آسیانیوز ایران؛ سرویس فرهنگی هنری:
امشب تالار وحدت میزبان پایانی بر یک رویداد پرهیجان و پرفرازونشیب است. چهلوچهارمین جشنواره ملی فیلم فجر، پس از یک هفته اکران فیلمهای بلند، مستند و کوتاه، امشب برگزیدگان خود را خواهد شناخت.
هیئت داوران چهل و چهارمین جشنواره فیلم فجر
اما پیش از برگزاری مراسم اختتامیه، هیأت داوران این دوره اسامی نامزدهای دریافت سیمرغ بلورین را اعلام کردند. هیأتی به ریاست محمدعلی باشه آهنگر و با عضویت امین زندگانی، مهدی سجادهچی، محمدرضا شفیعی، مجید شیخانصاری، مجتبی فرآورده و مسعود نقاشزاده. امسال داوری در بخشهای فیلم بلند، مستند و کوتاه به صورت یکپارچه انجام شده و تمامی آثار حاضر در این بخشها توسط همین هیأت هفتنفره مورد قضاوت قرار گرفتهاند. اتفاقی که میتواند به انسجام بیشتر داوری و نگاه واحد به سینما در قالبهای مختلف کمک کند.
نامزدان چهل و چهارمین جشنواره فیلم فجر
در میان فیلمهای حاضر در بخش مسابقه، دو فیلم «اردوبهشت» به کارگردانی محمد داودی و «زندهشور» به کارگردانی کاظم دانشی، با کسب نامزدی در اکثر رشتهها، صدرنشین نامزدهای امسال هستند. هر دو فیلم که در بخش فیلمهای اول نیز حضور دارند، کارگردانانشان خود را به عنوان استعدادهای درخشان سینمای ایران معرفی کردهاند. فیلم «سرزمین فرشتهها» به کارگردانی بابک خواجهپاشا و «کوچ» به کارگردانی محمد اسفندیاری نیز با نامزدی در رشتههای متعدد فنی و محتوایی، از دیگر شانسهای اصلی دریافت سیمرغ به شمار میروند. در بخش بازیگری، رقابت تنگاتنگی میان پیشکسوتان و جوانان شکل گرفته است. حامد بهداد، رضا عطاران، امین حیایی و بهرام افشاری از جمله نامزدهای بهترین بازیگر نقش اول مرد هستند و در بخش زنان، مریلا زارعی، ستاره پسیانی و مهتاب ثروتی برای دریافت سیمرغ رقابت میکنند. شاید مهمترین نکته نامزدهای امسال، غیبت برخی از فیلمهای پرستاره در بخشهای اصلی باشد. فیلم «استخر» ساخته سروش صحت با وجود حضور ستارگان پرشمار، تنها در دو رشته بازیگری نامزد شده است. از سوی دیگر، فیلمهایی چون «قایقسواری در تهران» و «نیمشب» در رشتههای کلیدی حضور دارند. در این گزارش تحلیلی، به بررسی دقیق نامزدهای چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر میپردازیم. از تحلیل روند داوری و شانسهای اصلی دریافت سیمرغ در هر رشته تا ناگفتهها و نکات پنهان این فهرست.
بهترین جلوه های میدانی
۱. اسکورت / آرش آقابیک
۲. پل / ایمان کرمیان
۳. جانشین / رضا ترکمان
۴. سرزمین فرشته ها / ایمان کرمیان
۵. کوچ / ایمان کرمیان ، مرتضی رمضانی
بهترین جلوه های ویژه
۱. پل / طلا کرباسی
۲. جانشین / محمد برادران
۳. جهانِ مبهم هاتف / رضا انصارین، بهنام خاکسار
۴. سرزمین فرشته ها / محمدحسن ایزدی
۵. غبار میمون / امیر ولی خانی
۶. کوچ / محمد کشاورز خمسه
۷. مارون / رضا انصارین، بهنام خاکسار
بهترین چهره پردازی
۱. اردوبهشت / محمود دهقانی
۲. پل / شهرام خلج
۳. جانشین / عباس عباسی
۴. زنده شور / محمود دهقانی
۵. سرزمین فرشته ها / شهرام خلج
۶. کوچ / سودابه خسروی
۷. نیم شب / مونا جعفری
بهترین طراحی لباس
۱. اردوبهشت / زهرا صمدی
۲. خواب / آرام موسوی
۳. سرزمین فرشته ها / بهزاد آقابیگی
۴. کوچ / مجید لیلاجی
بهترین طراحی صحنه
۱. بیلبورد / رسول علیزاده
۲. پل / بهزاد جعفری طادی
۳. سرزمین فرشته ها / پیام حسین سوری
۴. کوچ / پیمان محمدی
۵ نیم شب / بهزاد جعفری طادی
بهترین صدا (صدابرداری و صداگذاری)
۱. اردوبهشت / رشید دانشمند، سیدعلیرضا علویان
۲. اسکورت / سعید زند، سیدعلیرضا علویان
۳. زنده شور / رشید دانشمند، سیدعلیرضا علویان
۴. سرزمین فرشته ها / امیر عاشق حسینی، آرش قاسمی
۵. کوچ / علی علوی، آرش قاسمی
۶. نیم شب / هادی ساعدمحکم، مهرشاد ملکوتی
بهترین موسیقی فیلم
۱. اردوبهشت / آریا عظیمی نژاد
۲. اسکورت / سروش انتظامی
۳. حالِ خوبِ زن / نیما امین
۴. زنده شور / کارن همایونفر
۵. کوچ / میلاد جعفری
بهترین تدوین
۱. اردوبهشت / پگاه احمدی
۲. اسکورت / میثم مولایی
۳. حالِ خوبِ زن / پویان شعله ور
۴. زنده شور / خشایار موحدیان
۵. سرزمین فرشته ها / اسماعیل علیزاده
۶. قمارباز / حسین جمشیدی گوهری، لیلی نوروزی
بهترین فیلمبرداری
۱. اردوبهشت / وحید ابراهیمی
۲. اسکورت / میلاد پرتوی
۳. پل / داود محمدی
۴. خواب / مسعود سلامی
۵. سرزمین فرشته ها / علیرضا برازنده
۶. کوچ / داود رحمانی
۷. نیم شب / هادی بهروز
بهترین بازیگر نقش مکمل مرد
۱. اردوبهشت / شهرام حقیقت دوست
۲. اردوبهشت / اصغر همت
۳. استخر / علیرضا خمسه
۴. پل / سعید آقاخانی
۵. زنده شور / امیر جعفری
۶. قایق سواری در تهران / امین حیایی
۷. کوچ / نادر فلاح
بهترین بازیگر نقش مکمل زن
۱ تقاطع نهایی / گیتی قاسمی
۲. حاشیه / میترا رفیع نیا
۳. خیابان جمهوری / فاطیما بهارمست
۴. زنده شور / مارال فرجاد
۵. زنده شور / رویا جاویدنیا
۶. غوطه ور / محیا دهقانی
بهترین بازیگر مرد
۱. اردوبهشت / حامد بهداد
۲. استخر / امین حیایی
۳. پل / روح الله زمانی
۴. خواب / رضا عطاران
۵. زنده شور / بهرام افشاری
۶. غوطه ور / محسن قصابیان
۷. نیم شب / احسان منصوری
بهترین بازیگر زن
۱. اردوبهشت / ستاره پسیانی
۲. بیلبورد / آناهیتا درگاهی
۳. حال خوب زن / مهتاب ثروتی
۴. خواب / مریلا زارعی
۵. خیابان جمهوری / الناز ملک
۶. سرزمین فرشته ها / سولاف فَواخرجی
۷. کافه سلطان / آزیتا حاجیان
بهترین فیلم نامه
۱. اردوبهشت و زنده شور/ محمد داودی، کاظم دانشی
۲. حال خوب زن / مهدی بَرزُکی
۳. خواب / پژمان تیمورتاش، مانی مقدم
۴. سرزمین فرشته ها / بابک خواجه پاشا
۵. قایق سواری در تهران / پیمان قاسم خانی
۶. قمارباز / بهجت شریف
۷. نیم شب / مهدی یزدانی خرم، اعظم بهروز
جایزه بهترین کارگردانی
۱. اردوبهشت / محمد داودی
۲. اسکورت / یوسف حاتمی کیا
۳. زنده شور / کاظم دانشی
۴. سرزمین فرشته ها / بابک خواجه پاشا
۵. قایق سواری در تهران / رسول صدرعاملی
۶. قمارباز/ محسن بهاری
۷. نیم شب / محمدحسین مهدویان
بهترین فیلم (تهیه کننده)
۱. اسکورت / محمدرضا منصوری
۲. زنده شور / کاظم دانشی
۳. سرزمین فرشته ها / منوچهر محمدی
۴. قایق سواری در تهران / روح اله سهرابی
۵. قمارباز / سجاد نصراللهی نسب
۶. کوچ / مهدی مطهر
۷. نیم شب / حبیب اله والی نژاد
بهترین کارگردانِ فیلم اول
۱. اردوبهشت / محمد داودی
۲. بیلبورد / سعید دشتی
۳. حاشیه / محمد علیزاده فرد
۴. حال خوب زن / مهدی بَرزُکی
۵. غوطه ور / جواد حَکَمی
۶. قمارباز / محسن بهاری
۷. کوچ / محمد اسفندیاری
بهترین کارگردان فیلم کوتاه
۱. آدمک / سیاوش گرجستانی
۲. تخطی / میکاییل دیانی
۳. سرخرگ / محمدمهدی گنجی
۴. و زندگی برای همه / محسن اَصدق پور
بهترین کارگردانی مستند
۱. آگیرا / محمدصادق اسماعیلی
۲. برای دخترم / مهدی عوض زاده
۳. جنگل قائم / حامد سعادت
۴. نامش زن / ماریا ماوتی
بهترین فیلم بلند مستند (تهیه کننده)
۱. اشغال جزایر / داود مرادیان
۲. ایستاده در کنار تیمز / زهره نجف زاده
۳. برای دخترم / مهدی عوض زاده، هاشم مسعودی، مجتبی احسانی
۴. در سپهر ایران / مجید کریمی
۵. نامش زن / ماریا ماوتی
تحلیل آماری و روندشناسی نامزدها
بررسی فهرست نامزدهای چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر نشان میدهد که فیلم «اردوبهشت» با کارگردانی محمد داودی، با نامزدی در ۱۱ رشته (شامل فیلمنامه، کارگردانی، بازیگری، فیلمبرداری، تدوین، موسیقی، صدا، چهرهپردازی و طراحی لباس) بیشترین سهم را در میان رقبا دارد. این فیلم همچنین در بخش فیلمهای اول نیز نامزد شده است. پس از آن، فیلم «زندهشور» به کارگردانی کاظم دانشی با نامزدی در ۹ رشته (شامل فیلمنامه، کارگردانی، بازیگری، موسیقی، تدوین، صدا، چهرهپردازی و…) در رتبه دوم قرار دارد. نکته قابل تأمل اینکه این دو فیلم توسط دو کارگردان فیلم اول ساخته شدهاند که پیش از این در مقام نویسنده فعالیت میکردند و فیلمنامه «اردوبهشت» نیز توسط همین دو نفر (محمد داودی و کاظم دانشی) به صورت مشترک نوشته شده است. فیلمهای «سرزمین فرشتهها» (۷ نامزدی)، «کوچ» (۷ نامزدی)، «اسکورت» (۶ نامزدی)، «نیمشب» (۶ نامزدی) و «پل» (۶ نامزدی) در ردههای بعدی قرار دارند. نکته جالب، غیبت تقریبی فیلمهای پرستاره و پرهزینه در صدر جدول نامزدهاست که نشان میدهد هیأت داوران بیشتر به کیفیت محتوایی و فنی توجه داشته تا نامهای بزرگ.
با شمارش دقیق نامزدی هر فیلم در رشتههای مختلف (به استثنای بخشهای فیلم کوتاه و مستند)، نتایج به ترتیب بیشترین تعداد نامزدی به شرح زیر است:
۱. فیلم «اردوبهشت» با ۱۷ نامزدی
(بهترین چهرهپردازی، بهترین طراحی لباس، بهترین صدا، بهترین موسیقی، بهترین تدوین، بهترین فیلمبرداری، بهترین بازیگر مکمل مرد (۲ نامزدی)، بهترین بازیگر مرد، بهترین بازیگر زن، بهترین فیلمنامه، بهترین کارگردانی، بهترین کارگردان فیلم اول، بهترین جلوههای میدانی، بهترین جلوههای ویژه، بهترین طراحی صحنه)
۲. فیلم «زندهشور» با ۱۳ نامزدی
(بهترین چهرهپردازی، بهترین صدا، بهترین موسیقی، بهترین تدوین، بهترین بازیگر مکمل مرد، بهترین بازیگر مکمل زن (۲ نامزدی)، بهترین بازیگر مرد، بهترین فیلمنامه، بهترین کارگردانی، بهترین فیلم، بهترین کارگردان فیلم اول، بهترین جلوههای ویژه)
۳. فیلم «سرزمین فرشتهها» با ۱۲ نامزدی
(بهترین جلوههای میدانی، بهترین جلوههای ویژه، بهترین چهرهپردازی، بهترین طراحی لباس، بهترین طراحی صحنه، بهترین صدا، بهترین تدوین، بهترین فیلمبرداری، بهترین بازیگر زن، بهترین فیلمنامه، بهترین کارگردانی، بهترین فیلم)
۴. فیلم «کوچ» با ۱۲ نامزدی
(بهترین جلوههای میدانی، بهترین جلوههای ویژه، بهترین چهرهپردازی، بهترین طراحی لباس، بهترین طراحی صحنه، بهترین صدا، بهترین موسیقی، بهترین فیلمبرداری، بهترین بازیگر مکمل مرد، بهترین فیلم، بهترین کارگردان فیلم اول، بهترین جلوههای ویژه)
۵. فیلم «پل» با ۹ نامزدی
(بهترین جلوههای میدانی، بهترین جلوههای ویژه، بهترین چهرهپردازی، بهترین طراحی صحنه، بهترین فیلمبرداری، بهترین بازیگر مکمل مرد، بهترین بازیگر مرد، بهترین فیلمنامه، بهترین کارگردانی)
۶. فیلم «اسکورت» با ۸ نامزدی
(بهترین جلوههای میدانی، بهترین صدا، بهترین موسیقی، بهترین تدوین، بهترین فیلمبرداری، بهترین کارگردانی، بهترین فیلم، بهترین جلوههای ویژه)
۷. فیلم «نیمشب» با ۸ نامزدی
(بهترین چهرهپردازی، بهترین طراحی صحنه، بهترین صدا، بهترین فیلمبرداری، بهترین بازیگر مرد، بهترین فیلمنامه، بهترین کارگردانی، بهترین فیلم)
تحلیل بخش بازیگری؛ رقابت سنگین پیشکسوتان و جوانان
در بخش بهترین بازیگر نقش اول مرد، شاهد رقابتی تنگاتنگ میان هفت بازیگر هستیم. حامد بهداد برای «اردوبهشت»، امین حیایی برای «استخر»، رضا عطاران برای «خواب» و بهرام افشاری برای «زندهشور» شانسهای اصلی دریافت سیمرغ هستند. حضور روحالله زمانی برای «پل» و محسن قصابیان برای «غوطهور» نیز نشان از توجه داوران به بازیگران جوان و مستعد دارد. در بخش بهترین بازیگر نقش اول زن، مریلا زارعی برای «خواب» و ستاره پسیانی برای «اردوبهشت» شانسهای اصلی محسوب میشوند. الناز ملک برای «خیابان جمهوری» و سولاف فواخرجی برای «سرزمین فرشتهها» نیز از دیگر رقبای جدی هستند. نکته جالب، نامزدی آناهیتا درگاهی برای «بیلبورد» در کنار چهرههای باتجربهتر است که نشان از رشد بازیگری او دارد. در بخش مکمل مرد، علیرضا خمسه برای «استخر»، شهرام حقیقتدوست برای «اردوبهشت» و امین حیایی برای «قایقسواری در تهران» رقابت نزدیکی دارند. در بخش مکمل زن، گیتی قاسمی برای «تقاطع نهایی» و مارال فرجاد و رویا جاویدنیا برای «زندهشور» شانسهای اصلی دریافت سیمرغ هستند.
بخش فیلمنامه و کارگردانی
بخش فیلمنامه امسال بسیار پرقدرت و رقابتی است. حضور همزمان فیلمنامه «اردوبهشت» و «زندهشور» به نویسندگی مشترک محمد داودی و کاظم دانشی، با فیلمنامه «خواب» نوشته پژمان تیمورتاش و مانی مقدم، و فیلمنامه «قایقسواری در تهران» نوشته پیمان قاسمخانی، ترکیبی از نویسندگان باسابقه و فیلمسازان جوان را کنار هم قرار داده است. فیلمنامه «نیمشب» نوشته مهدی یزدانی خرم و اعظم بهروز نیز از شانسهای اصلی است. در بخش بهترین کارگردان، محمد داودی (اردوبهشت)، کاظم دانشی (زندهشور) و محمدحسین مهدویان (نیمشب) سه چهره شاخص هستند. حضور یوسف حاتمیکیا با فیلم «اسکورت» و رسول صدرعاملی با «قایقسواری در تهران» در کنار این کارگردانان جوان، ترکیب نسلی جذابی را در این بخش ایجاد کرده است. بخش فیلمهای اول نیز از جذابترین بخشهای امسال است. محمد داودی (اردوبهشت)، محسن بهاری (قمارباز) و محمد اسفندیاری (کوچ) شانسهای اصلی دریافت سیمرغ بهترین فیلم اول هستند. کارنامه درخشان این سه کارگردان در اولین تجربه سینمایی خود، آینده سینمای ایران را امیدوارکننده نشان میدهد.
تحلیل بخشهای فنی و هنری
در بخشهای فنی، رقابت بسیار نزدیک و فشرده است. در فیلمبرداری، وحید ابراهیمی برای «اردوبهشت»، مسعود سلامی برای «خواب» و هادی بهروز برای «نیمشب» رقابت تنگاتنگی دارند. علیرضا برازنده نیز برای «سرزمین فرشتهها» یکی از بختهای اصلی دریافت سیمرغ است. در موسیقی فیلم، حضور کارن همایونفر برای «زندهشور» و آریا عظیمینژاد برای «اردوبهشت» در کنار میلاد جعفری برای «کوچ»، رقابت را به یکی از جذابترین رقابتهای فنی امسال تبدیل کرده است. سروش انتظامی نیز برای «اسکورت» یکی دیگر از نامزدهای این بخش است. بخش صدا نیز با حضور پررنگ سیدعلیرضا علویان در سه فیلم «اردوبهشت»، «اسکورت» و «زندهشور» همراه است. آرش قاسمی نیز با دو فیلم «سرزمین فرشتهها» و «کوچ» در این بخش نامزد شده است. در طراحی صحنه و لباس، فیلمهای «سرزمین فرشتهها» و «کوچ» با طراحی صحنه پیچیده و پرهزینه خود، شانس اصلی دریافت سیمرغ هستند.
تحلیل بخش مستند و فیلم کوتاه
امسال برای نخستین بار، بخش فیلمهای کوتاه و مستند نیز توسط هیأت داوران اصلی جشنواره داوری شدهاند. این تصمیم میتواند به افزایش کیفیت و توجه بیشتر به این دو قالب مهم سینمایی منجر شود. در بخش مستند، فیلمهای «برای دخترم» و «نامش زن» با کارگردانی مهدی عوضزاده و ماریا ماوتی، شانسهای اصلی دریافت سیمرغ هستند. فیلم مستند «آگیرا» به کارگردانی محمدصادق اسماعیلی و «جنگل قائم» به کارگردانی حامد سعادت نیز از دیگر نامزدهای این بخش هستند. در بخش تهیهکنندگی مستند، «برای دخترم» با سه تهیهکننده و «نامش زن» با تهیهکنندگی ماریا ماوتی، بیشترین شانس را برای دریافت سیمرغ دارند. در بخش فیلم کوتاه، چهار فیلم «آدمک»، «تخطی»، «سرخرگ» و «و زندگی برای همه» نامزد دریافت سیمرغ شدهاند. این فیلمها از میان ۱۳ فیلم کوتاه حاضر در جشنواره انتخاب شدهاند و نشان از کیفیت بالای تولیدات کوتاه در سینمای ایران دارند.
ساعت پخش اختتامیه جشنواره فیلم فجر از تلویزیون
شبکه نمایش به صورت زنده اختتامیه چهل و چهارمین جشنواره فیلم فجر را پخش خواهد کرد. اختتامیه چهل و چهارمین جشنواره فیلم فجر از ساعت ۱۸ چهارشنبه ۲۲ بهمن و به صورت زنده از شبکه نمایش پخش میشود. در جشنواره فیلم فجر امسال حدود ۳۰ فیلم در بخش مسابقه حضور دارد که هیأت داوران پس از بازبینی ۳۰ فیلم سینمایی، ۱۳ مستندِ بلند و ۱۳ فیلم کوتاه، نامزدهای سیمرغ بلورین آن را مشخص کرده است. چهلوچهارمین جشنواره ملی فیلم فجر به دبیری منوچهر شاهسواری از ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه امسال برگزار شده است.