آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
تنگه هرمز، این روزها بیش از هر زمان دیگری در کانون توجهات قرار دارد. پس از ماهها تنش و محاصره دریایی، حالا عمان گام جدیدی برداشته است. این کشور با هماهنگی سازمان بینالمللی دریانوردی، از ایجاد یک کریدور دریایی موقت برای کشتیهایی که قصد عبور از تنگه هرمز را دارند، خبر داده است. این اقدام، میتواند به کاهش تنشها و تسهیل تردد کشتیها در این آبراه استراتژیک کمک کند. بر اساس اعلام خبرگزاری رسمی عمان، کشتیهایی که مایل به استفاده از این مسیر موقت هستند، باید بر اساس مختصات اعلامشده از سوی سازمان بینالمللی دریانوردی و مقامهای عمانی، با این نهاد هماهنگ کنند. این هماهنگی، به منظور تضمین ایمنی و روانسازی تردد، انجام میشود.
هدف از ایجاد این کریدور دریایی، تضمین آزادی کشتیرانی در این آبراه راهبردی، مطابق با قوانین بینالمللی و حقوق دریاها اعلام شده است. گزارش شده است که این قوانین بر آزادی عبور و مرور دریایی بدون دریافت هزینه یا عوارض تأکید دارند. این موضوع، میتواند برای شرکتهای کشتیرانی و بازرگانان، یک خبر خوش باشد. با این حال، این اقدام، در حالی انجام میشود که ایران، همواره بر حاکمیت خود بر تنگه هرمز، تأکید داشته است. در یادداشت تفاهم اخیر بین ایران و آمریکا، بر بازگشایی تدریجی تنگه هرمز و تثبیت حاکمیت ایران بر این آبراه، تأکید شده است. ایجاد کریدور موقت توسط عمان، ممکن است با واکنش ایران مواجه شود.
با این حال، برخی از کارشناسان، این اقدام را «مثبت» و «در راستای کاهش تنشها» توصیف کردهاند. آنها معتقدند که هماهنگی با سازمان بینالمللی دریانوردی، نشاندهنده عزم جامعه بینالمللی برای تضمین آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز است. عمان، که همواره به عنوان یک کشور میانجی در منطقه شناخته میشود، با این اقدام، نقش خود را در کاهش تنشها و تسهیل تردد کشتیها، تقویت کرده است. این کشور، روابط خوبی با ایران و کشورهای عربی منطقه دارد و میتواند به عنوان یک پل ارتباطی، عمل کند. حالا، باید منتظر ماند و دید که ایران، به این اقدام، چه واکنشی نشان خواهد داد. آیا ایران، این کریدور موقت را به عنوان یک «نقض حاکمیت» تلقی خواهد کرد یا اینکه با آن، به عنوان یک «اقدام موقت» برای تسهیل تردد، کنار خواهد آمد؟ پاسخ این سوال، در روزهای آینده، مشخص خواهد شد.
چرا عمان این کریدور را ایجاد کرده است؟
عمان، به عنوان یک کشور بیطرف و میانجی در منطقه، همواره به دنبال کاهش تنشها و تسهیل تردد در آبراههای استراتژیک بوده است. ایجاد این کریدور موقت، در راستای همین سیاست است. عمان میخواهد به جامعه بینالمللی نشان دهد که برای تضمین آزادی کشتیرانی، تلاش میکند. با این حال، این اقدام، ممکن است با اهداف سیاسی نیز همراه باشد. عمان میخواهد نقش خود را به عنوان یک بازیگر کلیدی در منطقه، تثبیت کند. همچنین، میخواهد به ایران نشان دهد که برای حفظ امنیت تنگه هرمز، نیاز به همکاری همه کشورهای منطقه است. با این حال، این اقدام، در حالی انجام میشود که ایران، همواره بر حاکمیت خود بر تنگه هرمز، تأکید داشته است.
تأثیر این کریدور بر امنیت تنگه هرمز
ایجاد یک کریدور موقت، میتواند به افزایش امنیت تنگه هرمز کمک کند. با ایجاد یک مسیر مشخص و هماهنگ، احتمال برخورد کشتیها و حوادث دریایی، کاهش مییابد. همچنین، این کریدور، به کشتیها کمک میکند تا با خیال راحتتری، از این آبراه عبور کنند. با این حال، این کریدور، به تنهایی نمیتواند مشکل امنیت تنگه هرمز را حل کند. برای تضمین امنیت پایدار، نیاز به همکاری همه کشورهای منطقه و همچنین پایبندی به قوانین بینالمللی است. با این حال، این اقدام، یک گام مثبت در جهت کاهش تنشها است.
واکنش ایران به این اقدام
واکنش ایران به این اقدام، بسیار مهم است. ایران، همواره بر حاکمیت خود بر تنگه هرمز، تأکید داشته است. ایجاد یک کریدور موقت توسط عمان، ممکن است به عنوان یک «نقض حاکمیت» تلقی شود. با این حال، اگر ایران، این کریدور را به عنوان یک «اقدام موقت» برای تسهیل تردد، بپذیرد، ممکن است شاهد کاهش تنشها باشیم. اما اگر ایران، این اقدام را یک «تجاوز» تلقی کند، ممکن است تنشها افزایش یابد. به نظر میرسد که ایران، با توجه به مذاکرات اخیر با آمریکا، به دنبال کاهش تنشها است. به همین دلیل، احتمالاً ایران، به این اقدام، واکنش تندی نشان نخواهد داد.
نقش سازمان بینالمللی دریانوردی
سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO)، یک نهاد تخصصی سازمان ملل متحد است که مسئولیت ایمنی و امنیت کشتیرانی بینالمللی را بر عهده دارد. هماهنگی عمان با این سازمان، نشاندهنده عزم جامعه بینالمللی برای تضمین آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز است. با این حال، IMO، قدرت اجرایی مستقیمی ندارد. این سازمان، فقط میتواند توصیههایی را به کشورهای عضو، ارائه دهد. به همین دلیل، موفقیت این کریدور، به همکاری کشورهای منطقه، بستگی دارد. با این حال، هماهنگی با IMO، به این کریدور، اعتبار بینالمللی میبخشد.
آینده تنگه هرمز
آینده تنگه هرمز، به عوامل متعددی بستگی دارد:
- اولین عامل، نتایج مذاکرات ایران و آمریکا است. اگر مذاکرات به توافق نهایی منجر شود، ممکن است شاهد کاهش تنشها و افزایش امنیت در تنگه هرمز باشیم.
- دومین عامل، نقش کشورهای منطقه است. اگر کشورهای منطقه، با همکاری یکدیگر، به دنبال تضمین امنیت تنگه هرمز باشند، ممکن است شاهد ثبات بیشتر در این منطقه باشیم.
- سومین عامل، پایبندی به قوانین بینالمللی است. اگر همه کشورها، به قوانین بینالمللی و حقوق دریاها، پایبند باشند، میتوان از تنشهای غیرضروری، جلوگیری کرد.