آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
در میان انبوه چالشهای پیش روی رسانههای ایران، از مسائل معیشتی روزنامهنگاران گرفته تا قوانین دستوپاگیر، بالاخره گامی عملی برای شناسایی و حل نظاممند این مشکلات برداشته شده است. تشکیل کمیته «نظام مسائل رسانهای» در مجلس شورای اسلامی، میتواند نقطه عطفی در رابطه میان قوه مقننه و جامعه رسانهای کشور باشد. اما سؤال کلیدی اینجاست: آیا نمایندگان مجلس به تنهایی میتوانند عمق مشکلات پیچیده این صنعت را درک کنند؟ یا نیاز است که صدای خود رسانهها مستقیماً در این کمیته شنیده شود؟ پیشنهاد حضور نمایندهای از مجمع رسانهها پاسخی به همین دغدغه بود. حالا نتایج انتخابات این نماینده مشخص شده است. سید هادی فیاضی، با پشت سر گذاشتن رقابتی فشرده میان ۵۴ نامزد و کسب بالاترین آراء در دور اول و دوم، مأموریت خطیری را بر عهده گرفته است. او نه تنها باید دغدغههای گوناگون رسانههای مکتوب، دیجیتال و تخصصی را جمعبندی کند، بلکه باید بتواند این مشکلات را در قالبی قانونی و اجرایی به نمایندگان مجلس انتقال دهد. موفقیت یا شکست این مسیر، تأثیری مستقیم بر آینده حیات رسانهها خواهد داشت.
فیاضی با سوابقی چون مدیریت روزنامههای سراسری مانند «خبرورزشی» و «شهرآرا» و همچنین تجربه مدیریت در نهادهای حاکمیتی مانند شورای اطلاعرسانی دولت، چهرهای است که هم با دردهای صنف آشناست و هم زبان گفتوگو با مجلس را میداند. انتخاب او از سوی مدیران مسئول، حاوی پیامی واضح است: رسانهها خواستار مشارکتی واقعی و تأثیرگذار در سرنوشت خود هستند. آنها دیگر تماشاگر صرف تصمیمگیریهایی که بر کار و زندگیشان اثر میگذارد، نخواهند بود. این انتخابات و تشکیل این کمیته، آزمایشی مهم برای دموکراسی درونی صنف رسانه و ظرفیت مجلس برای شنیدن صداهای منتقد و پیشنهاددهنده است. نتیجه این آزمایش میتواند الگویی برای دیگر صنوف و حل مسائل آنها باشد. اکنون نگاهها به اولین گامهای این نماینده و عکسالعمل کمیته مجلس دوخته شده است. آیا این همکاری تازه، میتواند به خروج از بنبستهای تاریخی منجر شود یا تنها یک روند فرمالیته دیگر خواهد بود؟
تحلیل فرآیند انتخابات و معنای دموکراتیک آن
انتخابات نماینده رسانهها در یک کمیته مجلس، به خودی خود رویدادی قابل تأمل است. این روند نشان میدهد که مجلس، حداقل در ظاهر، به دنبال مشارکتدهی ذینفعان اصلی در فرآیند قانونگذاری است. برگزاری انتخابات با ۵۴ نامزد، نشان از رقابتی بودن و اهمیت این موقعیت دارد. کسب آرای قابل توجه فیاضی در هر دو دور، حاکی از اجماع نسبی میان مدیران مسئول بر روی صلاحیتهای او است. این اجماع برای اثربخشی کار وی در کمیته مجلس حیاتی است، چرا که او باید با پشتوانهای قوی از جامعه رسانهای وارد گفتوگو شود. این مدل انتخابات میتواند به عنوان الگویی برای دیگر حوزهها نیز مطرح شود. زمانی که قانون یا مقرراتی بر صنفی خاص تأثیر میگذارد، مشارکت دادن نمایندگان منتخب خود آن صنف، میتواند از اعتراضات پس از تصویب قوانین ناکارآمد بکاهد و کیفیت تصمیمگیری را افزایش دهد.
تحلیل سوابق و ظرفیتهای نماینده منتخب برای این مأموریت
سید هادی فیاضی ترکیبی نادر از تجربیات را در کارنامه خود دارد. مدیریت رسانههای پرتیراژ و جریانساز مانند «خبرورزشی» و «شهرآرا»، او را با چالشهای اقتصادی، محتوایی و مدیریتی رسانههای سنتی به خوبی آشنا کرده است. از سوی دیگر، تجربه مدیریت در «شورای اطلاعرسانی دولت» و «سامانه انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات»، به او دیدگاهی از درون حاکمیت و نحوه کار نهادهای تنظیمگر داده است. این دوگانگی تجربه، میتواند به او کمک کند تا هم زبان گفتمان مجلس و دولت را بفهمد و هم مشکلات میدانی را ترجمه کند. سردبیری «قدس آنلاین» نیز نشان از حضور فعال او در عرصه رسانه دیجیتال دارد. این موضوع بسیار مهم است، چرا که بخش عمدهای از مسائل امروز رسانهها، مربوط به فضای مجازی، اقتصاد دیجیتال و مقررات این حوزه است. فیاضی میتواند پلی میان دنیای سنتی و جدید رسانه باشد.
تحلیل انتظارات و چالشهای پیش روی نماینده منتخب
انتظار اصلی از فیاضی، استخراج و اولویتبندی دقیق «نظام مسائل رسانهای» است. این مسائل طیف وسیعی دارد: از مشکلات معیشتی خبرنگاران و بحران کاغذ، تا قوانین محدودکننده انتشار، چالشهای مالیاتی، رابطه با نهادهای نظارتی و تعریف حقوقی مرزهای آزادی بیان. چالش بزرگ او، تبدیل کردن این مشکلات پراکنده و بعضاً احساسی به گزارشی منسجم، مبتنی بر داده و دارای راهحلهای عملیاتی است. او باید بتواند برای هر مشکل، نه تنها شکایت، که پیشنهاد قانونی یا مقرراتی مشخصی به کمیته مجلس ارائه دهد. چالش دیگر، حفظ استقلال رأی و نقش میانجیگری است. او از یک سو تحت فشار رسانهها برای گرفتن امتیاز است و از سوی دیگر ممکن است تحت تأثیر فضای مجلس قرار گیرد. موفقیت او در گرو حفظ اعتماد هر دو طرف و تبدیل شدن به عنصری سازنده و حلمسئله است.
تحلیل کارکردها و محدودیتهای کمیته «نظام مسائل رسانهای» مجلس
تشکیل این کمیته نشانهای مثبت از توجه مجلس به حوزه رسانه است. اگر این کمیته بتواند خارج از فضای سیاسی روز و با نگاهی کارشناسی و بلندمدت عمل کند، میتواند منشأ اصلاحات مهمی در قوانین مطبوعات، انتشار و رسانه شود. با این حال، خطر تبدیل شدن آن به یک نهاد صوری و مشورتی بدون قدرت اجرایی وجود دارد. تأثیر واقعی این کمیته به عزم سیاسی ریاست مجلس و اعضای آن برای تبدیل پیشنهادها به لوایح قانونی و پیگیری اجرای آن بستگی دارد. علاوه بر این، این کمیته تنها یک حلقه از زنجیره تصمیمگیری است. بسیاری از مسائل رسانهها، ریشه در سیاستهای دستگاههای اجرایی، نهادهای قضایی و نهادهای نظارتی دارد. کمیته مجلس میتواند تنها بر جنبههای قانونی متمرکز شود و از حل مسائل اجرایی و قضایی ناتوان بماند.
تحلیل چشمانداز و تأثیرات احتمالی این همکاری نوین
اگر این فرآیند با موفقیت پیش رود، میتواند به الگویی پایدار برای تعامل مجلس با جامعه رسانه تبدیل شود. وجود نمایندهای منتخب رسانهها میتواند در دورههای بعدی مجلس نیز تداوم یابد و نهادینه شود. خروجی مطلوب، میتواند ارائه «سند نظام مسائل رسانهای کشور» و سپس «برنامه عمل قانونی» برای حل آن باشد. این سند میتواند نقشه راهی برای مجلس، دولت و قوه قضائیه در برخورد با بحرانهای رسانهای باشد. در نهایت، موفقیت این تجربه میتواند اعتماد از دسترفته بین حاکمیت و جامعه رسانه را تا حدی ترمیم کند. وقتی رسانهها احساس کنند که صدای آنها شنیده میشود و در سرنوشت حرفهای خود تأثیر دارند، امکان همکاری سازندهتری برای پیشبرد اهداف کلان کشور فراهم خواهد شد.