آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
شب سرنوشتسازی برای روابط ایران و آمریکا فرا رسیده است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، امشب در سخنرانی خود در کنگره، طرحهای نهایی خود را در قبال ایران تشریح خواهد کرد. دو مقام کاخ سفید این خبر را به رویترز تأیید کردهاند. این سخنرانی در حالی انجام میشود که تنشها میان دو کشور به اوج خود رسیده است. استقرار گسترده نیروهای نظامی آمریکا در منطقه، اولتیماتومهای پیاپی ترامپ و از سوی دیگر، ارسال پیامکهای تهدیدآمیز به مردم ایران، همگی نشاندهنده نزدیک شدن به یک نقطه عطف است. ساعاتی پیش از سخنرانی ترامپ، جان راتکلیف، رئیس سازمان سیا، به همراه مارکو روبیو، وزیر خارجه، در یک جلسه توجیهی محرمانه با رهبران احزاب آمریکا در کنگره درباره ایران شرکت خواهند کرد. این جلسه نشان میدهد که پرونده ایران در حساسترین مرحله خود قرار دارد.
رهبران کنگره پیش از شنیدن سخنرانی ترامپ، از آخرین اطلاعات و تحلیلهای نهادهای اطلاعاتی و دیپلماتیک آمریکا مطلع میشوند. این هماهنگی نشان میدهد که دولت ترامپ به دنبال ایجاد اجماع داخلی پیش از هر اقدام مهمی است. انتظار میرود که ترامپ در این سخنرانی، یا از دستیابی به یک توافق دیپلماتیک خبر دهد، یا راهبرد «فشار حداکثری» را تشدید کرده و گزینههای جدیدی را روی میز بگذارد. گزینه حمله نظامی محدود یا گسترده نیز به عنوان یکی از سناریوهای محتمل مطرح است. در سوی دیگر، ایران نیز خود را برای هر سناریویی آماده کرده است. عراقچی برای مذاکرات ژنو عازم سوئیس شده و تختروانچی نیز با رسانههای آمریکایی گفتوگو کرده و از آمادگی برای توافق، اما همچنین پاسخ کوبنده به هر حمله خبر داده است. همه چشمها به واشنگتن دوخته شده است. سخنرانی امشب ترامپ میتواند مسیر آینده خاورمیانه را برای سالها تعیین کند.
اهمیت سخنرانی ترامپ در کنگره
سخنرانی رئیسجمهور آمریکا در کنگره، یکی از مهمترین رویدادهای سیاسی در این کشور است. این سخنرانی فرصتی است برای رئیسجمهور تا مستقیماً با نمایندگان مردم و از طریق آنها با افکار عمومی آمریکا و جهان صحبت کند. انتخاب این تریبون برای اعلام طرحهای نهایی در قبال ایران، نشاندهنده اهمیت فوقالعاده این موضوع برای دولت ترامپ است. او میخواهد با استفاده از این جایگاه، پیام خود را با بیشترین تأثیر به مخاطبان داخلی و بینالمللی منتقل کند. این سخنرانی همچنین میتواند به عنوان یک اقدام روانی برای تأثیرگذاری بر مذاکرات ژنو و افکار عمومی ایران باشد.
جلسه توجیهی محرمانه سیا و وزارت خارجه
برگزاری یک جلسه توجیهی محرمانه برای رهبران احزاب در کنگره، با حضور رئیس سیا و وزیر خارجه، نشاندهنده حساسیت و پیچیدگی فوقالعاده پرونده ایران است. نهادهای اطلاعاتی و دیپلماتیک آمریکا میخواهند اطمینان حاصل کنند که رهبران کنگره از آخرین اطلاعات و تحلیلها مطلع هستند. این جلسه میتواند دو هدف داشته باشد. نخست، ایجاد اجماع داخلی و جلب حمایت کنگره برای هرگونه اقدام آتی. دوم، بررسی سناریوهای مختلف و پیامدهای آنها با حضور بالاترین مقامات اطلاعاتی و دیپلماتیک. حضور همزمان راتکلیف و روبیو در این جلسه، نشان میدهد که ابعاد اطلاعاتی و دیپلماتیک پرونده ایران به طور همزمان در حال بررسی است.
سناریوهای احتمالی در سخنرانی ترامپ
سه سناریوی اصلی برای سخنرانی امشب(به وقت تهران) ترامپ قابل تصور است:
- سناریوی نخست، اعلام موفقیت در مذاکرات ژنو و دستیابی به یک توافق اولیه. این بهترین گزینه برای هر دو طرف است.
- سناریوی دوم، تشدید فشارها و تهدیدات. ترامپ ممکن است با ارائه یک اولتیماتوم جدید، ایران را تحت فشار بیشتری قرار دهد. این گزینه میتواند شامل تحریمهای جدید یا تهدید نظامی صریحتر باشد.
- سناریوی سوم، اعلام یک راهبرد جدید با ترکیبی از تهدید و مذاکره. ترامپ ممکن است با ارائه یک طرح جامع، از یک سو ایران را به مذاکره دعوت کند و از سوی دیگر، گزینه نظامی را به صراحت روی میز بگذارد.
تحلیل واکنش احتمالی ایران به سخنرانی ترامپ
ایران با دقت تمام سخنرانی ترامپ را زیر نظر خواهد داشت و بر اساس آن، موضع خود را تنظیم میکند. اگر ترامپ لحنی مثبت داشته باشد و از مذاکره استقبال کند، ایران نیز احتمالاً پاسخ مثبت خواهد داد. اگر ترامپ لحنی تهدیدآمیز داشته باشد، ایران با ترکیبی از هشدارهای دیپلماتیک و نمایش قدرت نظامی پاسخ خواهد داد. تختروانچی بارها تأکید کرده است که ایران آماده پاسخ به هر حملهای است. اگر ترامپ یک راهبرد ترکیبی را اعلام کند، ایران نیز احتمالاً با یک استراتژی دوگانه، هم راه دیپلماسی را باز نگه میدارد و هم توان دفاعی خود را تقویت میکند.
تأثیر این سخنرانی بر آینده منطقه
سخنرانی امشب ترامپ، بدون شک تأثیر عمیقی بر آینده منطقه خاورمیانه خواهد داشت. هر تصمیمی که او بگیرد، میتواند به یک بحران بزرگ و بیسابقه منجر شود. اگر ترامپ به سمت توافق حرکت کند، ممکن است شاهد کاهش تنشها و آغاز یک دوره جدید در روابط ایران و آمریکا باشیم. اگر او گزینه نظامی را انتخاب کند، منطقه در آستانه یک جنگ بزرگ قرار خواهد گرفت. همه نگاهها به واشنگتن دوخته شده است. ساعات آینده، سرنوشت منطقه را برای سالها تعیین خواهد کرد.