آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
بازار طلا و سکه امروز دوشنبه ۲۰ بهمن ۱۴۰۴، فصل جدیدی از رکوردشکنیها را رقم زد. در حالی که قیمت جهانی طلا با نزدیک شدن به سقف روانی ۵۰۰۰ دلار، نفسها را در سینه حبس کرده، بازار داخلی نیز با افزایشی چشمگیر همراه شده است. هر گرم طلای ۱۸ عیار امروز با رشد ۵۸۸ هزار تومانی، از مرز حساس ۱۹ میلیون تومان عبور کرد و به ۱۹ میلیون و ۳۶۹ هزار تومان رسید. این افزایش، ادامه روند صعودی چندماهه بازار طلاست که سرمایهگذاران و مصرفکنندگان را تحت تأثیر قرار داده است. بازدهی شگفتانگیز طلا در بازههای زمانی مختلف، نشان از جذابیت بیروی این فلز گرانبها دارد. در شش ماه گذشته، قیمت طلا ۱۵۵.۹ درصد و در یک سال گذشته ۱۹۳.۶ درصد افزایش یافته است. حتی بازدهی سهساله آن به رقم خیرهکننده ۸۱۸.۴ درصد رسیده است. در بازار جهانی نیز هر اونس طلا با رسیدن به ۴۹۷۰ دلار، فاصله کمی با سقف تاریخی ۵۰۰۰ دلار دارد. این رشد مداوم جهانی، یکی از عوامل اصلی فشار بر قیمتهای داخلی است که تحت تأثیر نرخ ارز و شرایط اقتصادی داخلی تشدید شده است.
بازار سکه امروز کاملاً در مسیر صعودی قرار داشت. سکه طرح جدید با ثبت قیمت ۱۸۹ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان، رکورد جدیدی را به نام خود ثبت کرد. سکه طرح قدیم نیز با قیمت ۱۸۶ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان معامله شد که نشان از تقاضای قوی در این بازار دارد. نیمسکه و ربعسکه نیز از این روند صعودی مستثنی نبودند. نیمسکه به ۹۵ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و ربعسکه به ۵۵ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان رسیدند. سکه گرمی نیز با قیمت ۲۶ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان مورد معامله قرار گرفت. طلای ۲۴ عیار که معیار اصلی طلای خالص است، امروز به ۲۴ میلیون و ۹۱۴ هزار تومان رسید. این افزایش قیمت در کنار رشد مظنه تهران به ۸۰ میلیون و ۹۵۰ هزار تومان، نشان از گرانی عمومی در بازار فلزات گرانبها دارد. کارشناسان بازار عوامل مختلفی از جمله تورم جهانی، بیثباتیهای ژئوپلیتیک، کاهش ارزش پولهای ملی و تقاضای فزاینده برای طلا به عنوان پناهگاه امن را دلیل این رشد بیسابقه میدانند. به نظر میرسد این روند صعودی در کوتاهمدت ادامه خواهد داشت.
تحلیل عوامل موثر بر رشد قیمت جهانی طلا
رشد قیمت جهانی طلا به نزدیکی مرز ۵۰۰۰ دلار در هر اونس، متأثر از مجموعهای از عوامل پیچیده اقتصادی و سیاسی است.
- اولین و مهمترین عامل، تداوم تورم بالا در اقتصادهای بزرگ جهان به ویژه آمریکاست که ارزش پول را کاهش داده و طلا را به عنوان پناهگاه امن تقویت میکند.
- عامل دوم، بیثباتیهای ژئوپلیتیک در مناطق مختلف جهان است. تنشهای خاورمیانه، درگیریهای منطقهای و رقابتهای قدرتهای بزرگ، سرمایهگذاران را به سمت داراییهای امن مانند طلا سوق داده است. در شرایط عدم اطمینان، طلا همواره به عنوان یک ذخیره ارزش مورد اعتماد عمل کرده است.
- سومین عامل، سیاستهای پولی بانکهای مرکزی بزرگ جهان است. رویکرد احتیاطآمیز این بانکها در تعدیل نرخ بهره و حفظ تسهیلات کموبیش، نقدینگی جهانی را افزایش داده و بخشی از آن به سمت بازار طلا سرازیر شده است. همچنین، افزایش تقاضای فیزیکی طلا از سوی بانکهای مرکزی برخی کشورها نیز بر قیمت تأثیر گذاشته است.
تأثیر نرخ ارز و شرایط اقتصادی داخلی بر بازار طلای ایران
بازار طلای ایران تحت تأثیر دو عامل اصلی قرار دارد: قیمت جهانی طلا و نرخ ارز داخلی. با نزدیک شدن قیمت جهانی به ۵۰۰۰ دلار و تداوم فشار بر نرخ ارز در بازارهای داخلی، قیمت طلا به طور طبیعی افزایش مییابد. این رابطه مستقیم، یکی از قواعد ثابت بازار طلای ایران بوده است. از سوی دیگر، شرایط تورمی اقتصاد ایران که با رشد نقدینگی بالا همراه است، تقاضا برای طلا را به عنوان یک پوشش در برابر کاهش ارزش پول افزایش داده است. در شرایطی که بازدهی سایر بازارها با نااطمینانی همراه است، بسیاری از سرمایهگذاران خرد و کلان به سمت طلا به عنوان دارایی امن گرایش پیدا کردهاند. عامل سوم، انتظارات تورمی و روانی بازار است. با مشاهده روند صعودی مداوم، بسیاری از معاملهگران با پیشخرید و انباشت طلا، به افزایش بیشتر قیمتها دامن میزنند. این رفتار گلولهبرفی، چرخه معیوبی ایجاد میکند که کنترل آن در کوتاهمدت دشوار است.
بررسی بازدهی طلا در بازههای زمانی مختلف و مقایسه با سایر داراییها
بازدهی ۱۵۵.۹ درصدی طلا در شش ماه گذشته، یکی از بهترین عملکردها در بین تمامی داراییهای داخلی است. این بازدهی حتی از بازار سهام که نوسانات زیادی داشته، بهتر عمل کرده است. در دوره یکساله نیز بازدهی ۱۹۳.۶ درصدی طلا، نشان از ثبات رشد این بازار دارد. نکته جالب توجه، بازدهی ۸۱۸.۴ درصدی طلا در سه سال گذشته است. این رقم به معنای آن است که سرمایهگذاری در طلا در این دوره، ارزش سرمایه را بیش از ۹ برابر افزایش داده است. چنین بازدهیای در شرایط اقتصادی کنونی ایران، تقریباً بینظیر است. در مقایسه با سایر بازارها، طلا هم به عنوان یک دارایی امن و هم به عنوان یک فرصت سرمایهگذاری سودآور ظاهر شده است. در حالی که برخی بازارها با رکود یا نوسانات شدید مواجه بودهاند، طلا رشدی پایدار و کمنوسانتر را تجربه کرده که برای سرمایهگذاران محافظهکار جذاب است.
تحلیل بازار سکه و رابطه آن با بازار طلا
بازار سکه امروز همگام با بازار طلا روند صعودی قدرتمندی را تجربه کرد. سکه طرح جدید با ثبت قیمت ۱۸۹.۷ میلیون تومان، نه تنها از طلا پیشی گرفت، بلکه نشان داد که تقاضای خاصی برای این دارایی وجود دارد. اختلاف قیمت سکه طرح جدید و قدیم (حدود ۳.۴ میلیون تومان) نیز قابل تأمل است. یکی از دلایل رشد قیمت سکه، پیشی گرفتن آن از قیمت ذاتی (قیمت طلای به کار رفته به اضافه حق ضرب) است. این نشاندهنده ارزش نمادین و روانی سکه در بین ایرانیان است. سکه نه تنها یک دارایی، که هدیه، پسانداز و نشانهای از ثروت در فرهنگ ایرانی محسوب میشود. رشد قیمت نیمسکه و ربعسکه نیز نشان از گسترش تقاضا در بین اقشار مختلف جامعه دارد. با افزایش قیمت سکه کامل، بسیاری از سرمایهگذاران خرد به سراغ واحدهای کوچکتر میروند. این موضوع باعث میشود تا تقاضا در تمام سطوح بازار سکه حفظ شود.
چشمانداز آینده و راهکارهای مدیریت ریسک برای سرمایهگذاران
با توجه به روند فعلی، به نظر میرسد قیمت طلا و سکه در کوتاهمدت ادامهدار باشد. نزدیک شدن قیمت جهانی به مرز ۵۰۰۰ دلار میتواند شتاب بیشتری به بازار بدهد. از سوی دیگر، شرایط اقتصادی داخلی نیز تغییری نکرده است که بتوان به کاهش قیمتها امیدوار بود. برای سرمایهگذاران، چند راهکار مدیریت ریسک قابل توجه است:
- اول، تنوعبخشی به سبد داراییها و عدم سرمایهگذاری تمام منابع در یک بازار.
- دوم، استفاده از روش میانگینگیری هزینه دلاری (DCA) برای کاهش ریسک زمانبندی بازار.
- سوم، توجه به اهداف سرمایهگذاری بلندمدت و عدم تصمیمگیری هیجانی.
از دیدگاه کلان، ادامه روند صعودی قیمت طلا و سکه میتواند تأثیرات تورمی بیشتری داشته باشد. افزایش قیمت این کالاهای اساسی، بر شاخص قیمت مصرفکننده تأثیر گذاشته و فشار بر زندگی مردم را افزایش میدهد. این موضوع نیازمند توجه سیاستگذاران اقتصادی برای ایجاد ثبات در بازارهاست.