آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
مرکز مبادله ارز و طلای ایران امروز (دوشنبه ۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۵) اعلام کرد که مرحله جدید حراج شمش طلا فردا «سهشنبه ۲۲ اردیبهشت» برگزار میشود. بر اساس اطلاعیه مرکز مبادله، متقاضیان شرکت در این حراج (شامل فعالان عمده بازار طلا، تولیدکنندگان مصنوعات طلا، خردهفروشان طلای آبشده، بانکها و پلتفرمهای آنلاین فروش طلا) باید «تا ساعت ۲۴ روز دوشنبه ۲۲ اردیبهشت، ۵ میلیارد تومان بهعنوان وجهالضمان هر شمش واریز کنند.» این حراج در ادامه سیاستهای بانک مرکزی برای تأمین و توزیع شمش طلا در بازار کشور و با هدف تنظیم بازار طلا، جلوگیری از قاچاق شمش و تأمین نیاز صنعت طلا و جواهر برگزار میشود. وجهالضمان مبلغی است که شرکتکنندگان در حراج به عنوان تضمین جدیت خود، پیش از شرکت در مزایده به حساب مرکز مبادله واریز میکنند. این مبلغ در صورت عدم برنده شدن در حراج، به حساب خریدار عودت داده میشود و در صورت برنده شدن، به عنوان بخشی از مبلغ نهایی خرید محاسبه میگردد.
حراجهای شمش طلا در ماههای اخیر به صورت منظم (حداقل هر دو هفته یک بار) برگزار میشود. در آخرین حراج (۲۰ اردیبهشت)، ۱۴۷ کیلوگرم شمش طلا به ارزش بیش از ۴ هزار میلیارد تومان به فروش رسید. بر اساس اعلام مرکز مبادله، متقاضیان میتوانند برای هر تعداد شمش (حداکثر نامحدود) وجهالضمان واریز کنند. برای مثال، اگر متقاضی بخواهد ۱۰ شمش خریداری کند، باید ۵۰ میلیارد تومان وجهالضمان واریز نماید. قیمت پایه هر شمش یک کیلوگرمی طلا با عیار ۹۹۵ (طلای خالص) بر اساس نرخ جهانی اونس طلا (حدود ۴۵۵۰ دلار) به اضافه هزینههای حمل و نقل و عوارض ورودی تعیین میشود. برندگان حراج کسانی هستند که بالاترین قیمت را پیشنهاد دهند. در این گزارش، ضمن مرور جزئیات حراج شمش طلای ۲۲ اردیبهشت، به تشریح نحوه ثبتنام، شرایط شرکتکنندگان و نکات مهم برای فعالان بازار طلا میپردازیم.
جزئیات حراج و نحوه ثبتنام (مهلت تا دوشنبه شب)
مرکز مبادله ارز و طلای ایران در اطلاعیه خود تأکید کرده است که «متقاضیان شرکت در حراج شمش طلا باید تا ساعت ۲۴ روز دوشنبه ۲۲ اردیبهشت، نسبت به واریز وجهالضمان و ثبتنام اقدام کنند.» این یعنی تنها چند ساعت برای ثبتنام فرصت باقی است.
مراحل ثبتنام
- مراجعه به سامانه معاملات مرکز مبادله ارز و طلای ایران به آدرس market.ice.ir.
- تکمیل فرم تقاضا (شامل اطلاعات هویتی، کد اقتصادی و مجوزهای لازم مانند پروانه بهرهبرداری برای تولیدکنندگان).
- واریز وجهالضمان به ازای هر قطعه شمش (۵ میلیارد تومان) به حساب معرفی شده توسط مرکز مبادله.
- دریافت کد رهگیری.
نکته مهم: متقاضیانی که تاکنون در سامانه ثبتنام نکردهاند، باید هرچه سریعتر (حداکثر تا ساعت ۲۲ امشب) اقدام کنند. فرآیند احراز هویت ممکن است چند ساعت طول بکشد. پس از اتمام مهلت ثبتنام (ساعت ۲۴ دوشنبه)، دیگر هیچ درخواستی پذیرفته نمیشود. حراج روز سهشنبه از ساعت ۱۰ صبح تا ۱۲ ظهر برگزار میشود و نتیجه آن بلافاصله اعلام میگردد.
وجهالضمان ۵ میلیارد تومانی (چرا افزایش یافته است؟)
وجهالضمان ۵ میلیارد تومانی نسبت به حراجهای اولیه (که ۲ تا ۳ میلیارد تومان بود) افزایش قابل توجهی داشته است. سه دلیل اصلی برای این افزایش وجود دارد:
-
دلیل اول: «حذف خریداران غیرحرفهای و سفتهبازان» با افزایش وجهالضمان
شرکت در حراج برای افراد عادی (که قصد سرمایهگذاری اندک دارند) مقرون به صرفه نیست. این کار باعث میشود تا صرفاً «فعالان واقعی بازار طلا» (کسانی که به شمش برای تولید نیاز دارند) در حراج باقی بمانند.
-
دلیل دوم: «کاهش ریسک عدم پرداخت» در حراجهای قبلی
گاهی پیش میآمد که برنده حراج (به دلیل نبود نقدینگی کافی) قادر به پرداخت مابقی قیمت نبود و از خرید انصراف میداد. وجهالضمان ۵ میلیارد تومانی (که حدود ۱۸ درصد قیمت نهایی شمش است) احتمال انصراف را به شدت کاهش میدهد.
-
دلیل سوم: «مدیریت نقدینگی بازار»
با توجه به تورم ۷۳ درصدی و افزایش قیمت طلا، نوسانگیری در بازار شمش سودآور شده است. افزایش وجهالضمان، سفتهبازی را سختتر و پرریسکتر میکند.
نکته: اگر متقاضی در حراج برنده شود، وجهالضمان به عنوان بخشی از مبلغ نهایی محاسبه میگردد.
مابقی باید ظرف ۴۸ ساعت واریز شود.
چه کسانی میتوانند در حراج شرکت کنند؟ (شرایط عمومی و اختصاصی)
مرکز مبادله ایران شرایط شرکت در حراج شمش طلا را به سه دسته اصلی تقسیم کرده است:
- دسته اول: «فعالان عمده بازار طلا و جواهر» شامل افرادی که دارای پروانه بهرهبرداری از اتحادیه طلا و جواهر هستند و سابقه خرید و فروش عمده طلا را دارند. این دسته باید مدارک (جواز کسب، کارت ملی، کد اقتصادی) را بارگذاری کنند.
- دسته دوم: «بانکها و مؤسسات مالی» بانکها میتوانند به عنوان نماینده مشتریان خود (یا برای ذخایر خود) در حراج شرکت کنند. آنها مشمول قوانین سادهتری هستند (به دلیل نظارت بانک مرکزی).
- دسته سوم: «پلتفرمهای آنلاین فروش طلا» پلتفرمهایی که به صورت آنلاین طلا و مصنوعات طلا میفروشند (مانند «طلا ۳۶۰»، «زر» و ...) اکنون مجاز هستند در صورت داشتن «شناسه یکتای پروانه کسب قابل استعلام از درگاه ملی مجوزها»، اقدام به خرید شمش کنند. این کار باعث کاهش واسطهها و کاهش قیمت تمام شده برای مصرفکننده نهایی میشود.
سخنگوی مرکز مبادله تأکید کرده است که «اشخاص حقیقی عادی (افراد غیرصنفی) نمیتوانند در حراج شرکت کنند، مگر اینکه از طریق بانکها اقدام کنند.»
مراحل پس از حراج (برنده شدن و تحویل شمش)
پس از برگزاری حراج (ساعت ۱۲ ظهر روز سهشنبه)، نتایج به صورت آنلاین اعلام میشود. برنده کسی است که بالاترین قیمت را پیشنهاد داده باشد. در صورت مساوی بودن قیمتها، اولویت با کسی است که زودتر پیشنهاد خود را ثبت کرده باشد.
-
مرحله اول (تأیید نهایی و واریز مابهالتفاوت)
برنده حراج باید ظرف ۴۸ ساعت کاری (حداکثر تا پنجشنبه ۲۳ اردیبهشت) مابقی قیمت شمش را واریز کند. یعنی کل مبلغ شمش منهای ۵ میلیارد تومان وجهالضمان.
-
مرحله دوم (تحویل فیزیکی شمش)
پس از تأیید پرداخت، مرکز مبادله یک «رسید تحویل» صادر میکند. خریدار میتواند با در دست داشتن این رسید و کارت ملی، ظرف ۷ روز کاری به خزانه بانک عامل مراجعه و شمش را تحویل بگیرد.
نکته مهم: شمشها دارای «برچسب اصالت و شماره سریال منحصر به فرد» هستند که از سوی بانک مرکزی تأیید شده است. خریداران میتوانند اصالت شمش را از طریق سامانه استعلام شمش بانک مرکزی بررسی کنند. همچنین شمش دارای گواهی عیار (۹۹۵) و وزن دقیق (۱ کیلوگرم) است.
توصیه به فعالان بازار طلا و راهکارهای جایگزین
به فعالان صنف طلا و جواهر توصیه میشود:
۱. «قبل از ثبتنام، توان مالی خود را محاسبه کنید.»
وجهالضمان ۵ میلیارد تومانی به ازای هر شمش، نقدینگی بالایی میخواهد. شرکت در حراج با سرمایه کم، ریسک از دست رفتن وجهالضمان (در صورت عدم توانایی در پرداخت مابقی) را دارد. افراد با بودجه کمتر میتوانند به صورت «مشارکتی» (چند نفر با هم) یک شمش بخرند.
۲. «از طریق بانکها اقدام کنید.»
اگر توانایی شرکت مستقیم در حراج را ندارید، میتوانید از طریق بانکهای عامل (ملی، ملت، تجارت) اقدام کنید. بانکها معمولاً شمشهای خریداری شده را به صورت خُرد (قطعات ۱۰۰ گرمی یا ۲۵۰ گرمی) به مشتریان خود میفروشند (البته با قیمت بالاتر).
۳. «به جای شمش فیزیکی، از صندوقهای طلا استفاده کنید.»
اگر هدف شما سرمایهگذاری (نه تولید مصنوعات طلا) است، شرکت در صندوقهای طلا (که واحدهای آنها در بورس کالا معامله میشود) آسانتر و با نقدشوندگی بالاتر است. برای خرید شمش فیزیکی، نیاز به جای امن برای نگهداری (خزانه بانک) و بیمه دارایی نیز دارید که هزینه اضافی دارد.
در نهایت، مرکز مبادله اعلام کرده است که این حراجها به صورت منظم (هر دو هفته یک بار) ادامه خواهد یافت. بنابراین اگر در این دوره موفق به خرید نشدید، منتظر حراج بعدی (اوایل خرداد) باشید.