آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
پنجره آب و هوایی ایران در آخرین جمعه بهمن ماه، روی صحنهای متنوع و پرتنش گشوده میشود. از برف و باران در دامنههای البرز تا وزش باد گرم سهمگین در سواحل خزر و گردوخاک در مناطق جنوبی؛ اینجا ایران است با چهار فصل همزمان. تهران، پایتخت پرجمعیت ایران، فردا میزبان پدیدهای خواهد بود که در آخرین روزهای زمستان کمی غیرمنتظره به نظر میرسد. هواشناسی استان تهران با صدور هشدار سطح زرد، از بارش باران و برف، وزش باد شدید و در ارتفاعات، کولاک و حتی احتمال ریزش بهمن خبر داده است. دمای هوای تهران فردا در گرمترین ساعات به ۲۱ درجه میرسد، اما این گرمای زودهنگام فریبنده است. از شنبه، رگبار باران و وزش باد شدید مهمان پایتختنشینان خواهد بود و چهره بهاری شهر را زمستانی میکند. در شمال کشور اما قصه متفاوت است. گیلان پس از دو روز بارندگی، نفس راحتی کشیده و سامانه بارشی آن را ترک کرده است. اما این آرامش، با وزش باد گرم شدید همراه شده است. کارشناس هواشناسی گیلان میگوید دما در این استان تا ۱۵ درجه افزایش مییابد و باد گرم در ارتفاعات و دامنهها خیلی شدید خواهد بود. مازندران نیز وضعیت مشابهی دارد. آسمان ابری و ارتفاعات غربی با بارش پراکنده برف و باران، اما از جمعه افزایش دما و آسمان صاف در انتظار این استان است. دریای خزر امروز با موج کوتاه برای فعالیتهای دریایی مناسب است، اما این آرامش دوام چندانی نخواهد داشت. در قلب ایران، استان مرکزی با هشدار سطح زرد دیگری روبرو است. وزش باد با سرعت بیش از ۹۰ کیلومتر بر ساعت در برخی مناطق این استان، میتواند خسارتهایی به همراه داشته باشد. هر چند بارش قابل توجهی پیشبینی نمیشود، اما رگبار پراکنده در نواحی شمالی و غربی دور از انتظار نیست. همدان نیز از کاهش دو تا چهار درجهای دمای کمینه در صبح جمعه خبر میدهد. آسمان این استان عمدتاً صاف تا قسمتی ابری خواهد بود، اما وزش باد شدید و نسبتاً شدید در روز دوشنبه پیشبینی میشود. بارش خفیف باران نیز روز شنبه مهمان همدانیها خواهد بود. این تنوع آب و هوایی در آستانه اسفند ماه، یادآور پیچیدگیهای اقلیمی ایران است. سرزمینی که در یک روز، همزمان برف، باران، باد گرم و گردوخاک را تجربه میکند.
تحلیل الگوهای همدیدی و تأثیر آن بر استان تهران
بررسی نقشههای پیشیابی و الگوهای همدیدی نشان میدهد که استان تهران طی پنج روز آینده تحت تأثیر امواج متناوب تراز میانی جو قرار خواهد گرفت. این امواج که از سمت غرب به شرق در حرکت هستند، با ایجاد ناپایداریهای جوی، شرایط را برای بارش باران و برف در مناطق مختلف استان فراهم میکنند. نکته قابل توجه در پیشبینی تهران، همزمانی دمای نسبتاً بالا (۲۱ درجه در روز جمعه) با بارش برف و باران است. این پدیده که ناشی از نفوذ هوای سرد پس از یک دوره گرمای موقتی است، میتواند منجر به بارشهای رگباری شدید و لغزندگی معابر شود. هشدار سطح زرد صادر شده برای تهران به معنای آمادهباش است، نه خطری قریبالوقوع. با این حال، احتمال ریزش بهمن در ارتفاعات و کولاک در گردنهها، زنگ خطری برای کوهنوردان و مسافران جادههای کوهستانی است. پلیس راه و دستگاههای امدادی باید برای مدیریت ترافیک و امدادرسانی احتمالی آماده باشند.
پدیده باد گرم در گیلان و مازندران
پدیده باد گرم که این روزها گیلان و مازندران را فرا گرفته، یکی از ویژگیهای اقلیمی منحصربهفرد سواحل جنوبی دریای خزر است. این پدیده زمانی رخ میدهد که جریانات جنوبی، هوای گرم و خشک را از دامنههای جنوبی البرز به سوی سواحل شمالی هدایت میکنند. افزایش ۸ تا ۱۵ درجهای دمای هوا در گیلان طی دو روز آینده، یک جهش دمایی قابل توجه است. این افزایش ناگهانی دما میتواند منجر به ذوب سریع برف در ارتفاعات و سیلابی شدن رودخانهها شود. همچنین وزش باد گرم شدید و خیلی شدید در ارتفاعات و دامنهها، خطر آتشسوزی در جنگلها و مراتع را افزایش میدهد. نکته امیدوارکننده، پیشبینی بارشهای پراکنده و رعد و برق در برخی ساعات است که میتواند از شدت خشکی هوا بکاهد. همچنین ورود سامانه بارشی جدید از اواخر وقت شنبه به مازندران، میتواند این موج گرمایی را تعدیل کند.
وزش باد شدید در استان مرکزی و پیامدهای آن
هشدار سطح زرد شماره ۴۸ اداره کل هواشناسی استان مرکزی، ناظر بر وزش باد شدید با سرعت بیش از ۹۰ کیلومتر بر ساعت است. این سرعت باد در مرز طوفان قرار دارد و میتواند خسارتهای قابل توجهی به تأسیسات شهری و روستایی وارد کند. وزش باد با این شدت، به ویژه در مناطق باز و کویری استان مرکزی، میتواند منجر به شکلگیری گرد و خاک، کاهش دید افقی و اختلال در تردد جادهای شود. بیماران تنفسی و افراد سالمند باید در این شرایط از تردد غیرضروری در فضای باز خودداری کنند. ساختارهای موقتی مانند داربستهای ساختمانی، تابلوهای تبلیغاتی و پوشش گلخانهها در برابر این سرعت باد آسیبپذیر هستند. شهرداریها و دستگاههای اجرایی باید اقدامات پیشگیرانه را به موقع انجام دهند.
شرایط دمایی در همدان و تأثیر آن بر کشاورزی
پیشبینی کاهش دو تا چهار درجهای دمای کمینه در صبح جمعه همدان، اگرچه دما را به زیر صفر نمیرساند، اما میتواند برای محصولات کشاورزی حساس به سرما در این استان چالشساز باشد. باغداران و کشاورزان باید تمهیدات لازم برای محافظت از محصولات خود را به کار گیرند. نوسان دمایی همدان در ۲۴ ساعت گذشته بین ۱۴ و ۶ درجه بوده است. این اختلاف ۸ درجهای بین بیشینه و کمینه دما، نشاندهنده تغییرات محسوس روزانه است که برای بدن انسان به ویژه کودکان و سالمندان نیازمند تطبیق سریع است. بارش خفیف باران که برای روز شنبه در اکثر نقاط همدان پیشبینی میشود، هر چند شدید نیست، اما میتواند به تلطیف هوا و کاهش آلایندههای جوی کمک کند. همچنین این بارشها برای تقویت محصولات پاییزه و دیم مفید خواهد بود.
چشمانداز پنجروزه و توصیههای کاربردی
طی پنج روز آینده، الگوی غالب جوی در نیمه شمالی کشور، ناپایداریهای موقتی همراه با وزش باد و بارشهای پراکنده است. در سواحل خزر، پدیده باد گرم تا اواسط هفته آینده تداوم دارد و از شدت آن کاسته نمیشود. برای پایتختنشینان، بهترین توصیه این است که از فردا خود را برای نوسانات دمایی و بارشهای ناگهانی آماده کنند. همراه داشتن چتر و لباس گرم، حتی در روزهای نسبتاً گرم، یک اقدام هوشمندانه خواهد بود. برای ساکنان استانهای گیلان و مازندران، مهمترین توصیه، احتیاط در برابر باد گرم شدید است. پرهیز از روشن کردن آتش در طبیعت، محکمسازی سازههای موقتی و خودداری از کوهنوردی در روزهای جمعه و شنبه، اقداماتی ضروری هستند. برای استانهای مرکزی و همدان، توصیه اصلی آمادگی در برابر وزش باد شدید و کاهش موقتی دماست. کشاورزان و باغداران باید تمهیدات لازم را برای محافظت از محصولات و تأسیسات خود به کار گیرند. همچنین رانندگان جادههای کوهستانی باید از سالم بودن بخاری و سیستم گرمایشی خودرو خود اطمینان حاصل کنند.