آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بامداد امروز در شبکه اجتماعی تروثسوشال با انتشار متنی بلند، از برداشته شدن محاصره دریایی ایران و باز شدن تنگه هرمز برای تردد بیقیدوشرط کشتیها خبر داد. اگر شما دنبالکننده اخبار بینالملل و تحولات حساس منطقه خلیج فارس هستید، این گزارش کامل را تا انتها بخوانید؛ جزئیات ادعاهای ترامپ، واکنشهای احتمالی و ابعاد پنهان این پیام در ادامه آمده است. ترامپ در این پیام تأکید کرده که ایران باید بپذیرد که هرگز سلاح هستهای یا بمب اتمی نخواهد داشت و تنگه هرمز باید فوراً برای تردد آزاد کشتیها در هر دو جهت باز شود.
رئیسجمهور آمریکا همچنین مدعی شده است که تمام مینهای دریایی (بمبها) با استفاده از مینروبهای زیرآبی فوقالعاده آمریکا منهدم شدهاند و ایران باید هر مین باقیمانده را خنثی کند. ترامپ در بخش دیگری از پیام خود به کشتیهایی که به گفته او در تنگه هرمز گیر افتادهاند، وعده «بازگشت به خانه» داده و نوشته است: «از طرف من، رئیسجمهور محبوبتان، به خانوادههایتان سلام برسانید!»
ادعای دیگر ترامپ درباره خروج و نابودی «مواد غنیشده» (غبار هستهای) است که به گفته او در عمق زمین دفن شده و بر اثر حمله بمبافکن B2 آمریکا در ۱۱ ماه پیش روی آن کوههای فرو ریخته است. ترامپ تصریح کرده که این عملیات با هماهنگی و همکاری نزدیک با جمهوری اسلامی و آژانس بینالمللی انرژی اتمی انجام خواهد شد و هیچ پولی تا اطلاع ثانوی مبادله نخواهد شد.
تحلیل ادعای «برداشته شدن محاصره دریایی» از سوی آمریکا
ترامپ در پیام خود از اصطلاح «محاصره دریایی شگفتانگیز و بیسابقه» استفاده کرده که به معنای پذیرش اعمال محدودیت بر تردد کشتیها در تنگه هرمز توسط نیروهای آمریکایی در ماههای گذشته است. تحلیلگران مسائل بینالملل معتقدند این اظهارات میتواند نشاندهنده عقبنشینی تاکتیکی واشنگتن در برابر فشارهای دیپلماتیک یا نظامی ایران باشد. با این حال، پرسش اساسی این است که آیا عملاً محاصره دریایی به معنای واقعی وجود داشته و اکنون برداشته میشود یا این اظهارات بیشتر جنبه تبلیغاتی و روانی دارد؟ کارشناسان نظامی میگویند تنگه هرمز تحت نظارت کامل نیروهای مسلح ایران است و هیچ کشوری بدون هماهنگی با ایران نمیتواند آن را محاصره کند. بنابراین برداشتن محاصره از سوی آمریکا بیشتر یک ادعای سیاسی است تا واقعیت میدانی.
ادعای انهدام مینها با بمبافکن بی۲
ترامپ مدعی شده است که مینهای دریایی (که احتمالاً منظور مینهای کارگذاشته شده توسط ایران یا نیروهای دیگر است) با استفاده از «مینروبهای بزرگ زیرآبی فوقالعاده» آمریکا منهدم شدهاند. همچنین به حمله بمبافکن بی۲ آمریکا در 11 ماه پیش اشاره کرده که منجر به فرو ریختن کوه بر روی مواد غنیشده شده است. یکی از بخشهای پیام ترامپ، تأکید بر «هماهنگی و همکاری نزدیک با جمهوری اسلامی» برای خروج مواد غنیشده و نابودی آن است.
این در حالی مطرح میشود که دولت آمریکا همچنان تحریمهای گستردهای علیه ایران اعمال میکند و حتی در همین پیام تصریح کرده است که «هیچ پولی تا اطلاع ثانوی مبادله نخواهد شد». تحلیلگران حقوق بینالملل میگویند هرگونه همکاری فنی با ایران در حوزه هستهای باید از طریق کانالهای رسمی و با رعایت قواعد آژانس بینالمللی انرژی اتمی انجام شود.
واکنش احتمالی ایران؛ از تکذیب تا پاسخ در تنگه هرمز
با توجه به سابقه مواضع جمهوری اسلامی در قبال اظهارات مقامات آمریکایی، محتملترین واکنش، تکذیب رسمی ادعاهای ترامپ از سوی وزارت امور خارجه یا نیروهای مسلح است! ایران پیشتر هرگونه وجود مین دریایی یا محاصره تنگه هرمز را رد کرده و بر حق حاکمیت خود بر این آبراه استراتژیک تأکید داشته است. همچنین آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز تا این لحظه هیچ بیانیهای درباره همکاری با آمریکا برای خروج مواد غنیشده از خاک ایران منتشر نکرده است.
ابعاد حقوقی و بینالمللی؛ آیا ترامپ میتواند یکجانبه تحریمها را بردارد؟
پرسش اساسی این است که آیا رئیسجمهور آمریکا بدون تصویب کنگره میتواند تحریمهای دریایی و هستهای علیه ایران را بردارد؟ پاسخ کوتاه: خیر.
هرگونه تغییر اساسی در سیاست تحریمهای آمریکا نیازمند اقدام قانونی از سوی کنگره یا حداقل صدور فرمان اجرایی با حمایت وزارت خزانهداری است. ترامپ در پیام خود به طور مشخص اشاره نکرده که کدام تحریمها برداشته میشوند. همچنین تأکید بر «بدون مبادله پول» نشان میدهد که حتی اگر توافقی هم وجود داشته باشد، بسیار محدود و موردی است. بنابراین تا دیده شدن اقدام عملی (مانند بخشنامه رسمی وزارت خزانهداری یا بیانیه کاخ سفید)، این پیام را باید در چارچوب فضاسازی رسانهای ارزیابی کرد.