتهای محدود، ترورهای هدفمند یا خرابکاریهای سایبری در خاک ایران است.
پیامدهای منطقهای و واکنش احتمالی ایران
صرف انتشار چنین گزارشهایی، صرف نظر از درستی محتوای عملیاتی آن، پیامدهایی دارد. این گزارش جو تنش را در منطقه افزایش میدهد و ممکن است باعث شود ایران اقدامات احتیاطی و آمادهباش خود را تشدید کند. همچنین، میتواند به افزایش قیمت نفت در بازارهای جهانی بینجامد. از نظر دیپلماتیک، ممکن است دولت بایدن را تحت فشار قرار دهد تا مواضع سختتری علیه ایران اتخاذ کند تا از انتقادات ترامپ مبنی بر سستی در امان بماند. واکنش ایران احتمالاً تکذیب رسمی، هشدار درباره عواقب هرگونه اقدام و نمایش توان دفاعی خواهد بود. تهران همچنین ممکن است از این گزارش برای متحد کردن افکار عمومی داخلی و فشار بر کشورهای عربی منطقه برای فاصله گرفتن از اسرائیل استفاده کند. در کل، این گزارش بیشتر از آنکه نشانه یک جنگ قریبالوقوع باشد، نشاندهنده تشدید جنگ روانی و تبلیغاتی در آستانه فصل جدیدی از تنشهاست.