آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
سازمان هواشناسی کشور با صدور هشدار سطح زرد، از ناپایداری جوی در برخی مناطق کشور خبر داد. بر این اساس، امروز و فردا (چهارشنبه و پنجشنبه ۲۰ و ۲۱ خرداد ۱۴۰۵) شاهد رگبار باران، رعد و برق و وزش باد شدید خواهیم بود. استانهای درگیر این ناپایداری عبارتند از: اردبیل، نیمه شمالی آذربایجان غربی و آذربایجان شرقی، استانهای ساحلی دریای خزر (گیلان، مازندران و گلستان) و ارتفاعات البرز مرکزی و شرقی. در این مناطق، در برخی ساعات، رگبار باران، رعد و برق و وزش باد شدید موقت پیشبینی میشود. در برخی نقاط مستعد، احتمال خیزش گرد و خاک نیز وجود دارد.
همچنین در پنج روز آینده، شمال شرق، شرق و بخشهایی از مرکز کشور در برخی ساعات شاهد وزش باد شدید خواهند بود. این وزش باد ممکن است با خیزش گرد و خاک همراه باشد. مسافران و ساکنان این مناطق باید برای مواجهه با تغییرات ناگهانی جوی آماده باشند. رعد و برق میتواند برای کوهنوردان و طبیعتگردان بسیار خطرناک باشد. رانندگانی که قصد تردد در جادههای کوهستانی شمال کشور (جاده چالوس، هراز، فیروزکوه) را دارند، باید احتیاط بیشتری به خرج دهند. لغزندگی جاده، کاهش شعاع دید و احتمال ریزش سنگ از جمله خطرات این جادهها در شرایط بارانی است. سازمان هواشناسی به کشاورزان و باغداران مناطق شمالی توصیه کرده است که نسبت به محافظت از محصولات خود در برابر بارش تگرگ اقدام کنند. همچنین دامداران از چرای دام در مناطق مرتفع و حاشیه مسیلها خودداری نمایند. در سه روز آینده، خلیج فارس، تنگه هرمز و دریای عمان مواج پیشبینی میشود. صیادان و دریانوردان باید تمهیدات لازم را برای تردد ایمن در این مناطق در نظر بگیرند.
تحلیل سینوپتیکی سامانه بارشی و مناطق تحت تأثیر
سامانه بارشی که امروز و فردا وارد نوار شمالی کشور شده است، از نوع «امواج میانی جو» (Mid-level waves) است. این امواج که در ترازهای میانی و فوقانی جو (ارتفاع حدود ۵ تا ۱۰ کیلومتری) شکل میگیرند، با حرکت از سمت غرب به شرق، ناپایداری را به همراه دارند. هنگامی که این امواج با رطوبت قابل توجه دریای خزر و همچنین رطوبت ناشی از تبخیر از روی زمین در استانهای شمالی برخورد میکنند، هوا به سرعت ناپایدار شده و ابرهای کومولونیمبوس (ابرهای بارانزای عمودی) تشکیل میشوند. مناطق تحت تأثیر این سامانه به دو دسته تقسیم میشوند.
- دسته اول، استانهای شمال غرب (اردبیل و آذربایجانها) و استانهای ساحلی خزر (گیلان، مازندران، گلستان) هستند. این مناطق به دلیل نزدیکی به منبع رطوبتی (دریای خزر) و اثر کوهستانی (صعود هوا بر روی ارتفاعات البرز که باعث افزایش ناپایداری میشود)، شدیدترین بارشها را تجربه خواهند کرد.
- دسته دوم، ارتفاعات البرز مرکزی و شرقی (استانهای البرز، تهران، سمنان) هستند که بارشهای پراکندهتری خواهند داشت.
شدت بارشها در مناطق مستعد (به ویژه دامنههای شمالی البرز) ممکن است در مدت کوتاه (چند ساعت) به بیش از ۳۰ میلیمتر برسد. این مقدار برای جاری شدن روانآب و آبگرفتگی موقت معابر کافی است. همچنین احتمال تشکیل ابرهای تندری (Thunderstorms) در ساعات بعدازظهر (زمان حداکثر گرمایش سطح زمین) بیشتر است. کوهنوردان و طبیعتگردان باید از صعود به ارتفاعات در این ساعات جداً خودداری کنند.
مخاطرات جانبی؛ رعد و برق، تگرگ، لغزندگی جاده و گرد و خاک
- رعد و برق یکی از مخاطرات اصلی این سامانه است. هر رعد و برق یک تخلیه الکتریکی عظیم بین ابر و زمین است که میتواند باعث صاعقه زدگی افراد، آتشسوزی در مناطق جنگلی و مراتع، و اختلال در تجهیزات الکترونیکی و برق شود. در مناطق کوهستانی و ارتفاعات البرز، احتمال وقوع رعد و برق بیشتر است. به کوهنوردان و طبیعتگردان توصیه میشود امروز و فردا به هیچ وجه به ارتفاعات صعود نکنند. همچنین افرادی که در مزارع و باغات کار میکنند، در صورت شنیدن صدای رعد، سریعاً به مکان سرپناه پناه ببرند.
- تگرگ دومین مخاطره جدی است. اگرچه احتمال وقوع تگرگ در همه مناطق یکسان نیست، اما در مناطق مستعد (به ویژه دامنههای البرز و ارتفاعات)، بارش تگرگ میتواند خسارت سنگینی به محصولات کشاورزی، باغات میوه (به ویژه میوههای در حال رسیدن مانند گیلاس، آلبالو و زردآلو)، گلخانهها و خودروهای پارک شده در فضای باز وارد کند. سازمان هواشناسی به کشاورزان هشدار داده است که تمهیدات لازم (پوشش گلخانهها، جمعآوری محصولات رسیده) را به عمل آورند.
- در سایر مناطق (شمال شرق، شرق و مرکز کشور)، وزش باد شدید و خیزش گرد و خاک پیشبینی میشود. این پدیده میتواند باعث کاهش کیفیت هوا، کاهش شعاع دید (به ویژه در جادهها)، تشدید بیماریهای تنفسی و قلبی، و آسیب به تجهیزات حساس شود. به بیماران تنفسی، سالمندان و کودکان توصیه میشود در ساعات اوج وزش باد (معمولاً بعدازظهر و اوایل شب) از منزل خارج نشوند. رانندگان نیز باید با احتیاط کامل حرکت کنند و از توقف در حاشیه جادههای کویری خودداری نمایند.
وضعیت جوی تهران و شهرهای بزرگ
آسمان تهران امروز (چهارشنبه) قسمتی ابری تا ابری است. از بعدازظهر، با افزایش ابر، احتمال رگبار پراکنده و رعد و برق در برخی نقاط شمالی و غربی استان (به ویژه ارتفاعات توچال) وجود دارد. وزش باد نسبتاً شدید نیز در برخی ساعات پیشبینی میشود. بیشینه دمای تهران امروز حدود ۲۹ درجه و کمینه دما حدود ۲۱ درجه سانتیگراد خواهد بود. نسبت به روزهای گذشته، هوا کمی خنکتر شده است، اما همچنان قابل تحمل است. در سایر کلانشهرها، تبریز امروز آسمانی نیمه ابری تا ابری همراه با رگبار و رعد و برق خواهد داشت. دمای آن بین ۱۷ تا ۲۶ درجه متغیر است. اصفهان نیز آسمانی نیمه ابری همراه با وزش باد دارد، اما احتمال بارش برای آن ضعیف است. دمای اصفهان بین ۲۰ تا ۳۲ درجه خواهد بود. شیراز هوایی صاف تا کمی ابری همراه با وزش باد دارد. دمای شیراز بین ۲۲ تا ۳۴ درجه است.
مشهد امروز تحت تأثیر سامانه بارشی قرار ندارد و هوایی صاف تا کمی ابری همراه با وزش باد پیشبینی میشود. دمای مشهد بین ۱۸ تا ۲۷ درجه خواهد بود. اهواز نیز وزش باد شدید (احتمالاً همراه با گرد و خاک) خواهد داشت، اما بارشی برای آن پیشبینی نمیشود. دمای اهواز بین ۲۸ تا ۴۲ درجه است که هوایی گرم و طاقتفرسا محسوب میشود. ساکنان اهواز باید از تردد غیرضروری در فضای باز خودداری کنند.
توصیههای ایمنی به مسافران و ساکنان مناطق درگیر
به مسافران و ساکنان مناطق شمالی (به ویژه استانهای ساحلی خزر و ارتفاعات البرز) توصیه میشود: از هرگونه تردد غیرضروری در جادههای کوهستانی و حاشیه رودخانهها خودداری کنید. در هنگام وقوع رعد و برق، از ایستادن زیر درختان بلند، نزدیکی دکلهای برق و فلزی، و استفاده از تلفن همراه در فضای باز بپرهیزید. از اتراق و برپایی چادر در حاشیه مسیلها و رودخانهها (حتی رودخانههای خشک و فصلی) اکیداً خودداری کنید، زیرا احتمال جاری شدن سیل ناگهانی (Flash Flood) وجود دارد.
به ساکنان مناطق شرقی، شمال شرقی و مرکزی (به ویژه استانهای خراسان رضوی، خراسان جنوبی، سمنان، یزد، کرمان و سیستان و بلوچستان) توصیه میشود: در ساعات وزش باد شدید (معمولاً بعدازظهر تا شب) از منزل خارج نشوند. در صورت خروج حتمی، از ماسک استاندارد (N95 یا FFP2) استفاده کنند. درهای منزل را بسته نگه دارند و در صورت امکان، از دستگاه تصفیه هوا با فیلتر HEPA استفاده کنند. از انجام فعالیتهای ورزشی در فضای باز جداً خودداری کنند. بیماران تنفسی و قلبی داروهای خود را به همراه داشته باشند و در صورت تشدید علائم، فوراً به پزشک مراجعه کنند.
به کشاورزان و باغداران مناطق شمالی توصیه میشود: در صورت امکان، محصولات رسیده (مانند گندم، جو، سبزیجات، میوهها) را قبل از وقوع باران و تگرگ برداشت کنند. پوشش گلخانهها و سازههای کشاورزی را محکم ببندند. زنبورداران کندوهای خود را به مکان امن و مرتفع منتقل کنند. در هنگام وقوع رعد و برق از کار در مزارع و باغات خودداری کنند.
ادامه بارشها و هشدار مواج بودن دریاها
این سامانه بارشی تا پایان روز پنجشنبه (۲۱ خرداد) در نوار شمالی کشور فعال است و از اواخر شب پنجشنبه از مرزهای شرقی کشور خارج میشود. روز جمعه (۲۲ خرداد) جو نسبتاً پایداری بر بیشتر مناطق کشور حاکم خواهد شد و تنها در برخی نقاط ارتفاعات البرز، بارشهای پراکنده بعدازظهری (به دلیل گرمایش سطح) ممکن است رخ دهد که شدت و گستردگی قابل توجهی ندارند. از روز شنبه (۲۳ خرداد)، افزایش نسبی دما در شمال کشور پیشبینی میشود.
در سه روز آینده، خلیج فارس، تنگه هرمز و دریای عمان مواج خواهد بود. ارتفاع موج در برخی نقاط ممکن است به بیش از ۱.۵ متر برسد. صیادان، قایقهای تفریحی و کشتیهای تجاری باید تمهیدات لازم را برای تردد ایمن در نظر بگیرند. فعالیتهای تفریحی مانند شنا، غواصی و جت اسکی در این مناطق توصیه نمیشود. همچنین احتمال اختلال در تردد شناورهای سبک در بنادر کوچک وجود دارد.
سازمان هواشناسی بهروزرسانیهای خود را هر شش ساعت یک بار انجام میدهد. مسافران و شهروندان میتوانند آخرین وضعیت جوی و هشدارهای هواشناسی را از طریق سایت سازمان هواشناسی (irimo.ir) و اپلیکیشنهای موبایل مربوطه پیگیری کنند. همچنین میتوانند با شماره ۱۳۴ (سامانه پیام کوتاه هواشناسی) اطلاعات لازم را دریافت کنند. امید است با بارش این رحمت الهی، زمین تشنه شمال سیراب شود و گرد و غبار از روی شهرهای شرقی و مرکزی کشور برچیده شود.